ადამიანისთვის რისკი
უვნებელისამედიცინო შხამის რისკი არაა
სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. მაინც ნუ აიყვანთ — დააკვირდით და დატოვეთ იქ, სადაცაა.
მთავარი მონაცემები
- ჰაბიტატი
- ღია, თბილი ადგილები
- სიგრძე
- დაახლ. 1–1.35 მ
- შხამი
- არა — უვნებელი
- კონსერვაცია
- ნაკლ. საფრთხე
- ოჯახი
- Anguidae
გველხოკერა (Pseudopus apodus) გველი კი არა, Anguidae-ს ოჯახის დიდი უფეხო ხვლიკია. შხამი არ აქვს და ადამიანისთვის საშიში არ არის, თუმცა საქართველოში მას ხშირად გველში ურევენ. გველისგან მისი გარჩევა შეიძლება მოძრავი ქუთუთოებით, ყურის ხვრელებითა და სხეულის გვერდებზე შესამჩნევი ნაოჭით. სიგრძით დაახლოებით ერთ მეტრს აღწევს, ზოგი დიდი გველხოკერა კი 1,35 მ-მდეც იზრდება. 2026 წლის სამეცნიერო ჩამონათვალი ადასტურებს, რომ გველხოკერა საქართველოში გვხვდება, მაგრამ მას მხოლოდ აღმოსავლეთ საქართველოში ასახელებს. აფხაზეთსა და აჭარაში მისი ნახვის საჯაროდ გამოქვეყნებული ცნობებიც არსებობს. თუმცა ეს ჩამონათვალი დასავლეთ საქართველოში მის გავრცელებას არ ადასტურებს. მსოფლიოში მისი გადაშენების საფრთხე დაბლადაა შეფასებული, 2021 წლის ცალკე შეფასებით კი საქართველოშიც დაბალია. ქვეყნის წითელ ნუსხაში არ შედის. თუ გველხოკერას შეხვდებით, ადგილზე დატოვეთ და ხელით ნუ დაიჭერთ: ამოსაცნობად ფოტო უსაფრთხო მანძილიდან გადაუღეთ.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ გველხოკერა
გველხოკერა გველი კი არა, დიდი, მსხვილი უფეხო ხვლიკია. სხეული ბოხმეჭაზე უფრო მსხვილი აქვს. ამოსაცნობად დააკვირდით მოძრავ ქუთუთოებს, ყურის ხვრელებსა და სხეულის გვერდებზე კარგად შესამჩნევ ნაოჭს. მხოლოდ ფერს ნუ დაეყრდნობით.

გველხოკერას შეუძლია თვალები დახუჭოს, გველებს კი ქუთუთოები არ აქვთ. გველისგან მისი გარჩევის ეს ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი გზაა.
გველხოკერას თავის გვერდებზე ყურის ხვრელები კარგად უჩანს. გველს ასეთი ხვრელები არ აქვს, ამიტომ ეს ერთ-ერთი მთავარი ნიშანია, რომლითაც მათ ერთმანეთისგან გაარჩევთ.
გველხოკერას სხეულის გვერდებზე შესამჩნევი ნაოჭი გასდევს. მისი წყალობით სხეული სუნთქვისა და ჭამის დროს უფრო ადვილად ფართოვდება. ბოხმეჭას ასეთი გამოკვეთილი ნაოჭი არ აქვს, ამიტომ ეს ნიშანი მათ ერთმანეთისგან გარჩევაში დაგეხმარებათ.
ზოგიერთ გველხოკერას კუდის ძირთან პატარა, ბოლომდე განუვითარებელი ფეხებიც უჩანს.
ახალგაზრდა გველხოკერას ხშირად მუქი ნახატი აქვს, მოზრდილი კი უფრო ერთფეროვანია. ამიტომ ამოცნობისას მხოლოდ ფერს ნუ დაეყრდნობით.
გველხოკერა დიდი, მსხვილი უფეხო ხვლიკია, სხეულის გვერდებზე კი კარგად შესამჩნევი ნაოჭი გასდევს. ბოხმეჭა უფრო პატარაა და სხეული გლუვი აქვს. ამიტომ მათ ერთმანეთისგან ზომითა და ამ ნაოჭით გაარჩევთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
გველხოკერა თბილ, ღია ადგილებში ცხოვრობს: ველებზე, მეჩხერ ტყეებში, ბუჩქნარში, კლდოვან ფერდობებსა და მდინარის ხეობებში. აღმოსავლეთ საქართველოში მტკვრის, იორისა და ალაზნის ხეობების მშრალ და ნახევრად მშრალ ადგილებშიც ბინადრობს. ბაღებსა და სოფლის ეზოების განაპირასაც გვხვდება.
