ამიერკავკასიური მცურავი (Zamenis hohenackeri) უშხამო, ლაქებიანი გველია. მისი არსებობა საქართველოში დადასტურებულია. აქ გვხვდება მისი ქვესახეობა Z. h. hohenackeri. ის უმეტესად მშრალ, კლდოვან და ბალახიან ადგილებში ცხოვრობს. ზრდასრული ხშირად მეტრზე მოკლეა. ლაქების გამო შეიძლება სხვა გველში, მათ შორის გველგესლაში, აგერიოთ.
ამოცნობა
შედარებით წვრილი გველია. ზურგზე, ჩვეულებრივ, მუქი ლაქების ორი რიგი აქვს, მათ შორის კი ღია ფერის ხაზი გასდევს. ლაქები ზრდასრულ გველსაც უნარჩუნდება.
რომელ სახეობებს ჰგავს
თვალის გუგა მრგვალი აქვს. ცხვირზე რქა არ აქვს, ზურგის ქერცლი კი ძირითადად გლუვია. გველის ამოცნობისთვის მხოლოდ გუგის ფორმა საკმარისი არ არის.
საქართველოში გავრცელებულ ქვესახეობას, როგორც წესი, სხეულზე მოყავისფრო ლაქების ორი რიგი გასდევს. მათ შორის ღია ფერის ხაზი გადის. ლაქები ზოგჯერ ერთმანეთს უერთდება. თვალის უკან მუქი ზოლი ჩანს. სხვადასხვა ცხოველს შეიძლება განსხვავებული ფერი და სხეულის ნახატი ჰქონდეს.
ცხვირრქოსან გველგესლას ცხვირზე რქა აქვს, მისი ქერცლი კი შუაში ამობურცულია. ის შხამიანია. ამ ნიშნების შედარება ფოტოზე შეიძლება, მაგრამ მათ დასათვალიერებლად გველს ნუ მიუახლოვდებით.
გალერეა
საქართველოში ეს სახეობა მშრალ, კლდოვან ან ბალახიან ადგილებში გვხვდება. ლიტერატურაში აღწერილია ცნობები ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლებიდან — გომაროდან და ბოშურიდან — და დასავლეთ საქართველოდან. თბილისიც არის მითითებული მასალაში, რომლის საფუძველზეც სახეობა პირველად აღწერეს. ამ გვერდის რუკაზე რეგიონში ერთი საველე ჩანაწერიც საკმარისია სტატუსისთვის „გავრცელება დადასტურებულია“. ეს არ ნიშნავს, რომ სახეობა რეგიონის მთელ ტერიტორიაზე გვხვდება; რუკა ქვეყნის სრულ არეალს არ აჩვენებს.
გავრცელება
32 საველე ჩანაწერი2005–20265 რეგიონი
ინტერაქტიული რუკა იტვირთება.
ამიერკავკასიური მცურავის რუკა აერთიანებს Reptiles.ge-ის საველე ფოტოებსა და iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს. რეგიონში ერთი საველე ჩანაწერიც საკმარისია, რომ გავრცელება დადასტურებულად ჩაითვალოს. iNaturalist-ის ზოგი კოორდინატი დაფარულია, ამიტომ რეგიონების საზღვრებთან მდებარე წერტილები მიახლოებითია. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვეს არ ზომავს.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
ბიოლოგია
ძირითადად მღრღნელებსა და ფრინველებზე ნადირობს. ხვლიკებსაც ჭამს. ნადავლს სხეულით იჭერს. ამ წყაროებში არ გვხვდება ცალკე კვლევა იმის შესახებ, რას ჭამს საქართველოში.
კითხვები
მოკლე პასუხები ამიერკავკასიური მცურავთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
კი. 2026 წლის ჩამონათვალის მიხედვით, მის არსებობას ბიოლოგიური მონაცემები ადასტურებს. ამავე ჩამონათვალში ქვეყნისთვის მითითებულია მისი ქვესახეობა Z. h. hohenackeri.
უმეტესად მშრალ, კლდოვან და ბალახიან ადგილებში გვხვდება. ლიტერატურაში არის ცნობები გომაროდან (ადიგენის მუნიციპალიტეტი), ბოშურიდან და დასავლეთ საქართველოდან. რუკაზე რეგიონში ერთი საველე ჩანაწერიც საკმარისია დადასტურებული გავრცელების სტატუსისთვის.
არა. ეს ანკარასებრთა ოჯახის გველია და შხამი არ აქვს. ხელში ნუ აიყვანთ, რადგან შეიძლება სხვა გველში აგერიოთ.
გუგა მრგვალი აქვს. ზურგზე მუქი ლაქები ორ რიგად გასდევს, მათ შორის კი ღია ფერის ხაზი ჩანს. თვალიდან პირის კუთხემდე მუქი ზოლი აქვს. ეს ლაქები ზრდასრულ ასაკშიც რჩება.
ზრდასრული ხშირად ერთ მეტრზე მოკლეა. ამ წყაროებში საქართველოსთვის გაზომვების ცალკე სერია არ არის მოცემული.
ის ძირითადად მღრღნელებსა და ფრინველებს ჭამს, ზოგჯერ კი ხვლიკებსაც. ამ წყაროებში არ გვხვდება ცალკე კვლევა იმის შესახებ, რას ჭამს საქართველოში.
საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში ეს სახეობა არ არის შეტანილი. 2009 წლის მსოფლიო შეფასებაში ის LC კატეგორიაშია. ამ შეფასებაში საქართველოს პოპულაცია ცალკე არ არის შეფასებული.
წყაროები
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
დაკავშირებული გიდები
Zamenis longissimus
აჭარა, აფხაზეთი, იმერეთი, რაჭა — ლეჩხუმი — ქვემო სვანეთი, სამცხე — ჯავახეთი, შიდა ქართლი
Dolichophis schmidti
აღმოსავლეთ საქართველო
Eirenis collaris
სამხრეთ-აღმოსავლეთი საქართველო
Eirenis modestus
აღმოსავლეთი და ცენტრალური საქართველო
