Reptiles
როგორ მოვიშოროთ გველი ეზოდან?
გველის ეზოდან პირდაპირ „განდევნის“ საიმედო მეთოდი არ არსებობს. ყველაზე პრაქტიკული გზაა ეზოში შემცირდეს ის პირობები, რომლებიც გველს იზიდავს — სამალავები და საკვები. ასე გველის ეზოში ხანგრძლივად დარჩენის ალბათობა მცირდება.
მიზეზი
რატომ შემოდის გველი ეზოში?
გველის დასაფრთხობად 100%-ით ეფექტური საშუალება არ არსებობს. ეზოს გველისთვის მიმზიდველს ძირითადად ორი რამ ხდის — უსაფრთხო სამალავი და საკვები.
01
სამალავები
მაღალი ბალახი, ხშირი ბუჩქები, მორები, ქვების ან სამშენებლო მასალის გროვები და კედლებში არსებული ნაპრალები გველისთვის კარგ სამალავს ქმნის.
02
საკვები
მღრღნელები ბევრი გველის მნიშვნელოვანი საკვებია. თუ ეზოში თაგვები ან ვირთხები ხშირად გვხვდება, იქ გველისთვის საკვების პოვნაც უფრო ადვილია.
პრაქტიკა
რა გავაკეთოთ, რომ გველისთვის ეზო ნაკლებად მიმზიდველი იყოს?
მიზანი გველის დაჭერა ან მოკვლა არ არის. უფრო უსაფრთხო და გრძელვადიანი მიდგომაა ეზოში სამალავებისა და საკვების წყაროების შემცირება.
- 01
რეგულარულად მოჭერით მაღალი ბალახი.
მაღალი ბალახის მოჭრით ეზო უფრო ხილვადი ხდება და მცირდება ადგილები, სადაც გველი შეუმჩნევლად შეიძლება დაიმალოს.
- 02
შეამცირეთ შესაძლო სამალავები.
მოაწესრიგეთ მორების, ქვების, ძველი ნივთებისა და სამშენებლო მასალის გროვები. კედლებსა და ნაგებობებში არსებული ნაპრალები შეგიძლიათ უსაფრთხოდ დახუროთ მას შემდეგ, რაც დარწმუნდებით, რომ შიგნით ცხოველი არ არის. ხშირი ბუჩქების შემცირებაც განსაკუთრებით სასარგებლოა ეზოს კიდეებთან. სოროს ან ხვრელის უბრალოდ ამოვსება არ ღირს, თუ არ იცით, რა ცხოველი იყენებს მას.
- 03
აკონტროლეთ მღრღნელები.
თუ ეზოში თაგვები ან ვირთხები ხშირად ჩნდება, პირველ რიგში მათი გამომწვევი მიზეზები მოაგვარეთ — ღია საკვები, ნარჩენები და მათთვის ხელმისაწვდომი თავშესაფრები. მღრღნელების შემცირებასთან ერთად გველისთვის საკვების რაოდენობაც მცირდება.
მითები
რომელი გავრცელებული მეთოდები არ არის სანდო?
გველების დასაფრთხობად ბევრ მეთოდს ურჩევენ, თუმცა მათი ეფექტიანობა ხშირად სანდოდ დადასტურებული არ არის. დრო და რესურსი უმჯობესია ეზოს მოწესრიგებასა და მღრღნელების კონტროლს მოახმაროთ.
გოგირდის დაწვა.
რძის დადგმა.
გველის საწინააღმდეგო საშუალება და სპრეი, რომელთა შესახებაც ამბობენ, რომ გველებს აფრთხობს.
გველის საწინააღმდეგო აპარატი — მიწაში ჩასარჭობი ხმოვანი ან ვიბრაციული მოწყობილობა.
სახლში
გველი სახლში — რა ვქნა?
სახლში შემოსული გველისთვისაც იგივე წესია, რაც ეზოში: ნუ დაიჭერთ და ნუ მოკლავთ. შეინარჩუნეთ მანძილი, ბავშვები და შინაური ცხოველები მოარიდეთ და გასასვლელი დაუტოვეთ. გველის საწინააღმდეგო საშუალება, სპრეი ან აპარატი სანდო გამოსავალი არ არის. თუ უსაფრთხოდ გაყვანა გჭირდებათ, მიმართეთ შესაბამის სამსახურს. ნაკბენისას დარეკეთ 112-ზე.
