შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
წითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — Paul Kingsnorthწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — უხათი, მცხეთა-მთიანეთი — David J Bartonწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — Axel Gosseriesწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — Paul Kingsnorthწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — Bayandelger — Lionel CASSETწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — Irish Sea — alathamწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი — ნიკოლოზ დონაძეწითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — Crete — Frank Sengpiel
1/8

წითელნისკარტა მაღრანი

Pyrrhocorax pyrrhocorax

მოუსმინეთ ხმას

Paul Kingsnorth · ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი საქართველოს ველში

მთავარი მონაცემები

ზომა
39–40 სმ
კვება
მწერები, განსაკუთრებით ჭიანჭველები
სტატუსი საქართველოში
მთელი წლის მობუდარი
რეგიონები
მცხეთა-მთიანეთი, სამცხე-ჯავახეთი, კახეთი
ჰაბიტატი
მაღალი მთა, კლდეები, საძოვრები
ოჯახი
Corvidae
დაცვა
მსოფლიოში LC (2016)

მიმოხილვა

წითელნისკარტა მაღრანი საქართველოში

წითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) ერთადერთი შავი ყორნისებრია, რომელსაც გრძელი, ქვევით მოხრილი წითელი ნისკარტი და წითელი ფეხები აქვს. ძირითადად მაღალი მთის ფრინველია: ჰიმალაიში ზაფხულობით 6000 მ-მდე ადის. ხმამაღალი, მჟღერი „ჩი-აუ“ ძახილი და მსუბუქი, აკრობატული ფრენა აქვს. საქართველოში მთელი წელი რჩება და ბუდობს, ყაზბეგსა და გუდაურთან კი ფოტოებითაა აღბეჭდილი. ყვითელნისკარტა მაღრნისგან ნისკარტის ფერით და სიგრძით მარტივად გაარჩევთ.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ წითელნისკარტა მაღრანი

შავი, ხავერდოვანი, ბზინვარე ყორნისებრია გრძელი, ქვევით მოხრილი წითელი ნისკარტითა და წითელი ფეხებით. ფრენისას ფრთები სწორკუთხაა, ბოლოში თითებივით განშლილი ბუმბულებით. შეიძლება ყვითელნისკარტა მაღრანსა და ჭკაში აგერიოთ.

წითელნისკარტა მაღრანი (Pyrrhocorax pyrrhocorax) — უხათი, მცხეთა-მთიანეთი — David J BartonDavid J Barton · უხათი, მცხეთა-მთიანეთი · 2025
  1. ყველაზე პატარა, ბრიტანული ქვესახეობის ზრდასრული ფრინველი 39–40 სმ სიგრძისაა, ფრთების გაშლა 73–90 სმ აქვს, წონა კი საშუალოდ 310 გ. ბუმბული ხავერდოვანი შავია, სხეულზე მწვანე ელფერით. მამალი და დედალი ერთნაირია. ახალგაზრდას პირველ შემოდგომამდე ნარინჯისფერი ნისკარტი და ვარდისფერი ფეხები აქვს.

  2. ყვითელნისკარტა მაღრანს მოკლე ყვითელი ნისკარტი აქვს, ფრენისას კი ნაკლებად სწორკუთხა ფრთები და უფრო გრძელი, ბოლოში ნაკლებად სწორი კუდი. ჭკა უფრო პატარაა და რუხი, უბზინვარო ბუმბული აქვს. წითელი, მოხრილი ნისკარტი სხვა შავ ფრინველს არ აქვს, ამიტომ ჯერ ნისკარტს შეხედეთ.

  3. ხმამაღალი, მჟღერი „ჩი-აუ“ ჭკის მსგავს ძახილზე უფრო სუფთა და ხმამაღალია. ყვითელნისკარტა მაღრნის რაკრაკა „პრიიპ“-სა და სტვენისგან კი სულ სხვაა. გუნდში ყურიც გამოგადგებათ.

