შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ცხვირმახვილა კეფალი (Chelon saliens) — Las Palmas — Dennis Rabeling
1/1

ცხვირმახვილა კეფალი

Chelon saliens

Dennis Rabeling · Las Palmas

მთავარი მონაცემები

კვება
წყალმცენარეები, მცენარეული დეტრიტი
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი
ზომა
ჩვეულებრივ, 30 სმ-მდე; 40 სმ-მდე
ჰაბიტატი
ზღვის სანაპირო, ზოგჯერ ლაგუნები და შესართავები
ოჯახი
Mugilidae
დაცვა
მსოფლიოში NT, 2022; საქართველოში VU, 2021

მიმოხილვა

ცხვირმახვილა კეფალი საქართველოში

ცხვირმახვილა კეფალი (Chelon saliens) ჯოგური ზღვის თევზია, რომელიც თბილ სეზონში წყლიდან ადვილად ამოხტება. ხმელთაშუა, მარმარილოს, შავ და აზოვის ზღვებში და აღმოსავლეთ ატლანტიკაში ცხოვრობს. ნაპირთან ახლოს დადის, ზოგჯერ ლაგუნებსა და შესართავებშიც შედის. ეს ერთ-ერთი პატარა კეფალია, ჩვეულებრივ, 30 სმ-მდე. საქართველოს შავი ზღვის წყლების მკვიდრი სახეობაა. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში მოწყვლადია (VU), რიცხოვნობა მცირდება. მსოფლიოში კი საფრთხესთან ახლოსაა (NT).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ცხვირმახვილა კეფალი

წაგრძელებული, ცილინდრული, მსხვილქერცლიანი კეფალია. თავი განიერია, დრუნჩი კი წამახვილებული, წინა ნესტოებამდე ქერცლის გარეშე. ზურგი მონაცრისფრო-მოყავისფროა, მუცელი ვერცხლისფერი, გვერდებზე ოქროსფერი ელვარებით.

  1. ზურგის ფარფლის წინ, ზურგის ქერცლებზე 2–5 გრძივი ღარია. სხვა კეფალებს ამ ქერცლებზე ერთი ღარი აქვთ ან საერთოდ არ აქვთ. ეს ნიშანი ხელში დაჭერილ თევზზე ჩანს, შორიდან არა.

  2. დრუნჩი წამახვილებულია, საიდანაც მისი სახელი მოდის. ზედა ტუჩი წვრილია, თვალის დიამეტრის ნახევარზე ნაკლები. ცხიმოვანი ქუთუთო თითქმის არ აქვს, ამით ლობანისგან განსხვავდება.

  3. მკერდის ფარფლი წინ გადაკეცილი თვალს წვდება, ფუძეზე შავი ლაქა არ აქვს. გვერდის გასწვრივ 48–49 ქერცლია, სხვა კეფალებზე მეტი. ფარფლები მოყავისფრო-მონარინჯისფროა.

ფერი

ყავისფერინაცრისფერითეთრინარინჯისფერი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ცხვირმახვილა კეფალი საქართველოში

ზღვის სანაპირო წყლებში, ნაპირთან ახლოს ცხოვრობს ჯოგებად. ზოგჯერ ლაგუნებსა და მდინარეების შესართავებში შედის, მტკნარ წყალში კი იშვიათად. როგორც შესართავების მოტკბო წყალს, ისე ლაგუნების მომატებულ მარილიანობას იტანს. არეალი ხმელთაშუა, მარმარილოს, შავი და აზოვის ზღვები და აღმოსავლეთ ატლანტიკაა, ბისკაის ყურიდან დასავლეთ საჰარამდე. შავ ზღვაში ყველაზე მრავლად დასავლეთ ნაწილშია, ზაფხულში აზოვის ზღვაშიც შედის. საქართველოს შავი ზღვის სანაპირო წყლებშიც გვხვდება.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ზრდასრული თევზი წყალმცენარეებით და მცენარეული დეტრიტით იკვებება, ფსკერის ქვიშასაც ყლაპავს. მოზარდი 3 სმ-მდე ზოოპლანქტონს ჭამს, 5 სმ-მდე ფსკერის წვრილ ორგანიზმებს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Dennis Rabeling · Las Palmas

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ცხვირმახვილა კეფალთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, ის საქართველოს მკვიდრი სახეობაა და შავი ზღვის სანაპირო წყლებში გვხვდება. ზოგჯერ ლაგუნებსა და მდინარეების შესართავებშიც შედის. საქართველოში მისი რიცხოვნობა მცირდება.

დრუნჩი წამახვილებულია, მკერდის ფარფლი თვალს წვდება და ფუძეზე შავი ლაქა არ აქვს. ზურგის ფარფლის წინ, ქერცლებზე 2–5 გრძივი ღარი აქვს. ოქროსფერ კეფალს ლოყაზე ოქროსფერი ლაქა აქვს, ლობანს კი თვალზე სქელი ცხიმოვანი ქუთუთო.

ერთ-ერთი პატარა კეფალია: ჩვეულებრივ, 30 სმ-მდეა, ყველაზე დიდი 40 სმ-ს აღწევს. მდედრი მამალზე დიდია. ცნობილი მაქსიმალური ასაკი 4 წელია.

ზრდასრული თევზი წყალმცენარეებით და მცენარეული დეტრიტით იკვებება. მოზარდი ჯერ ზოოპლანქტონს ჭამს, მერე ფსკერის წვრილ ორგანიზმებს. ფსკერის ქვიშასაც ყლაპავს.

ადამიანისთვის უვნებელია. საქართველოში მოწყვლადია (VU, 2021), რიცხოვნობა მცირდება. მსოფლიოში საფრთხესთან ახლოსაა (NT), თუმცა საქართველოს წითელ ნუსხაში არ შედის.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

10 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.