შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
კაჭკაჭი (Pica pica) — ჟენევილიე — Alexis Loursკაჭკაჭი (Pica pica) — ჟენევილიე — Alexis Loursკაჭკაჭი (Pica pica) — ალმურადიელი, სიუდად რეალი — Diego Delsoკაჭკაჭი (Pica pica) — კამნორ ჰილი, ოქსფორდი — Charles J. Sharpკაჭკაჭი (Pica pica) — ხარკოვი — Lystopad
1/5

კაჭკაჭი

Pica pica

მოუსმინე ხმას

Alexis Lours · ჟენევილიე

მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით

ზომა
44–46 სმ
კვება
ყოვლისმჭამელი
სტატუსი საქართველოში
მთელი წლის რეზიდენტი
ჰაბიტატი
ღია ადგილები ხეებით
ოჯახი
Corvidae
კონსერვაცია
ნაკლ. საფრთხე

მიმოხილვა

კაჭკაჭი საქართველოში

კაჭკაჭი (Pica pica) ყორნისებრთა ოჯახის საშუალო ზომის ფრინველია. საქართველოში ის მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება და ბუდობს. მისი არსებობა ფოტოთიც არის დადასტურებული. ზრდასრული კაჭკაჭის სიგრძე დაახლოებით 44–46 სმ-ია და ამ სიგრძის დაახლოებით ნახევარი კუდზე მოდის. შავ-თეთრი ბუმბული აქვს, ფრთები და კუდი კი ლურჯ-მწვანედ უბზინავს. ადამიანისთვის უშუალოდ საშიში არ არის. მსოფლიოში კაჭკაჭი ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად მიიჩნევა. საქართველოში 2024 წლის მონაცემებით, მას იმავე კატეგორიას მიაკუთვნებენ.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ კაჭკაჭი

ყვავის მსგავსი შავ-თეთრი ფრინველია. გრძელი კუდის ბუმბული სხვადასხვა სიგრძის აქვს. მხრებზე თეთრი ლაქები აქვს, მუცელი თეთრია, ფრთები და კუდი კი ლურჯ-მწვანედ უბზინავს. მისი ხმა მკვეთრი ჭიკჭიკია. საქართველოში მუდმივად მცხოვრებ სხვა ფრინველს ეს ნიშნები ერთად არ აქვს.

კაჭკაჭი (Pica pica) — ალმურადიელი, სიუდად რეალი — Diego DelsoDiego Delso · ალმურადიელი, სიუდად რეალი · 2021
  1. ამ სახეობის ფრინველების სიგრძე დაახლოებით 44–46 სმ-ია. ამ სიგრძის დიდი ნაწილი კუდზე მოდის. გაშლილი ფრთების სიგანე ხშირად დაახლოებით 52–60 სმ-ია, წონა კი ჩვეულებრივ დაახლოებით 180–270 გ. ამ გვერდზე საქართველოში გაზომილი ფრინველების ცალკე მონაცემები არ არის. მამალი და დედალი გარეგნულად ჰგვანან ერთმანეთს, თუმცა მამალი საშუალოდ ოდნავ დიდია.

  2. ზრდასრული ფრინველი მკვეთრად შავ-თეთრია: თავი, მკერდი და ზურგი შავი აქვს, მხრებზე თეთრი ლაქები, მუცელი კი თეთრი. კარგ შუქზე ფრთებსა და გრძელ, საფეხურებიან კუდზე ლურჯი, მწვანე ან იისფერი ბზინვარება ჩანს. ნისკარტი და ფეხები შავია. ახალგაზრდა ფრინველები უფრო მკრთალები არიან, ნაკლებად ბზინავენ და სანამ პირველად მთლიანად გამოიცვლიან ბუმბულს, უფრო მოკლე კუდი აქვთ.

