პატარა ხტუნია
Tetrix subulata
Cody Chapman · 20623 Highway 2
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- 9–15 მმ
- ჯგუფი
- მწერი
- ოჯახი
- Tetrigidae
- სტატუსი საქართველოში
- შეტანილია ქვეყნის ფაუნაში
- აქტივობა
- მთელი წელი, ყველაზე მეტად სექტ–ოქტ და მარტ–მაისში
- IUCN
- შეფასებული არ არის (NE)
პატარა ხტუნია (Tetrix subulata) ხტუნიებს შორის წყლის მოყვარულია: სველ ადგილებში ცხოვრობს და ცურვა და ყვინთვაც შეუძლია. სიგრძე 9–15 მმ-ია, ფერი ღია ნაცრისფრიდან თითქმის შავამდე ან მოწითალო-მურამდე იცვლება. წინაზურგის გრძელი, ოდნავ ზემოთ მოხრილი წვეტი მუცელზე გრძელია. უმეტესობას კარგად განვითარებული ფრთები აქვს და შეშინებული იოლად გაფრინდება. ასეთი ხტუნია წყლის პირას, ნესტიან და ღია მიწაზე ეძებეთ.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ პატარა ხტუნია
წაგრძელებული ხტუნიაა, 9–15 მმ სიგრძის. მთავარი ნიშანი წინაზურგის წვეტია: ხმალივით, ოდნავ ზემოთ მოხრილი და მუცელზე აშკარად გრძელი. ამით წვრილულვაშა ხტუნიისგან განსხვავდება, რომელთანაც წვეტი მხოლოდ მუცლის ბოლომდე აღწევს. ფერით მას ვერ ამოიცნობთ.
წინაზურგის წვეტი ხმლისებრი და ოდნავ ზემოთ მოხრილია. მუცელზე აშკარად გრძელია და ფარავს მის ქვეშ დამალულ, სრულად განვითარებულ უკანა ფრთებს. გვერდიდან დანახვისას წინაზურგის ქედი ბრტყელი და თითქმის სწორია.
ზოგ ინდივიდს წინაზურგი და უკანა ფრთები დამოკლებული აქვს. ასეთი ფორმები რეგულარულად გვხვდება. ამიტომ წვეტის სიგრძე ყოველთვის არ არის საკმარისი ნიშანი.
ზემოდან დანახვისას თვალებს შორის მანძილი თვალის დიამეტრზე მეტია. ამით მსგავსი Tetrix ceperoi-სგან განსხვავდება, რომელსაც თვალები უფრო ახლოს აქვს. ეს ნიშანი მხოლოდ ახლო ფოტოზე ან ლუპით ჩანს.
ფერი
ფერი ძალიან ცვალებადია: ღია ნაცრისფრიდან ძალიან მუქამდე ან მოწითალო-მურამდე. უმეტესობა მურაა და ხშირად ღია ან მუქი ნახატი აქვს, რომელიც ასევე ცვალებადია. ფერით სახეობას ვერ განსაზღვრავთ.
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
პატარა ხტუნია სველი ადგილების მწერია. ცხოვრობს ნაკადულებთან ნესტიან მდელოებზე, მდინარის ნაპირებზე და ტალახიან ნაპირებზე. გვხვდება სველ ტყის მინდვრებზე, თიხისა და ხრეშის კარიერებში, გუბეების კიდეებზე და ნესტიან მიწაზე დარჩენილ ნაკვალევებში. ღია ნიადაგის ლაქებს ამჯობინებს, ზოგჯერ კი უფრო მშრალ ადგილებშიც ჩნდება. მთაში დაახლოებით 1000 მ-მდე ადის. კარგად დაფრინავს, ამიტომ ახალ ადგილებს სწრაფად ითვისებს.
პატარა ხტუნიის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. ჩანაწერები ჯერ ძალიან ცოტაა: საკმარისი ჩანაწერები არცერთ რეგიონში არ არის.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
პატარა ხტუნია ხავსით, წყალმცენარეებით, მღიმეებითა და მცენარეული ნარჩენებით იკვებება. ზოგჯერ ბალახსა და სხვა მცენარეებსაც ჭამს. საკვებს წყლის პირას, ნესტიან და ღია მიწაზე პოულობს.
ზამთარს ზრდასრულ ფაზაში ატარებს, ამიტომ მთელი წელი შეიძლება ნახოთ. ყველაზე მეტი სექტემბერ–ოქტომბერში და კვლავ მარტიდან მაისამდეა. წელიწადში, როგორც წესი, ერთი თაობა ვითარდება. შეჯვარება აპრილიდან ივნისამდე გრძელდება. ხმას არ გამოსცემს: მამალი დედალს თვალით ხედავს და ნაბიჯ-ნაბიჯ, ყოყმანით, ირხევით უახლოვდება. შეშინებული ადვილად გაფრინდება. ცურვაც და ყვინთვაც შეუძლია.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები პატარა ხტუნიასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, საქართველოს კალიების კატალოგში შეტანილია. კონკრეტული ადგილები, სადაც ქვეყანაში ცხოვრობს, ჯერ აღწერილი არ არის. სველ ადგილებს ირჩევს: მდინარისა და ნაკადულის ნაპირებს, ნესტიან მდელოებს, გუბეების კიდეებს.
დიახ. პატარა ხტუნიას ცურვაც შეუძლია და ყვინთვაც. ეს წყლის პირას ცხოვრებას უადვილებს. ხტუნიების ბევრი სახეობა სველ ადგილებში ცხოვრობს, ზოგი კი წყალზე და წყალშიც მოძრაობს.
წინაზურგის წვეტით. პატარა ხტუნიას ის ხმლისებრი, ოდნავ ზემოთ მოხრილი და მუცელზე აშკარად გრძელი აქვს. წვრილულვაშა ხტუნიასთან წვეტი მხოლოდ მუცლის ბოლომდე აღწევს. მაგრამ დამოკლებულწვეტიანი ინდივიდებიც გვხვდება, ამიტომ ნიშნები ერთად შეაფასეთ.
ხავსს, წყალმცენარეებს, მღიმეებს და მცენარეულ ნარჩენებს. ზოგჯერ ბალახსა და სხვა მცენარეებსაც ჭამს. საკვებს წყლის პირას, ნესტიან, ღია მიწაზე პოულობს.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
