საწოლის ბაღლინჯო
Cimex lectularius
სწრაფი მიმოხილვა
მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით
ჯგუფი
მწერი · Cimicidae
სტატუსი საქართველოში
2022 წლის ნიმუშები გრემსა და ფიჩხოვანთან
ზრდასრულის ზომა
დაახლოებით 5–7 მმ
სად ვეძებოთ
ძილის ადგილის ახლო ნაპრალებში
ძირითადი ნიშანი
ბრტყელი, ოვალური, უფრთო სხეული
ნაკბენის შედეგი
ქავილი; დაავადებების ეფექტური გადაცემა დაუდასტურებელია
მიმოხილვა
საწოლის ბაღლინჯო საქართველოში
საწოლის ბაღლინჯო, რომელსაც ლოგინის ბაღლინჯოსაც უწოდებენ, Cimicidae-ს ოჯახის სისხლით მკვებავი მწერია. ზრდასრული დაახლოებით 5–7 მმ სიგრძისაა, უფრთო და კვებამდე ბრტყელი, ოვალური სხეული აქვს. მისი ნაკბენი შეიძლება ქავილს იწვევდეს, მაგრამ ამჟამინდელი მტკიცებულებით ადამიანზე დაავადებების ეფექტურ გადამტანად არ ითვლება. საქართველოში არსებობა დადასტურებულია: 2023 წლის სამეცნიერო ნაშრომში აღწერილია 2022 წლის 30 მაისს შეგროვებული ნიმუშები გრემის ეკლესიიდან, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, და ფიჩხოვნის სოფელთან მდებარე ეკლესიიდან. ორივე ჩანაწერი ღამურების კოლონიებთან დაკავშირებულ ძველ შენობებს ეხება; ამ ორი ადგილის მიხედვით ქვეყნის საცხოვრებელი სახლების გავრცელების რუკა ვერ შედგება. ნაშრომი საქართველოში ადამიანის საცხოვრებელშიც არსებობას ძველ ლიტერატურაზე დაყრდნობით აღნიშნავს, მაგრამ რეგიონულ სიხშირეს არ ადგენს.
გამოქვეყნდა:
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ საწოლის ბაღლინჯო
ზრდასრულს აქვს ექვსი ფეხი, ორი ულვაში და მოყავისფრო, მკაფიოდ დანაწევრებული მუცელი. კვებამდე სხეული ზემოდან ქვემოთ გაბრტყელებულია, სისხლით კვების შემდეგ კი იბერება და მუქდება. მხოლოდ ნაკბენის ფორმით მწერის სახეობის დადგენა შეუძლებელია.
ზრდასრული ჩვეულებრივ 5–7 მმ-ია; ფრთებით არ დაფრინავს. პატარა ნიმფები მოყვითალო-მოთეთროა და ძნელად შესამჩნევი შეიძლება იყოს; კვერცხები დაახლოებით 1 მმ ზომის, ღია ფერისაა.
მოძებნეთ თვითონ მწერი ან მისი ფიზიკური კვალი ლეიბის ნაკერებში, საწოლის ჩარჩოს შეერთებებში და ახლო ნაპრალებში. მუქი წერტილები, გამოცვლილი კანი და კვერცხები ეჭვს აძლიერებს; მხოლოდ კანზე არსებული კვალი სანდო ნიშანი არ არის.
აზიური ფაროსანა სხვა მწერია: უფრო დიდი და ფარისებრი სხეული აქვს, მცენარეებით იკვებება და ადამიანს სისხლს არ წოვს. ტკიპას ზრდასრულობაში რვა ფეხი აქვს; საწოლის ბაღლინჯოს — ექვსი. მონათესავე Cimicidae-ს სახეობები ძალიან ჰგავს ერთმანეთს და ზუსტი სახეობრივი ამოცნობა ზოგჯერ სპეციალისტს სჭირდება.
