ყურწვეტა მღამიობი
Myotis blythii
Kaloust Paragamian · Κρήτη
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- სხეული 5,8–7,7 სმ, ფრთები 38–40 სმ
- კვება
- მწერიჭამია: კალიები, სხვა მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- ადგილობრივი, მღვიმეებში ხშირი
- ჰაბიტატი
- მღვიმეები; ტყიანი და ღია ადგილები
- ოჯახი
- Vespertilionidae
- კონსერვაცია
- LC / LC
ყურწვეტა მღამიობი (Myotis blythii) საქართველოს მღვიმეებში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად ნანახი ღამურაა. ზაფხულში ღლიანასა და სამერცხლე კლდის მღვიმეებში ჩვეულებრივ ფრთაგრძელთან ერთად 4000–8000 ღამურიანი სამშობიარო კოლონიები იკრიბება. საკმაოდ დიდი მღამიობია: გაშლილი ფრთები 38–40 სმ-ია, წონა 15–30 გ. ნადირობს ღია ადგილებში და კალიებსა და სხვა მწერებს ხშირად პირდაპირ მიწიდან იღებს. თუ ღამურა სახლში შემოფრინდა, შიშველი ხელით ნუ დაიჭერთ: გაუღეთ ფანჯარა და გასასვლელად დრო მიეცით.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ყურწვეტა მღამიობი
დიდი, მონაცრისფრო-ყავისფერი მღამიობია, მოთეთრო მუცლით, თითქმის შიშველი, ვარდისფერი სახით და საშუალო სიგრძის ვიწრო ყურებით. დიდ მღამიობს ძალიან ჰგავს. მღვიმეში ხშირად ასობით ან ათასობით ერთად ეკიდება, სხვა სახეობებთან შერეულად.
ზომა: სხეული 5,8–7,7 სმ-ია, კუდი 4,5–6 სმ, წინამხარი დაახლოებით 50–63 მმ, გაშლილი ფრთები 38–40 სმ, წონა 15–30 გ. ევროპის მღამიობებს შორის დიდი სახეობაა.
ყურები საშუალო სიგრძისა და შედარებით ვიწროა. ყურის შიგნით მდგარ ნაკეცს, ტრაგუსს, ღია წვერი აქვს, მუქი ლაქის გარეშე.
დიდ მღამიობს (Myotis myotis) ძალიან ჰგავს, მაგრამ დრუნჩი აშკარად უფრო მოკლე აქვს, ყურები უფრო ვიწრო და მოკლე, მუცელი კი, როგორც წესი, უფრო ღია. ორ სახეობას ერთმანეთისგან მხოლოდ სპეციალისტები არჩევენ, გაზომვით.
ზურგი ნაცრისფერიდან ღია ყავისფრამდეა, მუცელი მონაცრისფრო-თეთრი. თმის ძირი მუქია. ფრთები დიდი და ფართოა.
ფერი
ზურგი ნაცრისფერი, ნაცრისფერ-მოყვითალო ან ღია ყავისფერია, მუცელი მონაცრისფრო-თეთრი. თმა გრძელია, ძირთან მუქი. სახე თითქმის შიშველია, ვარდისფერი კანით.
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
ყურწვეტა მღამიობი ტყიან და მშრალ ლანდშაფტებში ცხოვრობს. დღეს და ზამთარს მღვიმეებში, გამოქვაბულებსა და ადამიანის ნაგებობებში ატარებს. ნადირობს ღია ადგილებში. ხმელთაშუა ზღვისპირეთიდან კავკასიის, წინა და შუა აზიის გავლით ალთაიმდე და ჩრდილოეთ ჩინეთამდე გვხვდება. საქართველოში მღვიმის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ღამურაა: 120 ჩანაწერია ცნობილი, როგორც 1999 წლამდელი, ისე ბოლო ათწლეულების. ჩანაწერები დასავლეთიდან აღმოსავლეთამდეა, ზუგდიდიდან, ქუთაისის მიდამოებიდან და ბორჯომიდან თბილისამდე, ლაგოდეხამდე და დავითგარეჯის გამოქვაბულებამდე. ღლიანასა და სამერცხლე კლდის მღვიმეები მისი ყველაზე დიდი სამშობიარო კოლონიებია.
ყურწვეტა მღამიობის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. ჩანაწერები ჯერ ძალიან ცოტაა: საკმარისი ჩანაწერები არცერთ რეგიონში არ არის.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
ყურწვეტა მღამიობი მწერიჭამიაა. ნადირობს ღია ადგილებში, ჰაერში ან მიწიდან იღებს სწორფრთიანებს, მაგალითად კალიებსა და კუტკალიებს, და სხვა მწერებს. სანადიროდ გვიან გამოდის. დაფრინავს მშვიდად, მაგრამ მოხერხებულად.