  3. რუხი ყვავი (Corvus cornix) სხეულით უფრო რუხია. მას არ აქვს გრძელი შავ-თეთრი კუდი, რომლის ბუმბულიც სხვადასხვა სიგრძისაა, და მხრებზე თეთრი უბნები. მისი ხმა უფრო დაბალია. ჩვეულებრივი ჯეი (Garrulus glandarius) ძირითადად მოწითალო-ვარდისფერია. ფრთებზე ლურჯი უბანი და მოკლე თეთრი ბუმბულის კონა აქვს, გრძელი შავ-თეთრი კუდი კი — არა. შავი ყვავი და ყორანი ძირითადად შავია; მათ კაჭკაჭისგან განსხვავებით, თეთრი მუცელი და მხრები არ აქვთ. ჩვეულებრივი ყორანი (Corvus corax) გაცილებით დიდია, მსხვილი ნისკარტი და სოლის ფორმის კუდი აქვს. მის შესახებ ამ ატლასში ცალკე გვერდია. ჩრდილოეთ ამერიკის შავნისკარტა კაჭკაჭი (Pica hudsonia) და აღმოსავლური კაჭკაჭი (Pica serica) საქართველოში არ გვხვდება. ამ ატლასში რუხი ყვავისა და ჯეის ცალკე გვერდები ჯერ არ არის.

  4. ადამიანისთვის უვნებელია. თუ საქართველოში პარკში, მინდვრის პირას ან სოფლის ხეზე ხმაურიან, გრძელკუდიან შავ-თეთრ ფრინველს ნახავთ, ის, როგორც წესი, ამ სახეობისაა.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება კაჭკაჭი საქართველოში

ამ გვერდზე მუნიციპალიტეტები რუკაზე არ არის გაფერადებული. 2024 წლის ჩამონათვალი ადასტურებს, რომ კაჭკაჭი საქართველოში მთელი წლის განმავლობაში ბინადრობს, მაგრამ რეგიონების მიხედვით ჩანაწერებს არ იძლევა. ნუ ვივარაუდებთ, რომ ის ქვეყნის ყველა ნაწილში ერთნაირად გვხვდება, მათ შორის ხშირ მაღალმთიან ტყესა და მაღალ მთებში მდებარე უხეო ვაკეებზე. კაჭკაჭი მითითებულია ჩაჩუნას აღკვეთილში (დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი). რეგიონულ ჩამონათვალში ის თბილისის ეროვნულ პარკთანაც არის მითითებული, თუმცა ეს ჩანაწერი არ გვიჩვენებს, რამდენად ბევრია იქ. ძველ ქართულ ენციკლოპედიაში აღწერილია მისი ბინადრობა ბუჩქნარში, ტყის პირას და მდინარისპირა ტყეში. იქვე წერია, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში ბინადრობს, დასავლეთის ზოგ ადგილას კი ძირითადად ზამთრობს. 2024 წლის ქვეყნის მასშტაბის ჩამონათვალი აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის ამ განსხვავებას არ ადასტურებს. ზოგადად, კაჭკაჭი გვხვდება ღია ან ნაწილობრივ ღია ადგილებში, სადაც ხეებიც არის: სასოფლო-სამეურნეო ადგილებში, ბაღებში, პარკებში, მდინარის ჭალებსა და დასახლებების გამწვანებულ ადგილებში. ჩვეულებრივ, თავს არიდებს ხშირ ტყესა და დიდ უხეო ჭაობებს. ამ გვერდზე არ არის მითითებული, საქართველოში რა სიმაღლეებზე გვხვდება.მეტის წაკითხვა

