რვათვალა მეუდაბნოე
Sphingonotus octofasciatus
moshe_neeman · Yeruham
მთავარი მონაცემები
- ჯგუფი
- მწერი, კალია
- ოჯახი
- Acrididae
- ზომა
- მამალი 16,5–24,5 მმ, დედალი 25–34,5 მმ
- ჰაბიტატი
- ქვიანი უდაბნოები, კლდოვანი ბორცვები, მდინარის ნაპირები
- სტატუსი საქართველოში
- ფაუნაში შედის; ადგილები დაზუსტებული არ არის
- IUCN
- შეფასებული არ არის (NE)
რვათვალა მეუდაბნოე (Sphingonotus octofasciatus) წითელფრთიანი კალიაა: უკანა ფრთის ფუძე წითელი აქვს, შუაში და წვერთან კი მუქი ზოლები. ქვიან უდაბნოებში, კლდოვან ბორცვებზე, მთისწინეთსა და მდინარის ნაპირების კონგლომერატებზე ცხოვრობს. არეალი ესპანეთიდან და ჩრდილოეთ აფრიკიდან წინა და შუა აზიაზე გადის ყაზახეთამდე და ინდოეთამდე, ამიერკავკასიის აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილის ჩათვლით. საქართველოს ფაუნაშიც შედის, თუმცა ადგილები დაზუსტებული არ არის. დედალი 25–34,5 მმ-ია, მამალი 16,5–24,5 მმ. თუ აფრენისას ფრთაზე წითელი გაიელვებს, ზოლიან წინა ფრთებსაც დააკვირდით.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ რვათვალა მეუდაბნოე
საშუალო ზომის მეუდაბნოეა წითელფუძიანი უკანა ფრთით. ფრთაზე ორი მუქი ზოლია, ერთი შუაში და მეორე წვერთან. წინა ფრთებზე მოშავო და ღია ზოლები მკაფიოდ მონაცვლეობს, წვრილი წინწკლების გარეშე.
უკანა ფრთის ფუძე მკვეთრი წითელია. შუაში მუქი ზოლი გადის, წვერი კი მუქია ან დიდი მუქი ლაქა აქვს. ეს წითელი ფუძე ორ მუქ ზოლთან ერთად მთავარი ნიშანია.
წინა ფრთებზე მოშავო და ღია ზოლები მკაფიოდ მონაცვლეობს, წვრილი მუქი წინწკლები კი არ აქვს. უკანა ბარძაყი შიგნიდან ან ყვითელია ერთი მუქი ზოლით, ან მუქი ორი ღია ზოლით. შუბლის ქედი ვიწროა.
მამალი 16,5–24,5 მმ-ია, დედალი 25–34,5 მმ; წინა ფრთა მამალს 19–27,5 მმ აქვს, დედალს 25–37 მმ. ზომა სხვა მეუდაბნოეებისას ემთხვევა. ამიტომ ფრთის ფერი და ზოლები უფრო სანდოა.
წითელფუძიანი ფრთა და მუქი წვერი Sphingonotus salinus-საც აქვს, რომელიც აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაშიც გვხვდება. მას წინა ზურგის შუა ქედი წინ პატარა ქოჩორივით აქვს აწეული, ბარძაყი კი შიგნიდან შავი ერთი სრული ღია ზოლით. მეუდაბნოეების ზუსტი გარჩევა ხშირად მხოლოდ ზუსტად განსაზღვრულ ნიმუშებთან შედარებით ხერხდება.
ფერი
უკანა ფრთის ფუძე წითელია, შუაში მუქი ზოლით და მუქი წვერით. წინა ფრთებზე მოშავო და ღია ზოლები მონაცვლეობს. უკანა ბარძაყის შიდა მხარე ყვითელია მუქი ზოლით ან მუქი ღია ზოლებით.
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
ქვიანი უდაბნოების და მდინარის ნაპირების კონგლომერატების მწერია; ცხოვრობს კლდოვან ბორცვებსა და მთისწინეთშიც. ყაზახეთში ცნობილია ჯუნგარიის კარიბჭიდან, ილის მთისწინეთიდან, ჯეზყაზღანიდან და კარატაუს სამხრეთ განშტოებებიდან. არეალი მოიცავს შუა აზიას, ჯუნგარიას, წინა აზიას, ირანს, პალესტინას, ინდოეთს, ჩრდილოეთ აფრიკას მაროკომდე და ესპანეთს. ამიერკავკასიაში მისი აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილიდანაა ცნობილი. საქართველოს ფაუნაშიც შედის, მაგრამ ქვეყანაში კონკრეტული ადგილები დაზუსტებული არ არის.
მეუდაბნოეების უმეტესობასავით ღია მიწის ზედაპირზე ცხოვრობს, იქ, სადაც მკვრივი მცენარეული საფარი არ არის. ბევრი მეუდაბნოე მხოლოდ ერთი ტიპის უდაბნოს უკავშირდება; ამ სახეობისთვის ეს ქვიანი უდაბნო და ნაპირის კონგლომერატებია. ტუნისში ზრდასრული მამლები და დედლები აპრილის ბოლოს შეაგროვეს.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები რვათვალა მეუდაბნოესთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, საქართველოს ფაუნაში შედის. ამიერკავკასიაში მისი აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილიდანაა ცნობილი. საქართველოში კონკრეტული ადგილები და რიცხოვნობა დაზუსტებული არ არის. ქვიან, მეჩხერმცენარეულ ადგილებსა და მდინარის ნაპირებს ირჩევს.
უკანა ფრთით: ფუძე წითელი აქვს, შუაში მუქი ზოლი და წვერთან მეორე მუქი ზოლი ან ლაქა. წინა ფრთებზე მოშავო და ღია ზოლები მკაფიოდ მონაცვლეობს. მსგავსი წითელფრთიანი Sphingonotus salinus სხვა ნიშნებით განსხვავდება, ამიტომ ზუსტ განსაზღვრას ხშირად სპეციალისტი სჭირდება.
მამალი 16,5–24,5 მმ-ია, დედალი 25–34,5 მმ. წინა ფრთა მამალს 19–27,5 მმ აქვს, დედალს 25–37 მმ. დედალი, როგორც წესი, მამალზე დიდია.
არა. IUCN-ის გლობალურ წითელ ნუსხაში შეფასებული არ არის (NE), საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში კი არ შედის. შეფასების არქონა იმას არ ნიშნავს, რომ სახეობას საფრთხე არ ემუქრება.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
