ბრაუნერის კლდის ხვლიკი

Darevskia brauneri

დასავლეთი და ცენტრალური დიდი კავკასიონი — მესტია (მანშურა), მარტვილი, ერწოს ტბაადამიანისთვის რისკიუვნებელი

სწრაფი მიმოხილვა

მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით

ჰაბიტატი

დასავლეთი–ცენტრალური დიდი კავკასიონი

შხამი

არა

სტატუსი

კანდიდატი

ოჯახი

Lacertidae

მიმოხილვა

ბრაუნერის კლდის ხვლიკი საქართველოში

ბრაუნერის კლდის ხვლიკი (Darevskia brauneri) დასავლეთ და ცენტრალურ დიდ კავკასიონთან დაკავშირებული კლდის ხვლიკია. მკითხველისთვის პრაქტიკული პასუხი ასეთია: საქართველოში ეს სახეობა დასახელებულია, შხამიანი არ არის, მაგრამ Tarkhnishvili et al. 2026-ში მისი სახეობრივი სტატუსი კანდიდატად რჩება. ამიტომ გვერდი მას ისე არ წარმოაჩენს, თითქოს ყველა ტაქსონომიური კითხვა გადაწყვეტილია. ნაშრომში დასახელებულია მესტია, მანშურას მდინარე, მარტვილი, ერწოს ტბა, ენგურისა და ტეხურის აუზები, ლებარდე და ჩრდილო-დასავლეთ საქართველო D. b. myusserica-ს კონტექსტში. ეს უკვე საკმარისი საფუძველია, რომ მკითხველმა იცოდეს, სად ეძებოს გვერდის ქართული ჩანაწერები, მაგრამ არა საკმარისი იმისთვის, რომ ფერით ან ერთი ფოტოთი ყველა მსგავსი Darevskia brauneri-ად ჩათვალოს. სახეობა D. saxicola-ს კომპლექსშია. მისი რანგი ფართოდ მიღებულია, თუმცა ნაშრომი მაინც ფრთხილობს, რადგან D. saxicola-სა და D. szczerbaki-სთან საზღვრები, საკონტაქტო ზონები და კლინები ბოლომდე შემოწმებული არ არის. ერწოსთან აღწერილი D. arribasi ამ ჩარჩოში ცალკე სახეობად არ არის გამოყოფილი და D. b. arribasi-ად რჩება.

ბოლო განახლება 15 სექტემბერი 2026

გალერეა

ბრაუნერის კლდის ხვლიკი ფოტოებში

გავრცელება

სად გვხვდება ბრაუნერის კლდის ხვლიკი საქართველოში

გამოკვეთილი რეგიონები აჩვენებს, სად არის ეს სახეობა დაფიქსირებული.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ბრაუნერის კლდის ხვლიკი

ბრაუნერის კლდის ხვლიკის ამოცნობა დაიწყეთ გავრცელებით: დასავლეთი და ცენტრალური დიდი კავკასიონი, განსაკუთრებით ნაშრომში დასახელებული მესტია/მანშურა, მარტვილი და ერწოს კონტექსტი. ფერი მხოლოდ დამხმარე შთაბეჭდილებაა. ახლო D. saxicola-ს კომპლექსში ქერცლის ნიშნები, მორფომეტრია და გენეტიკური ხაზები ყოველთვის მარტივად არ ემთხვევა, ამიტომ ფოტოზე დაფუძნებული სწრაფი პასუხი ხშირად უნდა დარჩეს ფრთხილი.

წყაროში მთავარი ქართული საყრდენებია დასავლეთი და ცენტრალური დიდი კავკასიონი.
D. saxicola-ს კომპლექსის წევრია; სახეობრივი საზღვრები ბოლომდე მარტივი არ არის.
ერწოს „arribasi“ ნაშრომში D. b. arribasi-ად რჩება, არა ცალკე სახეობად.
თავის ქერცლი და პრეანალური ფირფიტები უფრო მნიშვნელოვანი შესადარებელია, ვიდრე საერთო ფერი.
თუ ფოტო მხოლოდ ზურგის ფერს აჩვენებს, პასუხი სჯობს დარჩეს Darevskia sp. ან სავარაუდო იდენტიფიკაციად.

მსგავსი სახეობები

რომელ სახეობებს ჰგავს

Darevskia alpina

აფხაზეთის კლდის ხვლიკი

დასავლეთი დიდი კავკასიონი — ლიტერატურა; ჩამონათვალში ლოკალიტეტი არ არის

Darevskia mixta

კოლხური კლდის ხვლიკი

დასავლეთი საქართველო (აჭარის გარეშე) — საირმე, ჩხოროწყუ, ბანისხევი

ქვიზი

შემდეგ: რომელი ხვლიკია?

ბრაუნერის კლდის ხვლიკი საქართველოს ხვლიკების ქვიზში შედის. ათი საველე ფოტო, ოთხი სახელი — თვალის ვარჯიში, არა საველე ამოცნობა.