ფერი

შავიწითელი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება წითელნისკარტა მაღრანი საქართველოში

მაღალი მთისა და კლდეების ფრინველია. ბუდეს კლდის მღვიმეში ან ნაპრალში იკეთებს, საკვებს კი მოკლე, გადაძოვილ ბალახში ეძებს. ბრიტანეთის კუნძულებსა და ბრეტანში ზღვისპირა კლდეებზეც ბუდობს. ყვითელნისკარტა მაღრანზე უფრო დაბლა ბუდობს. ფერდობები, სადაც ცხვარი და სხვა ცხოველები ბალახს მოკლედ ძოვენ, მისთვის კარგი საკვები ადგილებია. საქართველოში მთელი წელი ცხოვრობს. ფოტოებით აღბეჭდილია ყაზბეგში, 2012 წლის 31 დეკემბერს, და გუდაურთან, 2016 წლის ივნისში. ორივე ადგილი მცხეთა-მთიანეთშია. სამცხე-ჯავახეთსა და კახეთშიც გვხვდება.

წითელნისკარტა მაღრნის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები სამ რეგიონშია: მცხეთა-მთიანეთი, სამცხე-ჯავახეთი და კახეთი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად მიწიდან აკრეფილ მწერებს, ობობებსა და სხვა უხერხემლოებს ჭამს, ყველაზე მეტად ჭიანჭველებს. გრძელი, მოხრილი ნისკარტით ჭიანჭველებს, ნეხვის ხოჭოებსა და ბუზებს ზედაპირიდან აკრეფს, მატლებს კი მიწიდან თხრის. ჩვეულებრივ 2–3 სმ სიღრმეზე თხრის, ხელსაყრელ პირობებში 10–20 სმ-მდეც. ჩამოცვენილ მარცვალსაც ჭამს, ზამთარში კი ხილსა და მცენარეთა თესლს. საკვებს ნაპრალებში მალავს და კენჭებით ფარავს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

David J Barton · უხათი, მცხეთა-მთიანეთი
Paul Kingsnorth · ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი
Axel Gosseries · ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი
Paul Kingsnorth · ყაზბეგი, მცხეთა-მთიანეთი

David J Barton · Paul Kingsnorth · Axel Gosseries · Lionel CASSET · alatham · ნიკოლოზ დონაძე · Frank Sengpiel

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები წითელნისკარტა მაღრანთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. მთელი წელი აქ ცხოვრობს და ბუდობს, რასაც ფოტოები ადასტურებს. მაღალი მთისა და კლდეების ფრინველია, ამიტომ ბარში მას ნუ ეძებთ. მის სანახავად მთის კლდეებსა და საძოვრებს დააკვირდით.

მთაში, კლდეებთან და მოკლე ბალახიან საძოვრებზე. საქართველოში მცხეთა-მთიანეთში, სამცხე-ჯავახეთსა და კახეთში გვხვდება. ყაზბეგში დეკემბერშიც უნახავთ, გუდაურთან კი ივნისში.

შავი, ბზინვარე ყორნისებრია გრძელი, მოხრილი წითელი ნისკარტითა და წითელი ფეხებით. ხშირად გუნდებად დაფრინავს და ხმამაღლა იძახის „ჩი-აუ“. ასეთი ნისკარტი სხვა შავ ფრინველს არ აქვს. ახალგაზრდას ნისკარტი ნარინჯისფერი აქვს.

ნისკარტით. წითელნისკარტას ნისკარტი გრძელი, მოხრილი და წითელია, ყვითელნისკარტასი მოკლე და ყვითელი. ფრენისას წითელნისკარტას ფრთები უფრო სწორკუთხაა, კუდი კი უფრო მოკლე და ბოლოში სწორი. ორივე ერთად იკვებება ხოლმე, ამიტომ გუნდში თითოეულ ფრინველს ცალკე შეხედეთ.

ყველაზე პატარა, ბრიტანული ქვესახეობის ზრდასრული 39–40 სმ სიგრძისაა, ფრთების გაშლა 73–90 სმ აქვს, წონა კი საშუალოდ 310 გ. სხვა ქვესახეობები უფრო დიდია. ყვითელნისკარტა მაღრანზე ოდნავ დიდია.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

9 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.