შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — Provincia di Verona — Marco Vicariottoყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — 37021 Bosco Chiesanuova VR — Paolo Zuccaყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — 82475 Garmisch-Partenkirchen — Subir B. Shakyaყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — 87645 Schwangau — SpyingNaturalistყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — Col de la Gemmi — Maryseყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — ნიკოლოზ დონაძეყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — ნიკოლოზ დონაძეყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — ნიკოლოზ დონაძეყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — მცხეთა-მთიანეთი — Christoph Moning
1/9

ყვითელნისკარტა მაღრანი

Pyrrhocorax graculus

მოუსმინეთ ხმას

Marco Vicariotto · Provincia di Verona

მთავარი მონაცემები

ზომა
37–39 სმ
კვება
უხერხემლოები, ზამთარში ხილი
სტატუსი საქართველოში
მთელი წლის მობუდარი
რეგიონები
მცხეთა-მთიანეთი, სამეგრელო-ზემო სვანეთი
ჰაბიტატი
მაღალი მთა, კლდეები, ალპური მდელოები
ოჯახი
Corvidae
დაცვა
მსოფლიოში LC (2016)

მიმოხილვა

ყვითელნისკარტა მაღრანი საქართველოში

ყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) შეიძლება ყველაზე მაღლა მობუდარი ფრინველია დედამიწაზე: მისი ბუდე 6500 მ სიმაღლეზეც უნახავთ. შავი, ბზინვარე ყორნისებრია მოკლე ყვითელი ნისკარტითა და წითელი ფეხებით, დაახლოებით 37–39 სმ სიგრძის. გუნდებად დაფრინავს და ქარში აკრობატივით ტრიალებს. საქართველოში მთელი წელი რჩება და ბუდობს, ყაზბეგსა და გუდაურში კი ფოტოებითაა აღბეჭდილი. წითელნისკარტა მაღრანი და ჭკა რომ არ შეგეშალოთ, ნისკარტის ფერსა და სიგრძეს დააკვირდით.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ყვითელნისკარტა მაღრანი

შავი, ბზინვარე ყორნისებრია მოკლე ყვითელი ნისკარტითა და წითელი ფეხებით. თვალი მუქი ყავისფერია. ფრენა მსუბუქი და აკრობატულია, ფრთის განშლილი ბოლო ბუმბულებით. შეიძლება წითელნისკარტა მაღრანსა და ჭკაში აგერიოთ.

ყვითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax graculus) — 82475 Garmisch-Partenkirchen — Subir B. ShakyaSubir B. Shakya · 82475 Garmisch-Partenkirchen · 2026
  1. სიგრძე 37–39 სმ-ია, კუდი 12–14 სმ, ფრთების გაშლა 75–85 სმ, წონა 188–252 გ. მამალი და დედალი ერთნაირია, მამალი საშუალოდ ოდნავ დიდია. ახალგაზრდა ფრინველი უფრო მქრქალია, მკრთალი ყვითელი ნისკარტითა და მოყავისფრო ფეხებით.

  2. წითელნისკარტა მაღრანს გრძელი, მოხრილი წითელი ნისკარტი აქვს, ყვითელნისკარტას კი მოკლე და ყვითელი. ფრენისას ყვითელნისკარტას ფრთები ნაკლებად სწორკუთხაა, კუდი კი უფრო გრძელი და ბოლოში ნაკლებად სწორი. ჭკა უფრო პატარაა და რუხი, უბზინვარო ბუმბული აქვს. ამიტომ ჯერ ნისკარტს შეხედეთ.

  3. ხმაც ეხმარება: რაკრაკა „პრიიპ“ და სტვენისებრი „სვიიიუ“ წითელნისკარტა მაღრნისა და ჭკის ყორნისებრი „ჩი-აუ“-სგან მკვეთრად განსხვავდება. მოსვენებული ან მკვებავი ფრინველები ჩუმად ჭიკჭიკებენ და წრიპინებენ.

