შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ჭკა (Corvus monedula) — Moskovsky District — Puzankov Alekseiჭკა (Corvus monedula) — დედოფლისწყარო, კახეთი — Stefan Cჭკა (Corvus monedula) — ნინოწმინდა, სამცხე-ჯავახეთი — Tom Heijnenჭკა (Corvus monedula) — Avtozavodsky District — g_kolotinჭკა (Corvus monedula) — ახალქალაქი, სამცხე-ჯავახეთი — Tom Heijnenჭკა (Corvus monedula) — ნინოწმინდა, სამცხე-ჯავახეთი — ნიკიტა ტიუნოვიჭკა (Corvus monedula) — Ulica Racławicka 33 — march0ჭკა (Corvus monedula) — Southern Administrative District — Marina Gorbunova-Yolkinaჭკა (Corvus monedula) — Δημοτικός Κήπος Δράμας — Valia Pavlou
1/9

ჭკა

Corvus monedula

Puzankov Aleksei · Moskovsky District

მთავარი მონაცემები

ზომა
34–39 სმ
კვება
ყოვლისმჭამელი, უმეტესად მცენარეული
სტატუსი საქართველოში
მთელი წლის რეზიდენტი
ჰაბიტატი
მინდვრები, კლდეები, დასახლებები
ოჯახი
Corvidae
კონსერვაცია
ნაკლ. საფრთხე

მიმოხილვა

ჭკა საქართველოში

ჭკა პატარა, ხმაურიანი ყორნისებრი ფრინველია, რომელსაც ორი ნიშნით ადვილად ცნობთ: ნაცრისფერი კეფითა და ღია, ვერცხლისფერ-თეთრი თვალით. დაახლოებით 34–39 სმ სიგრძისაა, ყვავსა და ჭილყვავზე შესამჩნევად პატარა. საქართველოში მთელი წელი ცხოვრობს და აქვე ბუდობს, მაგალითად, ჯავახეთში. ბუდეს ფუღუროებში, კლდის ნაპრალებსა და შენობებში იკეთებს, ხშირად კოლონიებად. წყვილი მთელი სიცოცხლე ერთად რჩება. ზოგ სიაში მას ახლა სხვა გვარში, Coloeus monedula-ს სახელით ასახელებენ.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ჭკა

პატარა შავი ყორნისებრი ფრინველია, დაახლოებით 34–39 სმ. პირველ რიგში ნაცრისფერ კეფასა და ღია, ვერცხლისფერ-თეთრ თვალს შენიშნავთ. ნისკარტი მოკლე და მსხვილია. შორიდან შეიძლება ჭილყვავში, ფრენისას კი მაღრანებში ან მტრედშიც აგერიოთ.

ჭკა (Corvus monedula) — დედოფლისწყარო, კახეთი — Stefan CStefan C · დედოფლისწყარო, კახეთი · 2026
  1. ბუმბული ძირითადად მბზინავი შავია, თავზე იისფერი ან ლურჯი ელფერით. ლოყები, კეფა და კისერი ღია ნაცრისფერიდან ვერცხლისფრამდეა, მუცელი კი ფიქალისფერ-რუხი. ფეხები და მოკლე, მსხვილი ნისკარტი შავია. ზრდასრულს თვალი მოთეთრო ან ვერცხლისფერია, ახალგაზრდას კი ღია ცისფერი, რომელიც დაახლოებით ერთ წელიწადში თეთრდება.

  2. სიგრძე დაახლოებით 34–39 სმ-ია, წონა კი დაახლოებით 240 გ. ფრენისას სხვა ყორნისებრ ფრინველებს მცირე ზომით, უფრო სწრაფი და ღრმა ფრთის მოქნევით და ვიწრო, ნაკლებად დაჩეჩილი ფრთის წვერებით სჭარბობს. კისერი მოკლე და მსხვილი აქვს, ნისკარტი კი გაცილებით მოკლე. ხშირად მჭიდრო გუნდად დაფრინავს.

  3. ჭილყვავი და ყორანი უფრო დიდია და ნაცრისფერი კეფა არ აქვთ, ჭილყვავს კი ნისკარტის ძირთან მოთეთრო, შიშველი კანი აქვს. საქართველოს ყვავს მთელი ტანი ნაცრისფერი აქვს და არა მარტო კეფა. მაღრანებს წითელი ან ყვითელი ნისკარტი აქვთ და ფეხებიც შავი არ აქვთ, ჭკას კი ნისკარტიც და ფეხებიც შავი. ამიტომ ორ ნიშანს დააკვირდით: ნაცრისფერ კეფასა და ღია თვალს.

