ბაღლინჯო სახლში — როგორ ვიპოვოთ და მოვიშოროთ

თუ სახლში ბაღლინჯოს ეჭვი გაქვთ, ჯერ მწერი ან მისი კვალი მოძებნეთ და მერე იყიდოთ რამე ან დაამუშაოთ ოთახი. მცირე ინვაზიასთან გამკლავება უფრო იოლია, ვიდრე უკვე გავრცელებულთან.

1. ლეიბის ნაკერებში, საწოლის ჩარჩოზე, თავსაფარსა და ახლო ნაპრალებში მოძებნეთ ცოცხალი მწერი, კვერცხი, გამოცვლილი კანი ან პატარა მუქი ლაქები.
2. ქავილით ან კანის ფოტოთი არ გადაწყვიტოთ. ნაკბენი ცალკე სუსტი ნიშანია.
3. თუ მწერს იპოვით, შეინახეთ და მიმართეთ მავნებლების კონტროლის სპეციალისტს, რომელსაც ბაღლინჯოსთან მუშაობის გამოცდილება აქვს.
4. მძიმე ალერგიული რეაქციის ან სუნთქვის გაძნელებისას დარეკეთ 112-ზე. ჩვეულებრივ საეჭვო ნაკბენზე ეს ზარი არ დარეკოთ.

მოძებნეთ თავად მწერი, დაახლოებით 1 მმ-ის ღია კვერცხები, ახალგაზრდა მწერის გამოცვლილი კანი, გაჭყლეტილი მწერის მოწითალო ლაქები და მარკერის წერტილის ოდენა მუქი ლაქები. ეს ლაქები განავალია და ქსოვილზე შეიძლება გაიშალოს.

კანზე ნაკბენი სუსტი ნიშანია. ის შეიძლება კოღოს ან რწყილის ნაკბენს, ან სხვა გამონაყარს ჰგავდეს, ზოგი ადამიანი კი საერთოდ არ რეაგირებს. კვალი შეიძლება ერთიდან რამდენიმე დღემდე, ზოგჯერ 14 დღემდეც გამოჩნდეს და იყოს მიმოფანტული ან ხაზზე. ეს მწერს არ ადასტურებს. სახეობის ნიშნებისთვის გახსენით საწოლის ბაღლინჯოს პროფილი.

ზრდასრული დაახლოებით 5–7 მმ-ია, უფრთოა და კვებამდე ბრტყელი და ოვალურია. ეს პრაქტიკული მინიმუმია. სრული ამოცნობა პროფილზეა.

საქართველოში გამოქვეყნებული ნიმუშები 2022 წლის 30 მაისს შეგროვდა ყვარლის მუნიციპალიტეტის გრემის ეკლესიაში და სოფელ ფიჩხოვანთან მდებარე ეკლესიაში. ორივე ძველი შენობა ღამურების კოლონიასთან იყო დაკავშირებული. ამ ორი ადგილით ვერ დავადგენთ, როგორაა ბაღლინჯო გავრცელებული სახლებში, და ნაშრომი არც რეგიონების მიხედვით სიხშირეს ადგენს. ღამურა სახლში ცალკე საკითხია: იხილეთ ღამურა სახლში.

დაიწყეთ იქ, სადაც ადამიანი იძინებს. ბაღლინჯო ჩვეულებრივ ამ ადგილიდან დაახლოებით 8 ფუტის (დაახლოებით 2,4 მეტრის) მანძილზე ცხოვრობს, თუმცა საჭმელად უფრო შორსაც გადის. უმეტესად ღამითაა აქტიური და მშიერი დღისითაც გამოდის.

ძლიერი ინვაზიის დროს რბილ ავეჯსაც იყენებს, ამიტომ დივანი ძებნის ნაწილია და არა სხვა მწერი.

1. საწოლთან: ლეიბის კიდე, ნაკერები და იარლიყები, ლეიბის ქვედა საყრდენი, ჩარჩოსა და თავსაფრის ნაპრალები.
2. ნებისმიერი ნაპრალი, რომელშიც საბანკო ბარათი ეტევა. ასეთ სივრცეში ბაღლინჯოც ეტევა.
3. თუ ინვაზია უკვე ძლიერია, შეამოწმეთ სავარძლისა და დივნის ნაკერები, ბალიშებს შორის სივრცე, ფარდის ნაკეცები, უჯრის შეერთებები, მოშვებული შპალერი და კედლისა და ჭერის შეხების ხაზი.

ფაროსანა სახლში სხვა მწერია: აზიური ფაროსანა უფრო დიდია, ფარის ფორმის სხეული აქვს, მცენარით იკვებება და ადამიანის სისხლს არ წოვს. ბაღლინჯო რწყილივით არ ხტება; თუ საქმე რწყილებია, იხილეთ რწყილები სახლში. ზრდასრულ ტკიპას რვა ფეხი აქვს, ბაღლინჯოს — ექვსი; კანზე მიმაგრებული ტკიპა ტკიპის ნაკბენია და არა ეს გვერდი.

ტარაკანა სხვა საყოფაცხოვრებო მწერია. თუ ის იპოვეთ, გახსენით ტარაკნები სახლში. სხვა მწერები, მათ შორის ხალიჩის ხოჭოები, ადვილად ეშლება ბაღლინჯოში, არასწორი ამოცნობა კი გავრცელების დროს აძლევს. ახლო სახეობები ერთმანეთს ჰგავს, ამიტომ ზუსტ სახეობას ზოგჯერ სპეციალისტი სჭირდება. სახლის სხვა მწერები თავმოყრილია მწერების გვერდებზე.

