Garrulus glandarius
Eduardo Campos Wals · ქობულეთისაქართველოს ველში
ჩხიკვი (Garrulus glandarius) ყვავებისა და ყორნების მონათესავე ფრინველია. საქართველოში მთელი წელი ბინადრობს და აქვე ბუდობს. მას ფრთაზე ცისფერი, შავზოლიანი ლაქით, შავი „ულვაშით“ და კუდის ზემოთ თეთრი ბუმბულით ამოიცნობთ. ადამიანისთვის საშიში არ არის. მას ჯაფარასაც უწოდებენ. საქართველოში გავრცელებულ კავკასიურ ფორმას თავზე უმეტესად შავი ბუმბული აქვს.
ამოცნობა
ჩხიკვს ვარდისფერ-ყავისფერი სხეული, შავი „ულვაში“, კუდის ზემოთ თეთრი ნაწილი და ფრთაზე ცისფერი, შავზოლიანი ლაქა აქვს. საქართველოში მისი თავის ზედა ნაწილი უმეტესად შავია.
ნისკარტიდან კუდის ბოლომდე სიგრძე დაახლოებით 35 სმ-ია. გაშლილი ფრთების სიგანე 52–58 სმ-ია, წონა კი დაახლოებით 140–190 გ. სხეული ვარდისფერ-ყავისფერია, ყელთან შავი „ულვაში“ აქვს. ფრენისას კუდის ზემოთ თეთრი ნაწილი და ფრთაზე ცისფერი ლაქა შავი ზოლებით ჩანს. როცა ფრთა კარგად ჩანს, ეს ლაქა ამოსაცნობად ყველაზე გამოსადეგია.
საქართველოში გავრცელებულ კავკასიურ ფორმას, G. g. krynicki-ს, თავზე უმეტესად შავი ბუმბული აქვს. მხოლოდ თავის ზედა ნაწილის ბუმბულის ფერით ნუ განსაზღვრავთ, რომელ ფორმას ეკუთვნის ფრინველი. მამრი და მდედრი გარეგნულად ჰგვანან ერთმანეთს.
ჩხიკვი ტყის ფრინველია: გვხვდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეში, განსაკუთრებით მუხნარში, ასევე ტყის პირას, პარკებსა და ხეებიან დასახლებებში. საქართველოში მისი არსებობა დადასტურებულია, მათ შორის, ალგეთის ეროვნულ პარკსა და თბილისში. უხეო მაღალმთიანეთი მისთვის ტიპური გარემო არ არის.
ჩხიკვის რუკა საქართველოს iNaturalist-ის საჯარო ფოტოდაკვირვებებს ეყრდნობა. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან: გავრცელებად ითვლება მხოლოდ დადასტურებული სტატუსი; სხვა შემთხვევაში რეგიონი გავრცელებულად არ ითვლება. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და არა პოპულაციის სიმჭიდროვეს.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
ინტერაქტიული რუკა იტვირთება.
დაკავშირებული გიდები
ჩხიკვი საქართველოში მთელი წლის განმავლობაში ბინადრობს და აქვე ბუდობს.
ფოთლოვან და შერეულ ტყეში, ტყის პირას, პარკებსა და ხეებიან დასახლებებში გვხვდება. მისი არსებობა ალგეთის ეროვნულ პარკსა და თბილისშიც დადასტურებულია.
ფრთაზე ცისფერი, შავზოლიანი ლაქა მოძებნეთ. ჩხიკვს ასევე აქვს ვარდისფერ-ყავისფერი სხეული, შავი „ულვაში“ და კუდის ზემოთ თეთრი ნაწილი.
ჭამს რკოს, სხვა თესლს, ხილსა და მწერებს, ზოგჯერ კი პატარა ფრინველების კვერცხებსა და ბარტყებსაც. შემოდგომაზე რკოს მალავს და მოგვიანებით ნაწილს პოულობს.
ადამიანისთვის საშიში არ არის. გლობალური შეფასებით, ამ სახეობას საფრთხე ნაკლებად ემუქრება, მაგრამ ეს შეფასება არ განსაზღვრავს, კანონით დაცულია თუ არა.
წყაროები
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
