კოღოები სახლში და ეზოში — რა ამცირებს მათ რაოდენობას?
დაიწყეთ იქიდან, სადაც წყალი გროვდება, შემდეგ შეამოწმეთ კარ-ფანჯრის ბადეები. ეს ნაბიჯები კოღოების რაოდენობის შემცირებას ემსახურება; ნაკბენისგან პირადი დაცვა ცალკე საჭიროა.
რა შევამოწმოთ ეზოსა და აივანზე?
კვირაში ერთხელ დაათვალიერეთ ნივთები, რომლებშიც წყალი ჩერდება. CDC ურჩევს მათ დაცლას და გაწმენდას, გადაბრუნებას, დაფარვას ან საჭიროებისას მოცილებას. მხოლოდ წყლის გადაღვრა გაწმენდის შემცვლელი არ არის.
ცხრილი შეარჩიეთ თქვენი გარემოს მიხედვით. ნუ გადაამისამართებთ წყალს მეზობლის ტერიტორიაზე ან დაზიანებულ სადრენაჟო სისტემაში. ბუნებრივი ჭაობისა თუ წყალსატევის დაშრობა ამ გეგმის ნაწილი არ არის.
| ადგილი | რა შევამოწმოთ | შესაბამისი მოქმედება |
|---|---|---|
| ვედრო, სათამაშო, საბურავი | დგას თუ არა წყალი შიგნით? | დაცალეთ და გაწმინდეთ; გადააბრუნეთ ან მოაცილეთ გამოუყენებელი ნივთი. |
| ქოთნის ლანგარი | რჩება თუ არა წყალი მორწყვის შემდეგ? | დაცალეთ და გაწმინდეთ ლანგარი. |
| მცირე აუზი | რჩება თუ არა წყალი გამოყენების შემდეგ? | დაცალეთ და გადააბრუნეთ, როცა არ იყენებთ. |
| წყლის შესანახი ჭურჭელი | სახურავი ან ბადე მჭიდროდ ფარავს ყველა ღიობს? | დანიშნულების შესაბამისად მჭიდროდ დაახურეთ ან მოარგეთ ბადე; გვერდებზე ნაპრალი არ დატოვოთ. |
რა ვქნათ წყალთან, რომელსაც ვერ ვცლით?
ჯერ გაარკვიეთ, შესაძლებელია თუ არა ჭურჭლის დაფარვა ან პრობლემის შეკეთება. თუ მდგარი წყალი სასმელად არ გამოიყენება და მისი დაფარვა, დაცლა ან მოცილება ვერ ხერხდება, CDC ასეთ შემთხვევებში განიხილავს ლარვიციდს — წყალში განვითარებული კოღოს მატლებისა და ჭუპრების საწინააღმდეგო საშუალებას. ის მფრინავ კოღოებს არ ანადგურებს.
პროდუქტის დანიშნულება და გამოყენება ეტიკეტით უნდა შეამოწმოთ; დოზა და გამეორების დრო პროდუქტზეა დამოკიდებული. ამ გიდით ნუ დაამუშავებთ სასმელ წყალს, ცხოველის წყალს, ბუნებრივ წყალსატევს ან უცნობი დანიშნულების ავზს. გაურკვეველ ან მიუდგომელ ადგილზე სპეციალისტის შეფასება მოითხოვეთ; არ ახვიდეთ დაუცველად სახურავზე და არ შეცვალოთ საერთო სისტემა თვითნებურად.
როგორ შევამციროთ სახლში შემოსვლა?
დააყენეთ ან შეაკეთეთ კარ-ფანჯრის ბადეები და გამოიყენეთ ისინი; შეამოწმეთ ნახვრეტები, ჩარჩოს კიდეები და კარის ხანგრძლივად ღიად დატოვება. კონდიციონერი შეიძლება დაგეხმაროთ, თუ ხელმისაწვდომია, მაგრამ მისი ყიდვა აუცილებელი ნაბიჯი არ არის. განიავებისა და ოთახის ტემპერატურის უსაფრთხო პირობებიც გაითვალისწინეთ.