ყურწვეტა მღამიობი მჯდომარე ღამურაა: შორს არ მიგრირებს. არეალის ჩრდილოეთ ნაწილში ზამთარს მიწისქვეშა თავშესაფრებში ატარებს. შეჯვარება ლაქტაციის დამთავრების შემდეგ ან გამოზამთრების ადგილებშია. ზაფხულში სამშობიარო კოლონიებს ქმნის, რამდენიმე ათასამდე ღამურით, ხშირად სხვა სახეობებთან ერთად; მამლები ხშირად მდედრებთან ერთად რჩებიან. ღლიანას მღვიმის შერეული კოლონია ყოველწლიურად 4000-დან 8000 ღამურამდე მერყეობს და ივლისის ბოლოს და აგვისტოს დასაწყისში აღწევს პიკს. მაისის ბოლოს ან ივნისში თითო მდედრს ერთი პატარა უჩნდება. მაკეობა დაახლოებით 60 დღე გრძელდება, ძუძუთი კვება დაახლოებით 30 დღე.
მსოფლიო მასშტაბით ყურწვეტა მღამიობი ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2016), თუმცა რიცხოვნობა მცირდება. საფრთხეებია დაბინძურება, მიწათსარგებლობის ცვლილება და მღვიმეების შეწუხება: ანდალუსიაში მშენებლობის ხმაურის გამო 1994–2002 წლებში 30 000-დან 14 000-მდე შემცირდა, სირიასა და თურქეთში კი მწყემსები მღვიმის შესასვლელებთან ცეცხლს ანთებენ. საქართველოში 2021 წლის ეროვნული შეფასებით ნაკლებად საფრთხეშია (LC), რიცხოვნობა სტაბილურია. მისი ბედი რამდენიმე დიდ მღვიმეზეა დამოკიდებული. ღლიანას მღვიმის კოლონია ყველაზე მეტად არის საფრთხეში, ხოლო სამერცხლე კლდის მღვიმისთვის დაცული სტატუსის მინიჭება ამ სახეობის მდგომარეობას გააუმჯობესებდა. დაცვა სჭირდება მღვიმეების ირგვლივ მიწასაც, სადაც ღამურები ღამით იკვებებიან.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ყურწვეტა მღამიობთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, და ხშირადაც. 120 ჩანაწერია ცნობილი, დასავლეთ საქართველოდან აღმოსავლეთამდე. მღვიმეებში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ღამურაა. ღლიანასა და სამერცხლე კლდის მღვიმეებში ზაფხულში ათასობით ღამური იკრიბება.
გარეგნობით ძნელია. ყურწვეტა მღამიობს უფრო მოკლე დრუნჩი, ვიწრო და მოკლე ყურები და ჩვეულებრივ უფრო ღია მუცელი აქვს. ტრაგუსის წვერი ღიაა, მუქი ლაქის გარეშე. სახეობას ზუსტად მხოლოდ სპეციალისტები გაზომვით ადგენენ, ამიტომ ღამურას ნუ დაიჭერთ.
თავს არ გესხმით, მაგრამ შიშველი ხელით ნუ შეეხებით. ღამურის ნაკბენი შეიძლება პატარა იყოს და ადვილად გამოგრჩეთ. ცოფს გარეგნობით ვერ გამორიცხავთ, თუმცა ნანახი ღამურების უმეტესობა ცოფიანი არ არის. ნაკბენის ან ნაკაწრის შემდეგ ადგილი საპნითა და წყლით მინიმუმ 15 წუთი იბანეთ და ექიმს მიმართეთ, გადაუდებელ შემთხვევაში დარეკეთ 112-ზე.
მწერებს, განსაკუთრებით სწორფრთიანებს, მაგალითად კალიებს. ნადირობს ღია ადგილებში. მსხვერპლს ჰაერშიც იჭერს და მიწიდანაც კრეფს. სანადიროდ გვიან, დაბინდებისას გამოდის.
საფრთხის ქვეშ არ არის, მაგრამ დიდ მღვიმეებზეა დამოკიდებული. მსოფლიოში და საქართველოს 2021 წლის ეროვნული შეფასებით ნაკლებად საფრთხეშია (LC). საქართველოში მისი უდიდესი კოლონიები სულ რამდენიმე მღვიმეშია, და ზოგიერთ მათგანს ადამიანის მიერ შეწუხება ემუქრება. ამიტომ მღვიმეში ღამურებს ნუ შეაწუხებთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