ამ გვერდზე მუნიციპალიტეტები რუკაზე არ არის გაფერადებული. 2024 წლის ჩამონათვალი ადასტურებს, რომ კაჭკაჭი საქართველოში მთელი წლის განმავლობაში ბინადრობს, მაგრამ რეგიონების მიხედვით ჩანაწერებს არ იძლევა. ნუ ვივარაუდებთ, რომ ის ქვეყნის ყველა ნაწილში ერთნაირად გვხვდება, მათ შორის ხშირ მაღალმთიან ტყესა და მაღალ მთებში მდებარე უხეო ვაკეებზე. კაჭკაჭი მითითებულია ჩაჩუნას აღკვეთილში (დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი). რეგიონულ ჩამონათვალში ის თბილისის ეროვნულ პარკთანაც არის მითითებული, თუმცა ეს ჩანაწერი არ გვიჩვენებს, რამდენად ბევრია იქ. ძველ ქართულ ენციკლოპედიაში აღწერილია მისი ბინადრობა ბუჩქნარში, ტყის პირას და მდინარისპირა ტყეში. იქვე წერია, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში ბინადრობს, დასავლეთის ზოგ ადგილას კი ძირითადად ზამთრობს. 2024 წლის ქვეყნის მასშტაბის ჩამონათვალი აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის ამ განსხვავებას არ ადასტურებს. ზოგადად, კაჭკაჭი გვხვდება ღია ან ნაწილობრივ ღია ადგილებში, სადაც ხეებიც არის: სასოფლო-სამეურნეო ადგილებში, ბაღებში, პარკებში, მდინარის ჭალებსა და დასახლებების გამწვანებულ ადგილებში. ჩვეულებრივ, თავს არიდებს ხშირ ტყესა და დიდ უხეო ჭაობებს. ამ გვერდზე არ არის მითითებული, საქართველოში რა სიმაღლეებზე გვხვდება.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

ამ გვერდზე არ არის ცალკე კვლევა იმის შესახებ, რა საკვებს და რა რაოდენობით ჭამს საქართველოში. თავისი გავრცელების არეალში ჭამს სხვადასხვა ხელმისაწვდომ საკვებს: ხერხემლის არმქონე ცხოველებს, პატარა ხერხემლიან ცხოველებს, სხვა ფრინველების კვერცხებსა და ბარტყებს, მკვდარ ცხოველებს, ნაყოფს, თესლს და ადამიანებთან ახლოს ნარჩენებს. ხშირად მიწაზე იკვებება, მოკლე ნახტომებით გადაადგილდება ან დადის. ბუდობის დროს შეიძლება სხვა ფრინველების ბუდეებიდან კვერცხები ან ბარტყებიც წაიღოს. ადამიანის საკვებად არ ითვლება.

გალერეა

5 ფოტო · 4 ავტორიყველა ფოტოს ნახვა
Diego Delso · ალმურადიელი, სიუდად რეალი
Alexis Lours · ჟენევილიე
Diego Delso · ალმურადიელი, სიუდად რეალი
Charles J. Sharp · კამნორ ჰილი, ოქსფორდი
Lystopad · ხარკოვი

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები კაჭკაჭთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. დადასტურებულია, რომ ის საქართველოში მთელი წლის განმავლობაში ბინადრობს.

გვხვდება ხეებიან ღია ან ნახევრად ღია ადგილებში: სასოფლო-სამეურნეო ადგილებში, პარკებში, ბაღებში, ჭალებსა და დასახლებებში. აღნიშნულია ჩაჩუნას აღკვეთილშიც. ამ გვერდზე მოცემული რუკა ყველა რეგიონს არ მოიცავს.

შავ-თეთრი ბუმბული, გრძელი, მოციმციმე კუდი, რომლის ბუმბულიც სხვადასხვა სიგრძისაა, თეთრი ლაქები მხრებზე, თეთრი მუცელი და მკვეთრი ჭიკჭიკი. რუხ ყვავსა და ჯეის ეს ნიშნები ერთად არ ახასიათებთ.

ამ სახეობის საერთო სიგრძე დაახლოებით 44–46 სმ-ია. გრძელი კუდი ამ სიგრძის დიდ ნაწილს შეადგენს. ამ გვერდზე საქართველოდან ცალკე გაზომვების მონაცემები არ არის.

იკვებება ხერხემლის არმქონე ცხოველებით, პატარა ხერხემლიანი ცხოველებით, კვერცხებითა და ბარტყებით, ლეშით, ნაყოფით, თესლითა და ნარჩენებით. ამ გვერდზე არ არის მითითებული, საქართველოში მისი საკვების თითოეულ სახეობას რა წილი უკავია.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

18 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.