ტუჩოსანი ჟრუნი
Symphodus cinereus
Donald Davesne · Île Calseraigne
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- 16 სმ-მდე, ჩვეულებრივ, 8–10 სმ
- კვება
- კრევეტები, გვერდულები, თანაბარფეხიანები, წვრილი მოლუსკები
- სტატუსი საქართველოში
- გადაღებულია ქობულეთთან, 2018
- ჰაბიტატი
- ზღვის ბალახი, ლაგუნები, შესართავები, 1–20 მ
- ოჯახი
- Labridae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2015; საქართველოში DD, 2021
ტუჩოსანი ჟრუნი (Symphodus cinereus) პატარა თევზია, რომლის მამალი ქვირითობისას ფსკერზე ბუდეს აგებს და მას იცავს. 16 სმ-მდე იზრდება, ჩვეულებრივ, 8–10 სმ-ია. ცხოვრობს სანაპიროსთან, 1–20 მ სიღრმეზე, ზღვის ბალახის (ზოსტერის) ჭალებში, ხშირად მცენარეულობით მდიდარ ლაგუნებსა და შესართავებში. საქართველოში 2018 წლის ოქტომბერში ქობულეთთან არის გადაღებული. ადამიანისთვის უვნებელია, ამიტომ მისი დანახვა წყალქვეშ, ბალახებს შორის, უბრალოდ სასიამოვნო შეხვედრაა.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ტუჩოსანი ჟრუნი
პატარა, მოგრძო თევზია, ერთი გრძელი ზურგის ფარფლით. სხეული მონაცრისფრო-მოყვითალო, მომწვანო ან მოყავისფროა, მურა ან თეთრი ლაქებით. ორი შავი ლაქა გამოარჩევს: ერთი ზურგის ფარფლის დასაწყისშია, მეორე კუდის ღეროს ქვედა ნაწილზე.

სხეული მონაცრისფრო-მოყვითალო, მომწვანო, მოყვითალო-მწვანე ან მოყავისფროა, მურა ან თეთრი ლაქებით. გვერდითი ხაზის გასწვრივ ჩვეულებრივ ორი მურა ზოლი გასდევს.
ზურგის ფარფლის დასაწყისში და კუდის ღეროს ქვედა ნაწილზე შავი ლაქები აქვს. ეს ორი ლაქა ერთად კარგი ნიშანია, მაგრამ ახლო მონათესავე სახეობებსაც აქვთ ლაქები, ამიტომ მთელ ფერს დააკვირდით.
მამალი უფრო კაშკაშა და პრიალაა. ქვირითობისას თავზე ცისფერი ზოლები უჩნდება, კუდის ღეროს ლაქა კი მოლურჯო ხდება. ზრდასრულ მდედრს ანალურ ხვრელთან დიდი შავი პაპილა აქვს, მამლისა კი უფეროა.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
სანაპირო თევზია. ცხოვრობს ზღვის ბალახის (ზოსტერის) ჭალებში, ზოგჯერ რბილ ფსკერზე, 1–20 მ სიღრმეზე. ხშირად გვხვდება ლაგუნებსა და შესართავებში, სადაც ბევრი მცენარე და დეტრიტია. ჩვეულებრივ რამდენიმე თევზის ჯგუფად ცხოვრობს. არეალი ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილს, ბისკაის ყურიდან გიბრალტარამდე, ხმელთაშუა, მარმარილოს და შავ ზღვებს მოიცავს. საქართველოში 2018 წლის ოქტომბერში ქობულეთთან არის გადაღებული.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
წვრილი ფსკერის ცხოველებით იკვებება: კრევეტებით, გვერდულებით, თანაბარფეხიანებით, პატარა მუცელფეხიანი და ორსაგდულიანი მოლუსკებით.
ქვირითობს მარტიდან ივლისამდე. მამალი ბუდეს აშენებს ქვიან ან ქვიშიან ფსკერზე, ცისტოზირას ჭალებში, 0,5–2 მ სიღრმეზე. მდედრი ქვირითს ბუდეში ნაწილ-ნაწილ დებს, ერთ ბუდეში ერთი ან ორი მდედრი ქვირითობს. განაყოფიერების შემდეგ ბუდეს მამალი იცავს. მდედრი ერთი წლის ასაკში მწიფდება, მამალი ორისაში. მამალი მდედრზე სწრაფად იზრდება. 6 წლამდე ცოცხლობს.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ტუჩოსანი ჟრუნთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, ის საქართველოს თევზების ეროვნულ შეფასებაშია. 2018 წლის ოქტომბერში ქობულეთთან არის გადაღებული. სხვა დათარიღებული ადგილები ცნობილი არ არის.
პატარა, მონაცრისფრო-მოყვითალო, მომწვანო ან მოყავისფრო თევზია, მურა ან თეთრი ლაქებით. ზურგის ფარფლის დასაწყისში და კუდის ღეროს ქვედა ნაწილზე შავი ლაქები აქვს. ქვირითობისას მამალს თავზე ცისფერი ზოლები უჩნდება.
16 სმ-მდე იზრდება, ჩვეულებრივ 8–10 სმ-ია. ანუ თითის სიგრძის თევზია.
სანაპიროსთან, 1–20 მ სიღრმეზე, ზღვის ბალახის ჭალებში. ხშირად გვხვდება ლაგუნებსა და შესართავებში, სადაც ბევრი მცენარეა. ჩვეულებრივ რამდენიმე თევზის ჯგუფად ცხოვრობს.
მარტიდან ივლისამდე. მამალი ზედაპირულ წყალში, 0,5–2 მ სიღრმეზე, წყალმცენარეებს შორის ბუდეს აშენებს. მდედრი ქვირითს ბუდეში ნაწილ-ნაწილ დებს, ბუდეს კი მამალი იცავს.
ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2015). საქართველოში მის შესაფასებლად მონაცემები არასაკმარისია (DD, 2021).
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
























