კასპიის ყაზახურ სანაპიროზე 173 მკვდარი ზუთხი იპოვეს

20 ოქტომბერს მანგისტაუს ოლქის თევზის მეურნეობის სამმართველოს ცხოველთა სამყაროს დაცვის სამსახურმა და რეგიონის თევზის ინსპექციამ კარაკიიას რაიონში კასპიის სანაპირო შეამოწმეს. მარშრუტი დასასვენებელი ბაზა „ომირ გლემპინგიდან“ კონცხ პესჩანამდე და იქიდან კურიკის პორტამდე გადიოდა.

ამ მონაკვეთზე ზუთხისებრთა 173 ლეში იპოვეს. თევზი ერთ ადგილას არ ეყარა: ლეშები სანაპიროს დაახლოებით 15 კილომეტრზე იყო მიმოფანტული, ზოგან სამ-ოთხი ერთად, ზოგან მეტი. რომელ სახეობებს ეკუთვნოდა ისინი, ცნობებში არ არის ნათქვამი.

მიზეზი უცნობია. ვარაუდით, ლეშები ნაპირზე ძლიერმა დასავლეთის ქარმა გამორიყა. ეს ხსნის, როგორ აღმოჩნდა თევზი ნაპირზე, მაგრამ არა იმას, რამ მოკლა.

პირველ ცნობებში ეწერა, რომ ლეშები დაშლის სხვადასხვა სტადიაზე იყო და სპეციალისტები ბიოლოგიურ მასალასა და ზღვის წყლის სინჯებს იღებდნენ. მოგვიანებით, განახლებულ ცნობაში, თევზის ინსპექციამ დააზუსტა: ლეშები ბუნებრივად მუმიფიცირებული და მთლიანად გამომშრალი იყო. ამიტომ რბილი ქსოვილის აღება ჰისტოლოგიური და ტოქსიკოლოგიური ანალიზისთვის შეუძლებელი აღმოჩნდა. ინსპექციის დასკვნით, თევზის სიკვდილის მიზეზის დადგენა ვერ მოხერხდება.

ბრაკონიერობის ნიშნები არ აღმოჩნდა. ვიზუალური დათვალიერებისას თევზის სხეულზე თევზსაჭერი ბადის კვალი არ ჩანდა, პირის ღრუში კი ანკესის ნაჩხვლეტი არ იყო.

მანგისტაუს ოლქის ეკოლოგიის დეპარტამენტის სპეციალისტებმა ზღვის წყლის სინჯები აიღეს. უწყების თქმით, ლაბორატორიული კვლევის შედეგებს მოგვიანებით გამოაქვეყნებენ. 1 ნოემბრის მდგომარეობით, აქ გამოყენებულ წყაროებში შედეგები ჯერ არ ჩანს.

მკვდარ თევზს აგროვებენ, გააქვთ და ანადგურებენ. შემთხვევის შესახებ აცნობეს კარაკიიას რაიონის პოლიციის 102 სამსახურს, ოლქის ეკოლოგიის სამმართველოს და ადგილობრივ აღმასრულებელ ორგანოებს.

მანგისტაუს სანაპიროზე წელს სხვა ცხოველებიც იპოვეს მკვდარი. Informburo-ს ცნობით, ცოტა ხნის წინ ტუპკარაგანის რაიონში, ბაუტინოს გამამტკნარებელ ქარხანასთან, 20 მკვდარი სელაპი და 8 ზუთხისებრი იპოვეს. იმავე რაიონში აპრილის შუა რიცხვებში დაახლოებით 200 მკვდარი სელაპი აღმოაჩინეს, მაისში კი კიდევ დაახლოებით 35. სელაპების ადრინდელ შემთხვევებში აღებულ წყლის სინჯებში დამაბინძურებელი ნივთიერებები არ აღმოჩნდა.

ზუთხისებრთა ასეთი დანაკარგი განსაკუთრებით მძიმეა, რადგან ეს მსოფლიოში ცხოველთა ერთ-ერთი ყველაზე საფრთხეში მყოფი ჯგუფია. 2022 წლის ივლისში IUCN-ის წითელი ნუსხის განახლებით, ზუთხისა და ნიჩბისცხვირას ოჯახების ყველა დარჩენილი 26 სახეობა გადაშენების საფრთხის ქვეშაა, თითქმის ორი მესამედი კი კრიტიკულად საფრთხეშია (CR). მთავარი მიზეზებია ბრაკონიერობა ხიზილალისა და ხორცის უკანონო ვაჭრობისთვის, კაშხლები, რომლებიც თევზს ქვირითობის ადგილისკენ გზას უკეტავს, და მდინარის ქვიშა-ხრეშის მოპოვება.

საქართველოში ზუთხი ჯერ კიდევ ქვირითობს მდინარე რიონში. 2026 წლის მაისში პარლამენტმა რიონზე ზუთხისთვის 554-ჰექტრიანი დაცული ტერიტორია დაამტკიცა, ოქტომბერში კი მკვლევრებმა რიონზე ერთ ღამეში ზუთხის 117 მოზარდი დაიჭირეს, რაც ნიშნავს, რომ ზუთხი იქ ისევ მრავლდება.

კასპიის შემთხვევაში ახალ ინფორმაციას ეკოლოგიის დეპარტამენტის ლაბორატორიული შედეგები მოიტანს. სხვა ამბები სიახლეებშია.