ქვიზის დაწყება

ბიოლოგია

ჰაბიტატი, კვება, ქცევა და კონსერვაცია

ჰაბიტატი და გავრცელება

საქართველოში გვერდის წყაროები ბრაუნერის კლდის ხვლიკს დასავლეთ და ცენტრალურ დიდ კავკასიონს უკავშირებს. კონკრეტულად დასახელებულია მესტია და მანშურას მდინარე, საიდანაც ნაშრომში ფიგურა და ბარკოდებია; ასევე მარტვილი, ერწოს ტბა, ენგურისა და ტეხურის აუზები და ლებარდე, როგორც უახლოესი მიმდევრობის კონტექსტი. D. b. myusserica ჩრდილო-დასავლეთ საქართველოდანაა ნახსენები. ამ ჩამონათვალს უნდა მივყვეთ როგორც წყაროში დასახელებულ საყრდენს და არ გავაფართოოთ იგი მხოლოდ „კავკასიონის კლდოვანი ხვლიკის“ ზოგადი შთაბეჭდილებით. საველე ჩანაწერში ყველაზე სასარგებლოა ზუსტი ადგილი, სიმაღლის/გარემოს აღწერა თუ გაქვთ, და ფოტოების სრული სერია, განსაკუთრებით თავი და პრეანალური არე.

კვება

ნაშრომი სახეობის კვებას არ აკონკრეტებს.

ქცევა

ამ გვერდის წყაროები ბრაუნერის კლდის ხვლიკისთვის საქართველოს ფარგლებში აქტიურობის სეზონს, დღე-ღამის რეჟიმს ან კვების ქცევას ცალკე არ აღწერს. ამიტომ ქცევას აქ ამოცნობის ნიშნის როლი არ ენიჭება. პრაქტიკულად უკეთესია დაკვირვების კონტექსტის შენახვა: სად იყო ნანახი, როგორ ზედაპირზე ან გარემოში, და არის თუ არა საკმარისი ფოტო ქერცლის ნიშნების შესადარებლად. თუ ეს ინფორმაცია არ არის, მხოლოდ მოძრაობით, პოზით ან შეფერილობით სახეობამდე დაყვანა სანდო არ იქნება.

კონსერვაცია

გვერდი ინარჩუნებს Tarkhnishvili et al. 2026-ის ფრთხილ ჩარჩოს: D. brauneri კანდიდატი სახეობაა. ეს არ არის საფრთხის კატეგორია და არც IUCN-ის ან საქართველოს წითელი ნუსხის შეფასებას ცვლის. „კანდიდატი“ აქ ნიშნავს, რომ saxicola-ს კომპლექსში იზოლაცია, საკონტაქტო ზონები და ახლო ფორმებთან საზღვრები ბოლომდე გადამოწმებული არ არის. ამიტომ კონსერვაციის ტექსტი არ ამატებს დაუმოწმებელ საფრთხის დონეს და მკითხველს მხოლოდ იმას ეუბნება, რაც წყაროშია: ქართული ჩანაწერები არსებობს, მაგრამ ტაქსონომიური სურათი ჯერ ფრთხილად წასაკითხია.

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ბრაუნერის კლდის ხვლიკთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, ნაშრომი მას საქართველოდან ასახელებს. ამავე დროს სახეობრივი სტატუსი კანდიდატად რჩება, ამიტომ გვერდი ფრთხილად არჩევს სიტყვებს: საქართველოში ჩანაწერები არსებობს, მაგრამ saxicola-ს კომპლექსში ზუსტი საზღვრები ბოლომდე გადაწყვეტილი არ არის.

წყაროში დასახელებულია დასავლეთი და ცენტრალური დიდი კავკასიონი. ფიგურა და ბარკოდები უკავშირდება მესტიასა და მანშურას მდინარეს; ბარკოდებში ჩანს მარტვილიც. ტექსტში ასევე არის ერწოს ტბა, ენგურისა და ტეხურის აუზები, ლებარდე და ჩრდილო-დასავლეთი საქართველო D. b. myusserica-სთვის.

დაიწყეთ ადგილით და შემდეგ შეამოწმეთ, არის თუ არა ფოტოზე საკმარისი დეტალი: თავი, გვერდები და პრეანალური არე. ფერი მარტო არ ყოფნის, რადგან saxicola-ს კომპლექსში ფორმები ერთმანეთს ჰგავს და ნაშრომიც სწორედ ქერცლისა და მორფომეტრიის შედარებას იყენებს.

ყველაზე მნიშვნელოვანი განსხვავება ამ გვერდზე ტაქსონომიურია: D. brauneri saxicola-ს კომპლექსშია, ხოლო ერწოსთან აღწერილი „arribasi“ ნაშრომში ქვესახეობად რჩება. D. saxicola-სთან და D. szczerbaki-სთან საზღვრები საკმარისად მარტივი არ არის, რომ ფერმა გადაწყვიტოს.

არა. ამ ატლასში სახეობა Harmless-ად არის მონიშნული. გვერდზე შხამიან სახეობად არ განიხილება.

ფოტოში ფერი განათებასა და ხარისხზეც არის დამოკიდებული, ხოლო ახლო Darevskia-ები ვიზუალურად ერთმანეთს ჰგვანან. ამ ჯგუფში წყაროები ქერცლის ნიშნებს, მორფომეტრიას, ადგილს და გენეტიკურ კონტექსტს ადარებს. ამიტომ ფერი მხოლოდ დასაწყისია, არა საბოლოო მტკიცებულება.

წყაროები

Tarkhnishvili et al. 2026 — Annotated checklist of Georgia's amphibians and reptiles
Iankoshvili & Tarkhnishvili 2021 — Georgian herpetofauna records cited in Tarkhnishvili et al. 2026
The Reptile Database

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.

დაკავშირებული გიდები