Reptiles

რისკი ადამიანისთვის

ამ ატლასში სამი ნიშანია: უვნებელი, საშუალო და მაღალი. აქ განვმარტავთ, რას ნიშნავს თითოეული — და რა უნდა გააკეთო, თუ ცხოველს შეხვდები.

მაღალი რისკისაშუალო რისკიუვნებელი

2

მაღალი რისკის სახეობა

5

საშუალო რისკის სახეობა

60

უვნებელი სახეობა ატლასში

სკალა

საველე ნიშანი, არა დიაგნოზი

სახეობის გვერდზე ბეიჯი ამ ატლასის კლასიფიკაციაა — სამედიცინო რისკი ადამიანისთვის საქართველოში. ეს არ არის ლაბორატორიული შხამის სიძლიერის რეიტინგი, არ არის „აგრესიულობის“ საზომი და არ ემთხვევა კონსერვაციის სტატუსს.

საგანმანათლებლო გვერდია და არა გადაუდებელი სამედიცინო რჩევა. ნაკბენისას დარეკე 112.

  1. 01
    მაღალი რისკი

    სერიოზული სამედიცინო რისკი

    ნაკბენმა შეიძლება მძიმე ადგილობრივი და ზოგადი დაზიანება გამოიწვიოს. შეინარჩუნე მანძილი. ნაკბენი გადაუდებელი შემთხვევაა.

  2. 02
    საშუალო რისკი

    სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი

    შხამიანია; ტიპური პროფილი მაღალ რისკზე დაბალია — ნაკბენი მაინც სამედიცინო დახმარებას საჭიროებს.

  3. 03
    უვნებელი

    სამედიცინო შხამის რისკი არაა

    აქ სახეობების უმეტესობა. სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. მაინც ნუ აიყვან — დაჭერა ცხოველს აზიანებს და გველგესლასთან აღრევის რისკს ტოვებს.

მაღალი რისკი

მაღალი რისკი

ამ ატლასში მაღალი რისკი ნიშნავს სამედიცინოდ სერიოზულ ნაკბენს: ადგილობრივ ქსოვილის დაზიანებას და შესაძლო ზოგად ეფექტს, რაც საავადმყოფოს საჭიროებს. ეს ცხოველები ადამიანს არ ეძებენ. ნაკბენების უმეტესობა მაშინ ხდება, როცა გველის დაჭერას, მოკვლას ან გადაადგილებას ცდილობენ.

  1. რას ნიშნავს

    ორი გველგესლა: გიურზა (Macrovipera lebetina) — საქართველოს ყველაზე დიდი შხამიანი გველი, შხამის რაოდენობითაც ყველაზე მაღალი — და ცხვირრქოსანი გველგესლა (Vipera transcaucasiana). ორივეს ნაკბენი სიცოცხლისთვის საშიში შეიძლება იყოს.

  2. თუ შეხვდები

    ნუ შეეხები. გადადგი უკან ან გვერდი აუარე. ფოტოსთვისაც კი ნუ მიუახლოვდები. გველი ჩვეულებრივ გაეცლება, თუ გასასვლელი აქვს.

  3. ნაკბენისას

    დაუყოვნებლივ დარეკე 112. რაც შეიძლება ნაკლებად იმოძრავე და ნაკბენი კიდური არ გაანძრიო. ნუ გაჭრი, ნუ წოვი, ნუ დაადებ სისხლძარღვთა სახვევს. ეს გვერდი ექიმს არ ანაცვლებს.

2 სახეობა ამ დონეზე

გახსენი პროფილი ამოცნობის, არეალისა და შეხვედრის შენიშვნებისთვის.

შხამიანი გველებითუ გველმა გაკბინა
საშუალო რისკი

საშუალო რისკი

შხამიანია და ნაკბენი სამედიცინო შემთხვევაა — თუმცა ტიპური შედეგი ორ მაღალი რისკის გველგესლაზე დაბალია. „საშუალო“ არ ნიშნავს „მსუბუქს“: მანძილი და ნაკბენის შემდეგ დახმარება აქაც სავალდებულოა.

  1. რას ნიშნავს

    ოთხი Vipera — კავკასიური, დინიკის, დარევსკის და ველის — პლუს ერთი შხამკბილებიანი სახეობა, ჩვეულებრივი ხვლიკიჭამია (Malpolon insignitus). შხამკბილებიანის ნაკბენი ჩვეულებრივ უფრო მსუბუქია; მაინც სერიოზულად უნდა შეფასდეს.