ბიოლოგია
ჰაბიტატი, კვება, ქცევა და კონსერვაცია
ჰაბიტატი და გავრცელება
ადამიანთან დაკავშირებული პოპულაციები ჩვეულებრივ ძილისა და დასვენების ადგილების მახლობლად იმალებიან: ლეიბის ნაკერებში, საწოლის ჩარჩოსა და თავთან, ავეჯის შეერთებებსა და კედლის ნაპრალებში. ეს სახეობის ზოგადი ბიოლოგიაა და არა საქართველოს სახლების ახალი საველე კვლევის შედეგი. საქართველოს 2022 წლის გამოქვეყნებული ნიმუშები ძველ ეკლესიებში, ღამურების კოლონიებთან იპოვეს. გრემის ეკლესია ყვარლის მუნიციპალიტეტშია; მეორე ადგილი ფიჩხოვნის სოფელთან მდებარე ეკლესიაა. კვლევაში გამოქვაბულებშიც ეძებდნენ, თუმცა იქ ნიმუში არ უპოვიათ. საქართველოსთვის სიმაღლეთა დიაპაზონი და საცხოვრებელ შენობებში გავრცელება ამ წყაროებით დაზუსტებული არ არის.
კვება
ზრდასრული მწერი და ნიმფის ყველა საფეხური თბილსისხლიანი ცხოველების სისხლით იკვებება. ადამიანთან დაკავშირებული პოპულაციები ხშირად მძინარე ადამიანზე იკვებებიან; სახეობას სხვა ძუძუმწოვრებისა და ფრინველების გამოყენებაც შეუძლია. საქართველოში გამოქვეყნებული ნიმუშები ღამურების კოლონიებთან იყო დაკავშირებული, თუმცა გრემში კონკრეტული ღამურის მასპინძელი ჯერ დაზუსტებული არ არის.
ქცევა
ჩვეულებრივ ღამით გამოდის სამალავიდან, თუმცა დღის სინათლეზე აქტივობა გამორიცხული არ არის. კვერცხიდან გამოსული ღია ფერის ნიმფა ზრდასრულამდე ხუთ საფეხურს გადის; თითოეულ შემდეგ საფეხურზე გადასასვლელად სისხლით კვება სჭირდება. კვერცხი დაახლოებით 1 მმ-ია. ეს ზოგადი სასიცოცხლო ციკლია; საქართველოსთვის ცალკე სეზონური კალენდარი არ არის დადგენილი.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები საწოლის ბაღლინჯოსთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. 2023 წლის სამეცნიერო ნაშრომში აღწერილია 2022 წელს გრემსა და ფიჩხოვნის სოფელთან შეგროვებული ნიმუშები, ორივე ღამურების კოლონიებთან.
დაახლოებით 5–7 მმ სიგრძისაა; კვებამდე ბრტყელი და ოვალურია.
მოძებნეთ მწერი, კვერცხი, გამოცვლილი კანი და მუქი ლაქები საწოლისა და ლეიბის ნაპრალებში. მხოლოდ ნაკბენი საკმარისი მტკიცებულება არ არის.
უმეტესად ღამით იკვებება, მაგრამ დღისითაც შეიძლება გამოვიდეს. საქართველოსთვის ცალკე სეზონური კალენდარი დადგენილი არ არის.
ადამიანებში დაავადებების ეფექტურ გადამტანად არ ითვლება. ნაკბენი მაინც შეიძლება ქავილს, ძილის დარღვევას და იშვიათად ალერგიულ რეაქციას იწვევდეს.
ზრდასრულს ფუნქციური ფრთები არ აქვს და არ დაფრინავს. გადაადგილდება სვლით; რწყილის მსგავსად არ ხტუნავს.
არა. ბაღლინჯო შეიძლება მოვლილ საცხოვრებელშიც მოხვდეს; სისუფთავე მის არარსებობას არ ადასტურებს.
წყაროები
წყაროები
წყაროები
წყაროები
- Ghazarayan et al. 2023 — საქართველოში ღამურებთან დაკავშირებული Cimex lectularius-ის ჩანაწერები
- GBIF / Catalogue of Life — Cimex lectularius-ის მიღებული სახელი და სინონიმი
- CDC DPDx — Bed Bugs, ტაქსონომია და სამედიცინო მნიშვნელობა
- US EPA — Bed Bugs Appearance and Life Cycle
- US EPA — How to Find Bed Bugs
- CDC — About Bed Bugs
- CDC — Tick Life Cycles, ზრდასრული ტკიპის ფეხების რაოდენობა
- US EPA — Brown Marmorated Stink Bug, ფორმა და კვება
- ეროვნული ბიბლიოთეკა — სავეტერინარო პარაზიტოლოგიის ტერმინთა ლექსიკონი
- პარაზიტოლოგიის ინსტიტუტი — საწოლის ბაღლინჯო
- Wikimedia Commons — Cimex lectularius-ის ფოტო, CDC/WHO
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
დაკავშირებული გიდები