რეაგირება
რა გავაკეთოთ, თუ გველი უკვე ეზოშია?
ნუ ეცდებით გველის დაჭერას, მოკვლას ან ხელით გადაყვანას. ასეთ დროს ნაკბენის რისკი იზრდება, თან საქართველოში ბევრი გველი უშხამოა. შეინარჩუნეთ უსაფრთხო დისტანცია, ბავშვები და შინაური ცხოველები მოარიდეთ და გველს გასასვლელი დაუტოვეთ. თუ უსაფრთხოდ მოცილება გჭირდებათ, მიმართეთ შესაბამის სამსახურს.
გადაუდებელი
თუ გველმა გიკბინათ
თუ გველმა გიკბინათ, დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. შეინარჩუნეთ სიმშვიდე და ეცადეთ დაკბენილი კიდური ზედმეტად არ ამოძრაოთ. ნაკბენი არ გაჭრათ, არ ამოწოვოთ და არ გამოიყენოთ ტურნიკეტი.
უსაფრთხო ამოღება
ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტო
თუ გველის უსაფრთხოდ დაჭერა ან ტერიტორიიდან გაყვანა გჭირდებათ, თავად ნუ შეეცდებით. მიმართეთ შესაბამის სამსახურს.
დაკავშირებული გიდები
შხამიანია თუ არა? შემდეგ გადადით სახეობების კატალოგზე.
შეადარეთ მსგავსი სახეობები, გახსენით საქართველოს შხამიანი გველების გიდი ან ნახეთ ქვეყნის გველების სრული ინდექსი.
ხშირი კითხვები
რას ეძებენ ყველაზე ხშირად
მოკლე პასუხები — პრაქტიკული მოქმედებები ზემოთაა, სახეობების დეტალური ინფორმაცია კი ატლასში.
არა. გველების დასაფრთხობად საიმედო უნივერსალური საშუალება არ არსებობს. ყველაზე ეფექტური პრაქტიკული მიდგომაა სამალავებისა და საკვების წყაროების შემცირება. სპრეები, გოგირდი და მსგავსი მეთოდები საიმედო შედეგს არ იძლევა. მოწესრიგებულ ეზოშიც შეიძლება გველი შემთხვევით გამოჩნდეს, თუმცა იქ დარჩენისთვის ნაკლები ხელსაყრელი პირობა ექნება.
გველი ეზოში ხშირად სამალავის ან საკვების გამო ჩნდება. მაღალი ბალახი, მორები, ქვების გროვა, სამშენებლო მასალა და მღრღნელების სიმრავლე ტერიტორიას მისთვის უფრო ხელსაყრელს ხდის.
არა. გოგირდი, რძე და მსგავსი „დასაფრთხობი“ მეთოდები სანდო გამოსავლად არ უნდა ჩაითვალოს. უკეთესია მაღალი ბალახის მოჭრა, სამალავების შემცირება და მღრღნელების კონტროლი.
გველს ნუ შეეხებით და ნუ ეცდებით მის დაჭერას. დააკვირდით უსაფრთხო დისტანციიდან და გასასვლელი დაუტოვეთ. თბილისში გველის უსაფრთხოდ მოცილებასთან დაკავშირებით შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ ცხოველთა მონიტორინგის შესაბამის სამსახურს ნომერზე 032 272 16 00.
თუ გველმა გიკბინათ, დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. შეინარჩუნეთ სიმშვიდე და დაკბენილი ხელი ან ფეხი ზედმეტად არ ამოძრაოთ. არ გაჭრათ ნაკბენი, არ სცადოთ შხამის ამოწოვა და არ გამოიყენოთ ტურნიკეტი.
არა. საქართველოში გველების უმეტესობა უშხამოა და ბევრი მათგანი ხშირად შეცდომით შხამიან სახეობად მიაჩნიათ. თუ სახეობაში დარწმუნებული არ ხართ, უსაფრთხო დისტანცია დაიცავით და გველს ნუ შეეხებით.
შემდეგი ნაბიჯი
ამოიცანი სახეობა — ნუ იმოქმედებ შიშით
ეზოს მოწესრიგება რისკს ამცირებს. თუ გველი დაინახე, ატლასი დაგეხმარება ამოცნობასა და უსაფრთხო გადაწყვეტაში.