  2. თუ შეხვდები

    იგივე წესი, რაც მაღალ რისკზე: ნუ აიყვან, ნუ მიიმწყვდევ, ნუ სცდი გადაადგილებას. მანძილი უმეტეს შეხვედრას აგვარებს.

  3. ნაკბენისას

    დარეკე 112. საშუალო რისკის ნაკბენმაც შეიძლება მტკივნეული შეშუპება გამოიწვიოს და ექიმის შეფასებას საჭიროებს. ნუ დაელოდები, „გაუარესდება თუ არა“.

5 სახეობა ამ დონეზე

ჯერ გველგესლები, შემდეგ შხამკბილებიანი სახეობა. თითოეულ პროფილში წერია, რატომაა რისკი აქ და არა უფრო მაღალი.

უვნებელი

უვნებელი

სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. ეს ნაგულისხმევია ხვლიკების, კუების, ამფიბიებისა და საქართველოს გველების უმეტესობისთვის. უვნებელი არ ნიშნავს „აიყვანე“ — და არ ნიშნავს, რომ დაჭერისას არასდროს უკბენს.

  1. რას ნიშნავს

    ამ სახეობების ნაკბენი შხამის გადაუდებელი შემთხვევა არ არის. რამდენიმე უვნებელი გველი თავს აბრტყელებს ან სტკივნის, რომ გველგესლას ჰგავდეს. ამოცნობა სახეობის გვერდზეა, არა ხელში.

  2. თუ შეხვდები

    უყურე და დატოვე იქ, სადაცაა. დაჭერა ცხოველს აზიანებს, ამფიბიებში დაავადებას ავრცელებს და გველგესლასთან აღრევის რისკს ტოვებს.

  3. შეხების შემდეგ

    დაიბანე ხელები. ამფიბიის კანი ლორწოს ან დამცავ სეკრეტს გამოყოფს; ცხოველის წყალსატევებს შორის გადატანა სოკოვან დაავადებას ავრცელებს. დიდი უვნებელი გველის ძლიერი ნაკბენიც ჭრილობაა — გაწმინდე და თუ ნაკერი სჭირდება, მიმართე ექიმს.

ხშირად გველგესლად მიიჩნევენ

ჩვეულებრივი და წყლის მცურავი, გლუვი გველი, კატისთვალა და გველხოკერა ამ ატლასში ყველაზე ხშირი აღრევებია. დანარჩენი უვნებელი კატალოგი ატლასის ფილტრშია.

ყველა უვნებელი სახეობა

კითხვები

რას ამბობს ნიშანი სინამდვილეში

მოკლე პასუხები სამდონიან სკალაზე. სრული დეტალი თითოეულ პროფილზეა.

ამ ატლასის ნიშანია ადამიანისთვის სამედიცინო რისკზე: უვნებელი, საშუალო ან მაღალი. დაჭერისას იხსნება ეს გვერდი, იმ დონეზე გადასვლით. ეს არ არის IUCN-ის სტატუსი და არ არის ქულა იმაზე, თუ რამდენად მიუახლოვდება ცხოველი შენ.

არა. უვნებელი ნიშნავს, რომ სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. დიდ კოლუბრიდს დაჭერისას მაინც შეუძლია ძლიერად უკბინოს. რამდენიმე უვნებელი გველი საფრთხისას გველგესლას ბაძავს. დატოვე ცხოველი იქ, სადაცაა.

Malpolon insignitus შხამკბილებიანია, არა გველგესლა. ადამიანისთვის რისკი ჩვეულებრივ გველგესლაზე მსუბუქია, მაგრამ ამ ატლასში სამედიცინოდ მაინც რელევანტურია — ნაკბენი სერიოზულად შეაფასე და დარეკე 112.

ორი: გიურზა (Macrovipera lebetina) და ცხვირრქოსანი გველგესლა (Vipera transcaucasiana). ატლასის სხვა გველგესლები საშუალო რისკისაა. ნებისმიერის ნაკბენი სამედიცინო დახმარებას საჭიროებს.

ამ ატლასში — არა. ადამიანისთვის შხამის რისკი გარკვეულ გველებს ეხება. ხვლიკები, კუები და ამფიბიები უვნებელია. ნუ აიყვან; შეხების შემდეგ დაიბანე ხელები.

შემდეგი ნაბიჯი

გახსენი სახეობა — ბეიჯზე იგივე სამი სიტყვაა

ყველა პროფილს ეს ნიშანი აქვს. გამოიყენე მანძილისთვის, შემდეგ წაიკითხე ამოცნობა და არეალი გვერდზე.

ყველა სახეობაშხამიანი გველები