შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
კოხტა გველთავა (Ophisops elegans) — მარნეული — კახაბერ სუხიტაშვილიკოხტა გველთავა (Ophisops elegans) — mustafa gökmenკოხტა გველთავა (Ophisops elegans)კოხტა გველთავა (Ophisops elegans) — არაგაწოტნის პროვინცია, სომხეთი — ქსენია მარიანა პრონძინსკა
1/4
უვნებელი

კოხტა გველთავა

Ophisops elegans

კახაბერ სუხიტაშვილი · მარნეული საქართველოს ველში

ადამიანისთვის რისკი

უვნებელი

სამედიცინო შხამის რისკი არაა

სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. მაინც ნუ აიყვანთ — დააკვირდით და დატოვეთ იქ, სადაცაა.

მთავარი მონაცემები

14 ნახვა
არეალი
აღმოსავლეთი — ლოკალური
ჰაბიტატი
მშრალი ღია მიწა
ზომა
სხეული ~5 სმ; კუდი გრძელი
უსაფრთხოება
უშხამო; არ შეეხოთ
ოჯახი
Lacertidae
სტატუსი
დადასტურებული

მიმოხილვა

კოხტა გველთავა საქართველოში

კოხტა გველთავა (Ophisops elegans) პატარა ხვლიკია, რომლის თვალიც გველისას ჰგავს. ყველაზე მარტივად სწორედ თვალით ამოიცნობთ: ქუთუთოები შეზრდილი და გამჭვირვალე აქვს. სხვა მხრივ კი ნამდვილი ხვლიკების ოჯახის წევრია და ფეხები სრულად აქვს განვითარებული. 2026 წლისთვის საქართველოში მისი არსებობა დადასტურებულია. ტარიბანაში (დედოფლისწყარო) ნაპოვნი ხვლიკები დნმ-ით შეამოწმეს, ქვემო ქართლში კი კუმისისა და რუსთავის მიდამოებშიც ნახეს. ყველა ეს ადგილი აღმოსავლეთ საქართველოს მშრალ, ღია მხარეებშია. თუმცა იქაც ყველგან არ ცხოვრობს და მხოლოდ ცალკეულ ადგილებში გვხვდება. ადამიანისთვის უვნებელია, მაგრამ თუ ნახავთ, ხელით შეხება საჭირო არ არის.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ კოხტა გველთავა

კოხტა გველთავა პატარა, სწრაფი ხვლიკია ნამდვილი ხვლიკების ოჯახიდან. მთავარი ნიშანი თვალია: ქუთუთოები გამჭვირვალე და შეზრდილი აქვს, ამიტომ თვალი გველისას ჰგავს. სწორედ ამით გამოირჩევა საქართველოს ბევრი სხვა ხვლიკისგან. სხეული, ფეხები და ქერცლები კი ჩვეულებრივი ხვლიკისა აქვს, ასე რომ, გველისებრმა თვალმა არ შეგაცდინოთ.

კოხტა გველთავა (Ophisops elegans) — mustafa gökmenmustafa gökmen
  1. ქუთუთოები შეზრდილია და თვალზე გამჭვირვალე საფარს ქმნის. ამიტომ ეს ხვლიკი თვალს ჩვეულებრივად ვერ ახამხამებს. სწორედ ეს არის მთავარი ნიშანი, რის გამოც სახეობას „გველთავა“ ჰქვია.

  2. კუდი გრძელია, ხშირად სხეულზე დაახლოებით ორჯერ გრძელი. სხეული თხელია და მიწაზე სწრაფად მოძრაობისთვისაა შექმნილი. მოტეხილი ან ხელახლა ამოზრდილი კუდი ამოცნობას ართულებს, მაგრამ სახეობას არ ცვლის. ამიტომ მოკლე კუდი თავისთავად არ ნიშნავს, რომ სხვა სახეობა ნახეთ.

  3. ზურგი ჩვეულებრივ ზეთისხილისფერიდან ბრინჯაოსფერ-ყავისფერამდეა. მასზე მუქი ლაქები ან ზურგის გასწვრივ გაყოლებული მუქი მწკრივები ჩანს. გვერდებზე ხშირად ღია ზოლები გასდევს, მუცელი კი ღია ფერისაა.

  4. პატარა ხვლიკია. სახეობის ზოგადი აღწერით, სხეული დაახლოებით 5 სმ-მდეა, კუდი კი დაახლოებით 10 სმ-მდე.

  5. აზიური შიშველთვალა სცინკი კოხტა გველთავაზე ბევრად პატარაა. ქერცლები გლუვი აქვს და ხშირად ფოთლებში ან სხვა საფარში იმალება. კოხტა გველთავა კი ნამდვილი ხვლიკების ოჯახიდანაა: კიდურები უფრო გრძელი აქვს და ღია მიწაზე სწრაფად დარბის. ამიტომ მათ გასარჩევად ზომასა და ქცევას დააკვირდით.

