ლობანი
Mugil cephalus
Malcolm Francis · Norfolk Island
მთავარი მონაცემები
- კვება
- დეტრიტი, მიკროწყალმცენარეები, ფსკერის წვრილი ცხოველები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი, სანაპიროზე ყველგან
- დაფიქსირებული ადგილები
- გრიგოლეთი, მდინარე ჯუმი, პალიასტომისა და ნურის ტბები
- ზომა
- ჩვეულებრივ, 50 სმ; 100 სმ-მდე, 8 კგ-მდე
- ჰაბიტატი
- სანაპირო, შესართავები, ლაგუნები, მდინარეები; 0–10 მ
- ოჯახი
- Mugilidae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2022; საქართველოში LC, 2021
ლობანი (Mugil cephalus) მსოფლიოს თითქმის ყველა თბილი და ზომიერი ზღვის სანაპირო თევზია და რუხ კეფალებს შორის ყველაზე დიდი. ჯოგებად დადის ქვიშიან ან შლამიან ფსკერთან, ხშირად შედის შესართავებში, ლაგუნებსა და მდინარეებში. ჩვეულებრივ, 50 სმ-ია, 100 სმ-მდე იზრდება. მსოფლიოში მნიშვნელოვანი სარეწაო თევზია და აკვაკულტურაშიც მოჰყავთ. საქართველოში მკვიდრი სახეობაა, შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდება. საქართველოშიც და მსოფლიოშიც საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC). თუ კეფალს თვალი გამჭვირვალე ცხიმოვანი ქუთუთოთი თითქმის გუგამდე აქვს დაფარული, ის, დიდი ალბათობით, ლობანია.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ლობანი
მსხვილი, სქელი, თითქმის ცილინდრული კეფალია, ფართო და ბრტყელი თავით. ზურგი მოზეთისხილისფრო-მწვანეა, გვერდები ვერცხლისფერი, მუცელი თეთრი. მთავარი ნიშანი თვალზე სქელი ცხიმოვანი ქუთუთოა, რომელიც ზრდასრულ თევზში გუგამდე აღწევს.

ცხიმოვანი ქუთუთო თვალის დიდ ნაწილს ფარავს და ზრდასრულ თევზში გუგამდე აღწევს. სხვა შავი ზღვის კეფალებს ასეთი ქუთუთო თითქმის არ აქვთ. ეს ყველაზე სანდო ნიშანია.
გვერდებზე 6–7 მუქი გრძივი ზოლი გასდევს. ზურგი პირველი ზურგის ფარფლის წინ მომრგვალოა, ქიმი არ აქვს. ზურგზე ორი ცალკე ფარფლია, პირველში 4 ეკალი, გვერდითი ხაზი გარედან არ ჩანს.
ტუჩები წვრილი და გლუვია. ზედა ყბის ბოლო თვალის წინა კიდის ვერტიკალს აღწევს. დრუნჩი ბლაგვია, თავი თითქმის დრუნჩის ბოლომდე ქერცლითაა დაფარული.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
სანაპირო წყლების თევზია, რომელიც ხშირად შედის შესართავებში და მდინარეებში, ზოგჯერ შორს ზემოთაც. ლაგუნებსა და ზედმეტად მარილიან წყალსატევებშიც ცხოვრობს. ჩვეულებრივ, 10 მ-მდე სიღრმეზე, ქვიშიან ან შლამიან ფსკერთან დგას, თუმცა 120 მ-მდეც ჩადის. 8–24 °C ტემპერატურის წყალს ამჯობინებს. არეალი თითქმის მთელი მსოფლიოს ტროპიკული, სუბტროპიკული და ზომიერი ზღვების სანაპიროა, ხმელთაშუა და შავი ზღვების ჩათვლით. საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდება, შედის მდინარეების შესართავებში, პალიასტომისა და ნურის ტბებშიც. ნანახია გრიგოლეთთან და მდინარე ჯუმში, დიდინეძთან.
ლობანის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. ჩანაწერები ჯერ იმდენად ცოტაა, რომ არც ერთი რეგიონი არ არის მონიშნული.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ფოტოჩანაწერი
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
დეტრიტით, მიკროწყალმცენარეებით და ფსკერის წვრილი ორგანიზმებით იკვებება: ჭიებით, კიბოსნაირებით, პატარა მოლუსკებით. საკვებს შლამზე, ქვასა და ქვიშაზე აგროვებს. მოზარდი 3 სმ-მდე ზოოპლანქტონს ჭამს.
ძირითადად დღისით აქტიური ჯოგური თევზია. გასამრავლებლად ზრდასრული თევზები ჯოგებად ღია ზღვაში გადიან, ლარვები კი ნაპირისკენ ბრუნდებიან. მტკნარი წყალი მისთვის სავალდებულო არ არის. ზღვის ზედაპირულ წყალში ქვირითობს, ხმელთაშუა ზღვაში ივლისიდან ოქტომბრამდე. მდედრი 0,8–2,6 მილიონ პელაგიურ ქვირითს ყრის, რომელიც სრულად მარილიან წყალში ვითარდება. დაახლოებით 2 სმ-იანი მოზარდები შემოდგომაზე ლაგუნებსა და შესართავებში შედიან. მამალი 2 წლისა მწიფდება, მდედრი 3 წლისა, 16 წლამდე ცოცხლობს.
Malcolm Francis · Susanne Spindler · Ian Banks · Leo G. Nico · larvalfishguy · socroc10 · ნიკიტა ტიუნოვი
დიახ, ის საქართველოს მკვიდრი სახეობაა და შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდება. მდინარეების შესართავებშიც შედის, პალიასტომისა და ნურის ტბებშიც. ნანახია გრიგოლეთთან და მდინარე ჯუმში, დიდინეძთან.
ლობანს თვალზე სქელი, გამჭვირვალე ცხიმოვანი ქუთუთო აქვს, რომელიც ზრდასრულ თევზში გუგამდე აღწევს. სხვა შავი ზღვის კეფალებს ასეთი ქუთუთო თითქმის არ აქვთ. გარდა ამისა, ის მათზე დიდია, თავი კი ფართო და ბრტყელი.
ჩვეულებრივ, 50 სმ-ია. 100 სმ-მდე იზრდება და 8 კგ-მდე იწონის, ამიტომ რუხ კეფალებს შორის ყველაზე დიდია. 16 წლამდე ცოცხლობს.
დეტრიტს, მიკროწყალმცენარეებს და ფსკერის წვრილ ცხოველებს, მაგალითად ჭიებს, კიბოსნაირებს და პატარა მოლუსკებს. საკვებს შლამზე და ქვიშაზე აგროვებს. მოზარდები ზოოპლანქტონს ჭამენ.
ადამიანისთვის უვნებელია და მსოფლიოში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სარეწაო თევზია. მსოფლიოშიც და საქართველოშიც საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC). საქართველოს წითელ ნუსხაში არ შედის.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.

