შიგნითაც კვირაში ერთხელ შეამოწმეთ წყლის დამგროვებელი ჭურჭელი, მაგალითად ვაზა და ქოთნის ლანგარი: დაცალეთ და გაწმინდეთ. ნიჟარის ქვეშ ან ავეჯთან ბნელი, ნესტიანი ადგილი შეიძლება ზრდასრული კოღოს დასვენების ადგილი იყოს; ის თავისთავად წყალში გამრავლების კერა არ არის.
თუ ბადეებისა და წყლის საკითხის მოწესრიგების შემდეგ კოღოები მაინც რჩება, CDC განიხილავს შიდა გამოყენებისთვის განკუთვნილ საშუალებას ან მავნებლებთან ბრძოლის სპეციალისტს. მხოლოდ შიდა სპრეი მუდმივ დაცვას ვერ უზრუნველყოფს.
რომელი საშუალება რას აკეთებს?
კანზე გამოსაყენებელი რეპელენტი ნაკბენისგან პირად დაცვას ემსახურება. ლარვიციდი წყალში განვითარებულ ადრეულ ეტაპებზე მოქმედებს. ზრდასრული კოღოს საწინააღმდეგო ინსექტიციდი მფრინავ ან დასვენებულ ზრდასრულ კოღოებს ეხება. ეს სამი დანიშნულება ერთმანეთის შემცვლელი არ არის.
CDC აღწერს გარე საშუალებების გამოყენებას ზრდასრული კოღოების დასვენების ადგილებში, მაგრამ მთელი ეზოს ავტომატური შეწამვლა საჭირო არ არის. თუ შესაბამის პროდუქტს იყენებთ, მიჰყევით ეტიკეტს: არ გადააჭარბოთ რაოდენობას ან სიხშირეს, არ შეასხუროთ პირდაპირ ხილსა და ბოსტნეულს ან საკვებთან, არც აყვავებულ და დამტვერავების მიერ მონახულებულ მცენარეებს. ადამიანებისა და ცხოველების დაბრუნების პირობები კონკრეტულ ეტიკეტზეა დამოკიდებული.
EPA ურჩევს გარე გამოყენების საშუალების სახლში არგამოყენებას, ორიგინალ შეფუთვაში შენახვას და ბავშვებისა და ცხოველებისგან დაცვას. ოთახის აეროზოლური ფოგერის არასწორ გამოყენებას ხანძრისა და ქიმიურ ნივთიერებასთან ზემოქმედების რისკი აქვს. ფოგერი, ელექტროაორთქლებადი მოწყობილობა და სპირალი სხვადასხვა პროდუქტია; ნუ ჩათვლით მათ სახლისა და ეზოს მოვლის შემცვლელად.
როგორ დავიცვათ თავი ნაკბენისგან?
CDC ურჩევს თავისუფალ, გრძელსახელოებიან ტანსაცმელსა და გრძელ შარვალს. ბავშვის ეტლსა და გადამყვანზე შეიძლება კოღოს ბადე ისე გამოიყენოთ, რომ ბავშვის უსაფრთხო მოვლას არ შეუშალოს ხელი.
კანზე გამოსაყენებელი რეპელენტი შეარჩიეთ მისი დანიშნულებისა და ეტიკეტის მიხედვით; დაიცავით ასაკობრივი შეზღუდვა და ხელახალი წასმის ინსტრუქცია. აშშ-ის CDC-ის რეკომენდაცია EPA-ში რეგისტრირებულ პროდუქტებს ეხება და საქართველოს პროდუქტის რეგისტრაციის წესს არ განსაზღვრავს. ტანსაცმელზე გამოსაყენებელი პერმეტრინი კანზე არ წაისვათ. პირადი დაცვა წყლის შემოწმებას არ ანაცვლებს.
