დინიკის გველგესლა
დიდი კავკასიონის ენდემური შხამიანი გველგესლა; გვხვდება მაღალმთიან ტყეებსა და სუბალპურ ზონაში.
მიმოხილვა
ვინ არის დინიკის გველგესლა?
დინიკის გველგესლა (Vipera dinniki) დიდი კავკასიონის ენდემური შხამიანი სახეობაა. გვხვდება რუსეთის, საქართველოსა და აზერბაიჯანის მაღალმთიან რეგიონებში — ტყის ზედა ზონაში, სუბალპურ მდელოებსა და კლდოვან ადგილებში, დაახლოებით 1,500–2,800 მეტრზე. IUCN-ის მიხედვით მოწყვლადია ფრაგმენტირებული არეალისა და ჰაბიტატის გაუარესების გამო.
ჰაბიტატი
დიდი კავკასიონი
სიგრძე
დაახლ. 40–50 სმ
შხამი
შხამიანი
კონსერვაცია
მოწყვლადი (VU)
სიმაღლე
1,500–2,800 მ
ოჯახი
Viperidae
ბიოლოგია
კვება, ქცევა და გამრავლება
კვება
ზრდასრულები იკვებებიან ძირითადად ხვლიკებითა და მღრღნელებით, იშვიათად — ფრინველებით. ახალგაზრდები იკვებებიან მცირე ხვლიკებითა და მწერებით. ნადირობს ჩასაფრებით და მსხვერპლს შხამით ანეიტრალებს.
ქცევა
აქტიურია თბილ სეზონზე; ძლიერ სიცხეში ჩრდილს ეძებს. იზამთრებს შემოდგომიდან გაზაფხულამდე კლდეების ნაპრალებსა და ქვების ქვეშ. ცოცხლადმშობია: შეწყვილება აპრილ–მაისშია, ნაშიერები იბადებიან აგვისტო–სექტემბერში — ჩვეულებრივ 3–7 ინდივიდი.
კონსერვაცია
IUCN Red List-ის მიხედვით მოწყვლადია (Vulnerable): არეალი 20,000 კმ²-ზე ნაკლებია და მკვეთრად ფრაგმენტირებულია; ჰაბიტატისა და პოპულაციის შემცირება მოსალოდნელია. საფრთხეებს შორისაა სუბალპური საძოვრების დეგრადაცია და ადამიანის ზეწოლა. შეტანილია საქართველოსა და რუსეთის წითელ წიგნებში.
გალერეა
დინიკის გველგესლა ფოტოებში
საინტერესო ფაქტები
რა უნდა იცოდე
- 01
სახელი ეწოდა რუსი ჰერპეტოლოგის ნიკოლაი იაკოვლევიჩ დინიკის პატივსაცემად.
- 02
ცოცხლადმშობია — ნაშიერები იბადებიან აგვისტო–სექტემბერში, ჩვეულებრივ 3–7 ინდივიდი.
- 03
არეალი მკვეთრად ფრაგმენტირებულია; IUCN სტატუსი — მოწყვლადი (Vulnerable).
- 04
გავრცელებულია დიდი კავკასიონის ქედზე — რუსეთში, საქართველოსა და აზერბაიჯანში.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები დინიკის გველგესლა-თან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
შხამიანია, თუმცა საფრთხის დონე საშუალოდ ფასდება. ნაკბენი იშვიათია — გველი თავს არ ესხმის, თუ არ იგრძნობს საფრთხეს. მაინც, ნაკბენის შემთხვევაში საჭიროა დაუყოვნებელი სამედიცინო დახმარება.
დიდი კავკასიონის მაღალმთიან ზონაში — ტყის ზედა საზღვართან, სუბალპურ მდელოებსა და კლდოვან ადგილებში, დაახლოებით 1,500–2,800 მეტრზე. პოპულაციები ფრაგმენტირებულია.
დინიკის გველგესლა უფრო პატარაა (დაახლ. 40–50 სმ), ცოცხლადმშობია და მაღალმთიანი ჰაბიტატის მკვიდრია. გიურზა უფრო დიდია, კვერცხისმდებია და აღმოსავლეთ საქართველოს მშრალ დაბლობებზე გვხვდება.
არეალი 20,000 კმ²-ზე ნაკლებია და მკვეთრად ფრაგმენტირებულია. სუბალპური საძოვრების დეგრადაცია და ადამიანის ზეწოლა პოპულაციას ამცირებს; შეტანილია საქართველოსა და რუსეთის წითელ წიგნებში.