ფერი

შავიყვითელიწითელი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ყვითელნისკარტა მაღრანი საქართველოში

მაღალი მთის ფრინველია. ევროპაში ჩვეულებრივ 1260–2880 მ სიმაღლეზე ბუდობს. ბუდეს მიუდგომელი კლდის ფუღუროებსა და ნაპრალებში იკეთებს, საკვებს კი ღია ადგილებში, ალპურ მდელოებსა და ქვანაყარ ფერდობებზე ეძებს, ტყის ზედა საზღვრამდე ან უფრო დაბლა. ზამთარში ხშირად დასახლებებს, სათხილამურო კურორტებსა და სასტუმროებს უახლოვდება. საქართველოში მთელი წელი ცხოვრობს. ფოტოებით აღბეჭდილია ყაზბეგში, 2016 წლის ნოემბერსა და 2018 წლის გაზაფხულზე, და გუდაურში, 2018 წლის თებერვალში. ორივე ადგილი მცხეთა-მთიანეთშია. სამეგრელო-ზემო სვანეთშიც გვხვდება.

ყვითელნისკარტა მაღრნის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ორ რეგიონშია: მცხეთა-მთიანეთი და სამეგრელო-ზემო სვანეთი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ზაფხულში ძირითადად საძოვრებზე შეგროვებულ უხერხემლოებს ჭამს: ხოჭოებს, ლოკოკინებს, კალიებს, მუხლუხებსა და ბუზის მატლებს. შემოდგომაზე, ზამთარსა და ადრე გაზაფხულზე რაციონი ძირითადად ხილზე გადადის: კენკრაზე, ასკილზე, ქაცვზე და, სადაც არის, ვაშლზე, ყურძენსა და მსხალზე. ზამთარში ადვილად იყენებს ტურისტული ადგილების საკვებს: სათხილამურო კურორტებს, ნაგავსაყრელებსა და საპიკნიკე ადგილებს. ყოველთვის გუნდურად იკვებება. ზედმეტ საკვებს ნაპრალებში მალავს და რამდენიმე კენჭით ფარავს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Marco Vicariotto · Provincia di Verona
Paolo Zucca · 37021 Bosco Chiesanuova VR
Subir B. Shakya · 82475 Garmisch-Partenkirchen
SpyingNaturalist · 87645 Schwangau

Marco Vicariotto · Paolo Zucca · Subir B. Shakya · SpyingNaturalist · Maryse · ნიკოლოზ დონაძე · Christoph Moning

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ყვითელნისკარტა მაღრანთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. მთელი წელი აქ ცხოვრობს და ბუდობს, რასაც ფოტოები ადასტურებს. მაღალი მთის ფრინველია და ზამთარშიც მთაში რჩება, ოღონდ უფრო დაბლა, ხეობებსა და დასახლებებთან ჩამოდის. მის სანახავად მაღალმთიან კურორტებსა და კლდოვან ფერდობებს დააკვირდით.

მაღალ მთაში, კლდეებთან, ალპურ მდელოებსა და ქვანაყარ ფერდობებზე. ზამთარში ხეობებში, სოფლებთან და სათხილამურო კურორტებთან ჩამოდის. საქართველოში მცხეთა-მთიანეთსა და სამეგრელო-ზემო სვანეთში გვხვდება, მათ შორის ყაზბეგსა და გუდაურში.

შავი, ბზინვარე ყორნისებრია მოკლე ყვითელი ნისკარტითა და წითელი ფეხებით. ხშირად გუნდებად დაფრინავს და ქარში ტრიალებს. ყველაზე საიმედო ნიშანი ნისკარტია: მოკლე და ყვითელი. ახალგაზრდას ნისკარტი მკრთალი ყვითელი და ფეხები მოყავისფრო აქვს.

ნისკარტით. წითელნისკარტა მაღრანს გრძელი, მოხრილი წითელი ნისკარტი აქვს, ყვითელნისკარტას კი მოკლე ყვითელი. ფრენისას ყვითელნისკარტას კუდი უფრო გრძელია, ფრთები კი ნაკლებად სწორკუთხა. ხმაც სხვაა: „პრიიპ“ და სტვენა „ჩი-აუ“-ს ნაცვლად. ორივე ერთად იკვებება ხოლმე, ამიტომ გუნდში თითოეულ ფრინველს ცალკე შეხედეთ.

სიგრძე 37–39 სმ-ია, ფრთების გაშლა 75–85 სმ, წონა 188–252 გ. წითელნისკარტა მაღრანზე ოდნავ პატარაა, მაგრამ კუდი შედარებით გრძელი აქვს.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

8 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.