რუკა იყენებს საქართველოში გველხოკერას შესახებ iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს. რუკაზე შეფერილია მხოლოდ რეგიონული ცხრილის მიხედვით საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონები; დანარჩენებში ჩანაწერები ცოტაა. 2026 წლის ჩამონათვალი აღმოსავლეთ საქართველოს ასახელებს, დაკვირვებების ცხრილში კი რუკის ჩანაწერთა ზღვარს აფხაზეთიც აღწევს. ჩანაწერების რაოდენობა პოპულაციის სიმჭიდროვეს არ ზომავს.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ფოტოჩანაწერი
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
გველხოკერა ხშირად ლოკოკინებსა და ლოქორებს ჭამს. ძლიერი ყბები მას განსაკუთრებით ნიჟარიანი ცხოველების ჭამაში ეხმარება. მწერებსაც იჭერს, ზოგჯერ კი პატარა ხვლიკებსა და სხვა წვრილ ცხოველებს. რადგან ლოკოკინებსა და ლოქორებს ჭამს, ბაღში შეიძლება სასარგებლოც იყოს.
აღმოსავლეთ საქართველოში გველხოკერა ყველაზე აქტიური გაზაფხულსა და ზაფხულის დასაწყისშია. მიწაზე ცხოვრობს და უფრო დღისით მოძრაობს. დედალი კვერცხებს დებს და ზოგჯერ მათ დასაცავად ბუდესთან რჩება. შეშინებულს შეუძლია დაისისინოს, გიკბინოთ ან კუდი მოიწყვიტოს. ასე თავს იცავს და ამას შხამთან კავშირი არ აქვს. გარეულ ცხოველს ხელით ნუ შეეხებით — ამოსაცნობად ფოტო გადაუღეთ.
ზაქრო სონღულაშვილი · Cristian Luque Huertas · kattttrin · brechtheusequin · bertogcliment · შოთა ზანდუკელი
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
ქვიზი
შემდეგ: რომელი ხვლიკია?
გველხოკერა საქართველოს ხვლიკების ქვიზში შედის. ათი ფოტო, ოთხი სახელი — თვალის ვარჯიში, არა საველე ამოცნობა.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები გველხოკერასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
გველხოკერა ხვლიკია, გველი კი არა. გველისგან მას სამი ნიშანი განასხვავებს: მოძრავი ქუთუთოები, ყურის ხვრელები და სხეულის გვერდებზე კარგად შესამჩნევი კანის ნაოჭი. თუ გველი გეგონათ, სწორედ ამ ნიშნებს დააკვირდით.
დიახ. 2026 წლისთვის გველხოკერა საქართველოში გვხვდება. თუმცა მისი გავრცელება მხოლოდ აღმოსავლეთ საქართველოშია აღწერილი.
არა. გველხოკერა შხამიანი არ არის. მწერებსა და ლოქორებს ჭამს და ამით შეიძლება სასარგებლოც იყოს. შეშინებულმა კი შეიძლება გიკბინოთ, ამიტომ ხელით ნუ დაიჭერთ და იქვე დატოვეთ.
აღმოსავლეთ საქართველოში. ასე წერია 2026 წლის სამეცნიერო ჩამონათვალში. აფხაზეთსა და აჭარაშიც არსებობს გველხოკერას ნახვის საჯარო ჩანაწერები. ეს ჩანაწერები ნახვის ცნობებია და არ ცვლის იმას, რასაც ჩამონათვალი დასავლეთ საქართველოში მის გავრცელებაზე ამბობს.
გველხოკერას სამი ნიშნით ამოიცნობთ: მოძრავი ქუთუთოებით, ყურის ხვრელებითა და სხეულის გვერდებზე შესამჩნევი ნაოჭით. ახალგაზრდას შეიძლება მუქი ნახატი ჰქონდეს, მოზრდილი კი უფრო ერთფეროვანი იყოს. ამიტომ მხოლოდ ფერს ნუ დაეყრდნობით.
გველხოკერა ღია ადგილებში ცხოვრობს: ველებზე, მეჩხერ ტყეებსა და ბუჩქნარში. გვხვდება კლდოვან ფერდობებსა და მდინარის ხეობებშიც. ზოგჯერ ბაღებსა და სოფლის ეზოებთანაც შეიძლება გამოჩნდეს.
გველხოკერა ხშირად ლოკოკინებსა და ლოქორებს ჭამს. მწერებსაც იჭერს, ზოგჯერ კი პატარა ხვლიკებსა და სხვა წვრილ ცხოველებსაც.
მათ ზომითა და სხეულის გვერდებზე ნაოჭით გაარჩევთ. გველხოკერა ბევრად დიდია, გვერდებზე შესამჩნევი ნაოჭი გასდევს, მუცელი კი ხშირად მოყვითალო აქვს. ბოხმეჭა უფრო პატარაა და სხეული გლუვი აქვს. ორივე უშხამო ხვლიკია და არცერთი მათგანი გველი არ არის.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.






