ბაღლინჯოს მოშორება იწყება მწერის ან მისი კვალის პოვნით, მათ შორის მაშინ, როცა საქმე საწოლის ბაღლინჯოს მოშორებას ეხება. ამ გვერდზე პროდუქტის სახელი არ არის. ქიმიური საშუალების შემთხვევით გამოყენება იმის ცოდნას ვერ ცვლის, რომელი მწერი გყავთ, სახლიდან მოშორება კი შეიძლება ნელი და მოუხერხებელი იყოს.

ნაპოვნი ნიმუში შეინახეთ. მიმართეთ კომპანიას, რომელსაც ბაღლინჯოს დამუშავების გამოცდილება აქვს. ასეთი სამსახური, ჩვეულებრივ, ადგილს ინსექტიციდის შესხურებით ამუშავებს. ეს გიდი არ იძლევა ნარევს, დოზას ან სახლის პირობებში გაცხელების წესს. პრობლემის ადრე პოვნას მნიშვნელობა აქვს: მცირე ინვაზია ნაკლებად ძვირი და უფრო იოლია, ვიდრე იგივე უკვე გავრცელებული.

სასარგებლო გაფრთხილება ისაა, რასაც წყაროები ამაგრებს: დაადასტურეთ მწერი და მერე მიმართეთ გამოცდილ დახმარებას. ამ გვერდიდან პესტიციდი ან გაცხელება არ მოიგონოთ.

• გამონაყარი, კვალის ხაზი ან კანის ფოტო დასტურად არ მიიღოთ.
• არც სუფთა სახლი და არც ჭუჭყიანი გეუბნებათ, არის თუ არა იქ ბაღლინჯო.
• მწერის ამოცნობამდე ქიმიური საშუალება შემთხვევით არ გამოიყენოთ. არასწორი ამოცნობა ბაღლინჯოს სახლში გავრცელების ან სხვა სახლში წაღების დროს აძლევს.
• ეს არ მოექცეთ ფაროსანას, რწყილის, ტკიპის ან ტარაკანას პრობლემად, თუ სინამდვილეში ის ცხოველი არ გიპოვიათ.

ნაკბენმა შეიძლება ქავილი და ძილის დარღვევა გამოიწვიოს. იშვიათად იწვევს ალერგიულ რეაქციას, მათ შორის გადიდებულ კვალს, მტკივნეულ შეშუპებას ან ანაფილაქსიას. არ ითვლება, რომ ბაღლინჯო ადამიანს დაავადებას გადასცემს. ანთება ნაკბენზე რეაქციაა და ეს რეაქცია მწერის დასასახელებლად საკმარისი არ არის.

ადამიანები განსხვავდებიან. კვალი შეიძლება საერთოდ არ იყოს, იყოს პატარა წითელი შეშუპებული ნიშანი, როგორც კოღოს ან რწყილის ნაკბენი, ან, იშვიათად, მძიმე ალერგიული რეაქცია. ნაკბენის მომენტში შეიძლება ვერ იგრძნოთ. ძლიერმა ფხაჭნამ შეიძლება მეორადი კანის ინფექცია გამოიწვიოს, ამიტომ ნუ იფხანთ. ჩვეულებრივ ნაკბენს, როგორც წესი, სამედიცინო მკურნალობა არ სჭირდება.

თუ ალერგიულ რეაქციას ეჭვობთ, მიმართეთ ექიმს. მძიმე ალერგიული რეაქციის ან სუნთქვის გაძნელებისას დარეკეთ 112-ზე. ყოველ ქავილზე 112-ზე ნუ დარეკავთ.

მიმართეთ სპეციალისტს, რომელსაც ბაღლინჯოსთან მუშაობის გამოცდილება აქვს, როცა იპოვით ცოცხალ მწერს, კვერცხს, გამოცვლილ კანს ან ზემოთ აღწერილ მუქ ლაქებსა და შეფერილ კვალს. ნიმუში შეინახეთ, რომ ამოცნობა შეძლონ. სპეციალისტის ინსექტიციდით დამუშავება ის საკონტროლო ნაბიჯია, რომელსაც ეს წყაროები აღწერს. ეს გვერდი კომპანიას არ ასახელებს და არ ჰპირდება, რომ ერთი ვიზიტი საქმეს დაასრულებს.

ბაღლინჯო ვრცელდება ბარგში, ჩანთაში, დაკეცილ ტანსაცმელში, თეთრეულსა და ავეჯში დამალვით. ადამიანების უმეტესობა მას შეუმჩნევლად გადააქვს. მგზავრობისას ძილის ადგილას ლეიბისა და თეთრეულის ნაკეცებში მოძებნეთ გამოცვლილი კანი ან მწერი. სახლშიც იგივე კვალს ადევნეთ თვალი. ადრე შემჩნევა ინვაზიის კონტროლს აიოლებს.

სუფთა სახლი მეთოდი არ არის და ბაღლინჯოს პოვნა არ ნიშნავს, რომ სახლი ჭუჭყიანი იყო. ის ხუთვარსკვლავიან სასტუმროშიც ცხოვრობს. ადგილის სისუფთავე არ წყვეტს, არის თუ არა იქ ბაღლინჯო.