ყველა კოღო ერთნაირ საფრთხეს ნიშნავს?
არა. CDC განასხვავებს კოღოებს, რომლებიც მხოლოდ გვკბენენ, და სახეობებს, რომლებსაც ინფექციის გადაცემა შეუძლიათ. ნაკბენი თავისთავად ინფექციას არ ნიშნავს. ამ პრაქტიკული ნაბიჯების დაწყებას ზუსტი სახეობის დადგენა არ სჭირდება.
ეს გიდი სახეობის ამოცნობის ან საქართველოში დაავადებების გავრცელების შეფასების გვერდი არ არის. მწერების ატლასში გამოქვეყნებული სახეობების გვერდები ამოცნობისთვისაა; აქ ყურადღება სახლისა და ეზოს მოვლაზეა.
რა გავიმეოროთ და როდის გვჭირდება დახმარება?
ყოველ კვირას კვლავ შეამოწმეთ წყლის დამგროვებელი ნივთები სახლში, ეზოსა და აივანზე და ბადეების მდგომარეობა. წვიმის შემდეგ დამატებითი დათვალიერება პრაქტიკული არჩევანია, არა პრეპარატის გამოყენების გრაფიკი. ჩაინიშნეთ სად ჩნდებიან კოღოები, რა შეამოწმეთ, რა გააკეთეთ და როდის.
თუ პრობლემა საერთო სივრცეს, მიუდგომელ წყალსაცავს ან შესაკეთებელ სადრენაჟო სისტემას ეხება, მიმართეთ შენობის ადმინისტრაციას ან შესაბამის სპეციალისტს. მეზობლის ეზო და საერთო სისტემა თვითნებურად არ დაამუშაოთ. კოღოების დარჩენა თავისთავად პრეპარატის მიმართ გამძლეობას არ ამტკიცებს.
ხშირი კითხვები
შეამოწმეთ კარ-ფანჯრის ბადეები და ღია კარები, შემდეგ ვაზები და ქოთნის ლანგრები. გარეთაც მოძებნეთ წყლის დამგროვებელი ნივთები.
დაკავშირებული გიდები
წყაროები და რას ადასტურებს თითოეული
- CDC — Mosquito Control at Home
მთავარი გეგმა: ეზოსა და სახლის წყლის ჭურჭლის ყოველკვირეული დაცლა და გაწმენდა, დაფარვა, ბადეები და დამატებითი კონტროლის ფარგლები.
- CDC — Preventing Mosquito Bites
ტანსაცმელი, ეტლის ბადე, კანზე გამოსაყენებელი რეპელენტის ეტიკეტი და ტანსაცმლის პერმეტრინის გამიჯვნა.
- CDC — Larvicides
ლარვიციდის დანიშნულება და მისი განხილვა მხოლოდ არასასმელი, დაუცლელი და დაუფარავი მდგარი წყლისთვის, ეტიკეტის დაცვით.
- CDC — Adulticides
ზრდასრული კოღოების საშუალების დანიშნულება, ეტიკეტი, საკვებისა და დამტვერავების დაცვა და დაბრუნების პროდუქტისეული პირობები.
- US EPA — Do's and Don'ts of Pest Control
ეტიკეტის დაცვა, ზედმეტი რაოდენობის თავიდან აცილება, გარე პროდუქტის სახლში არგამოყენება, ორიგინალი შეფუთვა, ბავშვებისა და ცხოველების დაცვა.
- US EPA — Safety Precautions for Total Release Foggers
ოთახის აეროზოლური ფოგერის არასწორი გამოყენების ხანძრისა და ქიმიურ ნივთიერებასთან ზემოქმედების რისკები.
- CDC — About Mosquitoes
კოღოების განსხვავებული როლი ინფექციების გადაცემაში; ნაკბენი თავისთავად ინფექციის დასტური არ არის.