ველის მღამიობი
Myotis davidii
alantong · Liushi Road
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- სხეული 4,1–4,4 სმ, წინამხარი 31–35 მმ
- კვება
- მწერიჭამია
- სტატუსი საქართველოში
- ადგილობრივი, ცუდად შესწავლილი
- ჰაბიტატი
- ტყეები, ბუჩქნარები; კლდის ნაპრალები
- ოჯახი
- Vespertilionidae
- კონსერვაცია
- LC / DD
ველის მღამიობი (Myotis davidii) ულვაშა მღამიობს იმდენად ჰგავს, რომ ერთმანეთისგან გარეგნობით თითქმის ვერ არჩევენ. ოდნავ უფრო დიდია, ზურგის ბეწვს მუქი ძირი და ზოგჯერ ოქროსფერი წვერები აქვს. საქართველოდან მისი ჩანაწერები პირველად 2023 წელს გამოქვეყნდა, ამიტომ არ ვიცით, სად და რამდენად ხშირად გვხვდება. მსგავსების გამო ზოგი ჩანაწერი შეიძლება მცდარი იყოს და მის დასადასტურებლად დნმ-ის ანალიზია საჭირო. თუ ღამურა სახლში შემოფრინდა, შიშველი ხელით ნუ დაიჭერთ: გაუღეთ ფანჯარა და გასასვლელად დრო მიეცით.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ველის მღამიობი
პატარა, მუქი ყავისფერი მღამიობია, ყავისფერი ყურებითა და დრუნჩით. მუცელი ზურგზე ღიაა და ორ ფერს შორის საზღვარი მკვეთრია. საქართველოში მისი მთავარი ორეული ულვაშა მღამიობია, რომლისგანაც მხოლოდ სპეციალისტები არჩევენ.
ზომით პაწიაა: წინამხარი 36 მმ-ზე მოკლეა, ჩვეულებრივ 31–35 მმ, სხეული 4,1–4,4 სმ, ყური კი 12–15 მმ. ულვაშა მღამიობზე ოდნავ დიდია, მაგრამ ზომები ერთმანეთს ფარავს. ამიტომ ზომა მარტო საკმარისი არ არის.
ყურის უკანა კიდეზე მკაფიო ჩაჭრილობა აქვს. ყურის შიგნითა მხარე და ტრაგუსის ძირი ღია ყავისფერია, ზოგჯერ მოვარდისფროც. ნესტოები ხშირად გულის ფორმისაა.
ზრდასრულ ცხოველს კისრის გვერდებზე მოყვითალო-ყავისფერი ბეწვი არ აქვს, ამიტომ ზურგისა და მუცლის ფერები მკვეთრად გაყოფილია. საიმედოდ მას ულვაშა მღამიობისგან კბილების აგებულებით და დნმ-ით არჩევენ. ღამურას გასარჩევად ნუ დაიჭერთ: ამას სპეციალისტები აკეთებენ.
ფერი
ზურგის ბეწვს მუქი ყავისფერი ძირი და უფრო ღია წვერები აქვს, ხშირად ოქროსფერი ელვარებით. მუცელი უფრო ღიაა, ნაცრისფერი წვერებით. ყურები და დრუნჩი მუქი ყავისფერია.
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
ველის მღამიობი ტყეებსა და ბუჩქნარებში ცხოვრობს. დღისით, როგორც ფიქრობენ, კლდის ნაპრალებსა და ღრიჭოებში იმალება. არეალი ბალკანეთიდან და უკრაინიდან კავკასიის, თურქეთისა და ირანის გავლით შუა აზიამდე, მონღოლეთამდე, ჩინეთამდე და კორეამდე გრძელდება. საქართველოდან მისი ჩანაწერები პირველად 2023 წელს გამოქვეყნდა, კონკრეტული ადგილები კი ჯერ ცოტაა ცნობილი.
მწერიჭამია, როგორც თითქმის ყველა მღამიობი. მისი საკვების შემადგენლობა ცალკე შესწავლილი არ არის. ნადირს ღამით, ექოლოკაციით პოულობს.
ველის მღამიობის ცხოვრების წესი თითქმის შეუსწავლელია. ზომიერი სარტყლის მღამიობები ზამთარს ძილში ატარებენ, ხშირად მღვიმეებში ან ღრმა ნაპრალებში. მდედრებს ამ გვარში ჩვეულებრივ წელიწადში ერთი პატარა უჩნდებათ. რამდენად ეხება ეს ველის მღამიობს საქართველოში, ჯერ არავინ შეუსწავლია.
მსოფლიო მასშტაბით ველის მღამიობი ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2019) და მისი რიცხოვნობა სტაბილურად ითვლება. საქართველოში 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მონაცემები არასაკმარისია (DD), რიცხოვნობის ტენდენცია კი უცნობია. ამჟამად საფრთხეები არ შეუმჩნევიათ, თუმცა ზიანი შეიძლება მიაყენოს ჰაბიტატის დაკარგვამ და მიწისქვეშა თავშესაფრების შეწუხებამ. მისი ტაქსონომია ჯერ კიდევ საკამათოა, ამიტომ ახალი კვლევები მის სტატუსსაც შეცვლის.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ველის მღამიობთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, მაგრამ ცოტა რამ ვიცით. საქართველოდან მისი ჩანაწერები პირველად 2023 წელს გამოქვეყნდა. ულვაშა მღამიობთან მსგავსების გამო ზოგი ჩანაწერი შეიძლება მცდარი იყოს. ზუსტი სურათისთვის დნმ-ის კვლევაა საჭირო.
გარეგნობით თითქმის შეუძლებელია. ველის მღამიობი ოდნავ დიდია, ზურგზე ოქროსფერი ელვარება აქვს, ზურგისა და მუცლის ფერი კი მკვეთრად გაყოფილია. საიმედოდ მათ კბილებით და დნმ-ით არჩევენ. ეს სპეციალისტის საქმეა, ამიტომ ღამურას ნუ დაიჭერთ.
თავს არ გესხმით, მაგრამ შიშველი ხელით ნუ შეეხებით. ღამურის ნაკბენი შეიძლება პატარა იყოს და ადვილად გამოგრჩეთ. ცოფს გარეგნობით ვერ გამორიცხავთ, თუმცა ნანახი ღამურების უმეტესობა ცოფიანი არ არის. ნაკბენის ან ნაკაწრის შემდეგ ადგილი საპნითა და წყლით მინიმუმ 15 წუთი იბანეთ და ექიმს მიმართეთ, გადაუდებელ შემთხვევაში დარეკეთ 112-ზე.
დაიცავით სიმშვიდე და ოთახიდან ბავშვები და შინაური ცხოველები გაიყვანეთ. სხვა ოთახების კარი დახურეთ, გარე ფანჯარა ან კარი ფართოდ გააღეთ და ზედმეტი შუქი ჩააქრეთ. მერე უკან დაიხიეთ და დრო მიეცით: ღამურა ჩვეულებრივ თვითონ პოულობს გასასვლელს. მფრინავი ღამურის დაჭერას ნუ ცდილობთ.
მსოფლიოში საფრთხის ქვეშ არ არის: ის ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2019). საქართველოში 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მონაცემები არასაკმარისია (DD). ეს ნიშნავს, რომ მის მდგომარეობაზე დასკვნის გასაკეთებლად ცოდნა ჯერ არ გვყოფნის. მიწისქვეშა თავშესაფრებში ღამურებს ნუ შეაწუხებთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