  6. ფერადი ფსვენი და მარდი ფსვენი ასევე მშრალ, ღია ადგილებში ცხოვრობენ, მაგრამ გველისებრი, შერწყმული ქუთუთო არ აქვთ. მწვანე ხვლიკები, მაგალითად ზოლიანი ხვლიკი, გაცილებით დიდები არიან. ამიტომ ფსვენებისგან კოხტა გველთავას თვალით გაარჩევთ, მწვანე ხვლიკებისგან კი ზომით.

გავრცელება

სად გვხვდება კოხტა გველთავა საქართველოში

საქართველოში კოხტა გველთავას დადასტურებული ადგილები ძირითადად აღმოსავლეთის მშრალ მხარეებშია. ტარიბანაში (დედოფლისწყარო, კახეთი) ნაპოვნი ხვლიკები დნმ-ით შეამოწმეს და ეს სახეობა აღმოჩნდა. ქვემო ქართლში კუმისისა და რუსთავის მიდამოებშიც ნახეს. იქ ნახევრად უდაბნოს პატარა მონაკვეთებში ცხოვრობს, სადაც ბალახი მეჩხერია. მისი ნახვა ყველაზე მეტად მოსალოდნელია მშრალ, ღია მიწაზე, ქვიან ან ბალახიან ადგილებში და იქ, სადაც ველი ბუჩქნარში გადადის. ტყიან და ნოტიო ადგილებში საქართველოში დადასტურებული არ არის.

რუკაზე კოხტა გველთავას ორი ჩანაწერია, ორივე ქვემო ქართლში: ერთი კუმისის ტბასთან, მეორე რუსთავთან. ორივე ცნობილი ადგილია თარიღის გარეშე. ტარიბანადან, სადაც ეს ხვლიკი დნმ-ით დაადასტურეს, ზუსტი ადგილის მქონე ჩანაწერი ჯერ არ გვაქვს.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ჩანაწერის მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

კოხტა გველთავა პატარა უხერხემლო ცხოველებით იკვებება. საქართველოს გარეთ, ბურსაში შესწავლილ პოპულაციაში საკვების უმეტესი ნაწილი მწერები იყო, განსაკუთრებით მათი ლარვები.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

mustafa gökmen
ქსენია მარიანა პრონძინსკა · არაგაწოტნის პროვინცია, სომხეთი

mustafa gökmen · ქსენია მარიანა პრონძინსკა · კახაბერ სუხიტაშვილი

ქვიზი

შემდეგ: რომელი ხვლიკია?

კოხტა გველთავა საქართველოს ხვლიკების ქვიზში შედის. ათი ფოტო, ოთხი სახელი — თვალის ვარჯიში, არა საველე ამოცნობა.

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები კოხტა გველთავასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, კოხტა გველთავა საქართველოში ცხოვრობს. საქართველოს ამფიბიებისა და ქვეწარმავლების 2026 წლის სიაში ის ბიოლოგიურად დადასტურებულ სახეობადაა შეტანილი.

აღმოსავლეთ საქართველოს მშრალ მხარეებში. მისი არსებობა დადასტურებულია დედოფლისწყაროში (ტარიბანა) და ქვემო ქართლში, კუმისისა და რუსთავის მიდამოებში. გავრცელება შეზღუდული და დანაწევრებულია: ცალკეულ, ერთმანეთისგან დაშორებულ ადგილებში ცხოვრობს. ამიტომ აღმოსავლეთის მშრალ მხარეშიც ყველგან არ გვხვდება.

ყველაზე მარტივად თვალით ამოიცნობთ. ქუთუთო გამჭვირვალე და შეზრდილი აქვს, ამიტომ თვალი გველისას ჰგავს. სხვა მხრივ კი პატარა, სწრაფი ხვლიკია ნამდვილი ხვლიკების ოჯახიდან, გრძელი კუდით და სრულად განვითარებული ფეხებით. ასე რომ, გველისებრ თვალს ნუ შეცდებით: ფეხები აჩვენებს, რომ ხვლიკია.

არა. კოხტა გველთავა უშხამოა და ადამიანისთვის საშიში არ არის. გარეული ხვლიკის ხელში აყვანა მაინც საჭირო არ არის: უბრალოდ შორიდან დააკვირდით.

ზომით, ქერცლითა და მოძრაობით. აზიური შიშველთვალა სცინკი პატარაა და გლუვი ქერცლები აქვს. კოხტა გველთავა უფრო დიდია და ნამდვილი ხვლიკების ოჯახიდანაა: კიდურები უფრო გრძელი აქვს და ღია მიწაზე სწრაფად დარბის. ამიტომ მათ გასარჩევად ზომასა და მოძრაობას დააკვირდით.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

5 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.