  4. მიწაზე სწორად დგას და სწრაფად, მოკლე ნაბიჯებით დადის. საკვებს თავდახრილი ეძებს, ნისკარტით საგნებს აბრუნებს და ათვალიერებს. მამალი და დედალი ერთნაირად გამოიყურება, თუმცა მამლის კეფის ბუმბული ასაკთან ერთად უფრო ხუნდება. ხმაური გუნდიდან, მეტალიკური „ჩიაკ“, ჭკას ხშირად დანახვამდე გაგაგებინებთ.

ფერი

შავინაცრისფერითეთრი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ჭკა საქართველოში

ღია და მოზაიკური ადგილები უყვარს, სადაც დიდი ხეები, შენობები და ღია მიწა ერთმანეთს ენაცვლება. ბინადრობს ტყიან ველებზე, საძოვრებსა და დამუშავებულ მიწებზე, კლდეებზე და დასახლებებში. საქართველოში მთელი წელი გვხვდება, ჯავახეთშიც ბინადრობს. ღია მინდვრებს ჭილყვავს უთმობს, ტყიან ადგილებს კი ჩხიკვს. სადაც ტყეს კაფავენ და მინდვრად აქცევენ, ჭკას იქ კარგად უწყობს ხელს.

ჭკის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. საკმარისი ჩანაწერები სამ რეგიონშია: სამცხე-ჯავახეთი, კახეთი და აჭარა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ყოვლისმჭამელი და ძალიან მოქნილია: ჭამს იმას, რაც ხელთ მოხვდება. მთელი წლის რაციონის დაახლოებით 84% მცენარეულია, ბუდობისას კი მთავარ საკვებად მწერები ხდება. ჭამს ხოჭოებს, ბუზებს, პეპლების მატლებს, ლოკოკინებსა და ობობებს, ასევე პატარა მღრღნელებს, სხვა ფრინველების კვერცხებსა და ბარტყებს და გზაზე დაჯახებულ ცხოველებს. მცენარეებიდან მარცვლეულს, სარეველას თესლს, დიდგულას კენკრას, რკოსა და ხილს ჭამს. ცხვარს ზურგზე აჯდება და ტკიპებს ეძებს, ბუდისთვის მატყლსაც აგლეჯს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Puzankov Aleksei · Moskovsky District
Stefan C · დედოფლისწყარო, კახეთი
Tom Heijnen · ნინოწმინდა, სამცხე-ჯავახეთი
g_kolotin · Avtozavodsky District

Puzankov Aleksei · Stefan C · Tom Heijnen · g_kolotin · ნიკიტა ტიუნოვი · march0 · Marina Gorbunova-Yolkina · Valia Pavlou

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ჭკასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. ჭკა საქართველოში მთელი წელი ცხოვრობს და აქვე ბუდობს. ბინადრობს, მაგალითად, ჯავახეთში. ასე რომ, ის გადამფრენი სტუმარი კი არა, ადგილობრივი ფრინველია.

ღია ადგილებში, სადაც დიდი ხეები, შენობები და მინდვრები ერთმანეთს ენაცვლება. ბინადრობს საძოვრებზე, დამუშავებულ მიწებზე, კლდეებზე და დასახლებებში, ჯავახეთის ჩათვლით. ხშირად რუხ ყვავებთან და ჭილყვავებთან ერთად იკვებება. თუ მეტალიკურ „ჩიაკ“-ს გაიგონებთ, ზემოთ აიხედეთ.

ნაცრისფერ კეფას და ღია, ვერცხლისფერ-თეთრ თვალს დააკვირდით. დანარჩენი ბუმბული შავია, ნისკარტი მოკლე და მსხვილი. ჭილყვავი და ყორანი უფრო დიდია, საქართველოს ყვავს კი მთელი ტანი აქვს ნაცრისფერი. მაღრანებს ფერადი ნისკარტი აქვთ, ჭკას კი შავი.

ჭკა დაახლოებით 34–39 სმ სიგრძისაა და დაახლოებით 240 გ იწონის. ყვავსა და ჭილყვავზე შესამჩნევად პატარაა. ზომა თითქმის არ იცვლება მისი არეალის სხვადასხვა ნაწილში.

ყოვლისმჭამელია. რაციონის უმეტესი ნაწილი მცენარეულია: მარცვლეული, სარეველას თესლი, კენკრა, რკო და ხილი. ბუდობისას მთავარ საკვებად მწერები ხდება. ჭამს ლოკოკინებს, ობობებს, პატარა მღრღნელებს, ფრინველების კვერცხებსა და ბარტყებს, ზოგჯერ ლეშსაც.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

10 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.