წვრილდინგა ნემსთევზა
Syngnathus tenuirostris
Pascal GIRARD · 34110 THAU Frontignan
მთავარი მონაცემები
- კვება
- შესწავლილი არ არის
- სტატუსი საქართველოში
- შავი ზღვის სანაპირო წყლები; ზუსტი ადგილი უცნობია
- ზომა
- 41 სმ-მდე, 35 გ-მდე
- ჰაბიტატი
- წყალმცენარეები და ქვები სანაპიროსთან, 3–25 მ
- ოჯახი
- Syngnathidae
- დაცვა
- მსოფლიოში VU, 2026; საქართველოში VU, 2021
წვრილდინგა ნემსთევზა ძალიან გრძელი და წვრილი, ხორკლიანი თევზია, სხეულზე მკვეთრი წიბოებით. დინგი გრძელი, წვრილი და დაბალი აქვს, თვალები კი პატარა. 41 სმ-მდე იზრდება, მაგრამ მხოლოდ 35 გ-მდე იწონის. ქვირითს მამალი ატარებს, კუდის ქვეშ მდებარე სამშობიარო ჩანთაში. შავ ზღვაში საქართველოს სანაპირო წყლებშიც ცხოვრობს. არეალი ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილს, მარმარილოს, შავ და აზოვის ზღვებს მოიცავს. ბიოლოგია ცუდადაა შესწავლილი. მსოფლიოში მოწყვლადია (VU, 2026), საქართველოს 2021 წლის ეროვნული შეფასებითაც მოწყვლადია (VU), რიცხოვნობა მცირდება. ადამიანისთვის უვნებელია.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ წვრილდინგა ნემსთევზა
ძალიან გრძელი, დაბალი, გვერდებიდან შეუბრტყელებელი თევზია, ხორკლიანი სხეულითა და მკვეთრი წიბოებით. ყველაზე მეტად გრძელი, წვრილი და დაბალი დინგი გამოარჩევს. შავ ზღვაში რამდენიმე მსგავსი ნემსთევზა ცხოვრობს, ამიტომ სახეობას დინგის ფორმით და რგოლების რაოდენობით არჩევენ.

დინგი გრძელი, წვრილი და დაბალია: მისი სიმაღლე თავის სიგრძის 5,7–9,1%-ია, წინა მესამედში კი გვერდებიდანაა შეკუმშული. თვალები პატარაა, მაგრამ მათი დიამეტრი დინგის სიმაღლეზე შესამჩნევად დიდია. ამით განსხვავდება ჭრელი და ფართოდინგა ნემსთევზებისგან.
ტანზე 16–18 რგოლია, კუდზე 40–44, იშვიათად 45. აქვს ზურგის, მკერდისა და ანალური ფარფლები. მკერდის სარტყლის ორივე ნახევარი უძრავია და ერთმანეთთან შეზრდილი, წინა კიდე კი ბლაგვად მომრგვალებული, ჭდის გარეშე.
შეფერილობა ცვალებადია, ამიტომ მხოლოდ ფერით სახეობას ვერ გაარჩევთ. სხეულზე და კუდზე ფართო, არასწორი ფორმის განივი ზოლებია: მუქ ფონზე ღია, ღია ფონზე მუქი. ზურგის ფარფლის სხივებზე შავი ან მურა წერტილებია, კუდის ფარფლს კი ღია კიდე აქვს.
ფერი
ფონი ღია ან მუქი ნაცრისფერიდან, მურა ან წითელ-მურადან ღია ყავისფრამდე, თითქმის მოყვითალომდე იცვლება. ტანსა და კუდზე ფართო, ზოგჯერ გადღაბნილი განივი ზოლები გასდევს. ლაყუჩის საფარის ქვედა ნახევარი მონაცრისფროა, ზოგჯერ მოვერცხლისფრო. მუცელი ნაცრისფერი ან მოთეთროა, მკერდისა და კუდის ფარფლები კი ფონის ფერისაა.
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
სანაპირო ზოლის ზღვის თევზია და სუფთა, ჟანგბადით მდიდარ წყალს ირჩევს. წყალქვეშა მცენარეულობის ბუჩქნარში ან მის ახლოს ცხოვრობს, ასევე კლდეებსა და წყალმცენარეებით დაფარულ ქვებს შორის, ფსკერთან ან წყლის სისქეში. ჩვეულებრივ, 3–15 მ სიღრმეზე და უფრო ღრმადაც გვხვდება, 25 მ-მდე. ზოგჯერ მდინარეების შესართავებთანაც ჩნდება, მაგრამ ძლიერ გამტკნარებულ წყალს ერიდება. არეალი ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილს, ადრიატიკისა და ეგეოსის ზღვების ჩათვლით, მარმარილოს, შავ და აზოვის ზღვებს მოიცავს. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნის წყლებშია აღრიცხული, საქართველოსიც. საქართველოს სანაპიროზე მისი ზუსტი ადგილსამყოფელი ცნობილი არ არის.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
კვება თითქმის შესწავლილი არ არის და ამ სახეობის საკვების შესახებ კონკრეტული მონაცემები არ მოიპოვება. ცხოვრობს წყალმცენარეებითა და ზღვის ბალახით დაფარულ ადგილებში, ფსკერთან ან წყლის სისქეში. საკვების შემადგენლობა ჯერ კიდევ დასადგენია.
ცალ-ცალკე ან 2–3 ერთად ცხოვრობს. ბიოლოგია ცუდადაა შესწავლილი და ბევრი რამ მის ცხოვრებაზე ჯერ კიდევ უცნობია. სიცოცხლის ხანგრძლივობაც არ არის ცნობილი. სანაპირო ზოლში, მცენარეულობას შორის მრავლდება, აპრილის ბოლოდან ან მაისის დასაწყისიდან აგვისტომდე, შესაძლოა სექტემბერშიც. სქესობრივად, როგორც ჩანს, არანაკლებ 12–14 სმ სიგრძისას მწიფდება. ქვირითს მდედრი მამლის სამშობიარო ჩანთაში დებს, რომელიც კუდის ქვეშ აქვს, და მამალი მას შთამომავლობის გამოჩეკამდე ატარებს. 17,3–23,5 სმ სიგრძის მამლებს ჩანთაში 44-დან 214-მდე ქვირითი ან ემბრიონი ჰქონდათ.
მსოფლიოში წვრილდინგა ნემსთევზა მოწყვლადია (VU, 2026); 2013 წლის შეფასებაში მონაცემები არასაკმარისი იყო (DD). შავი ზღვის თევზების 2014 წლის ჩამონათვალში რეგიონულად მონაცემები არასაკმარისია (DD). საქართველოს 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მოწყვლადია (VU), რიცხოვნობა მცირდება. საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში არ შედის და სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს. უკრაინის წითელ წიგნში მოწყვლად სახეობადაა შეტანილი.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები წვრილდინგა ნემსთევზასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნის წყლებშია აღრიცხული, საქართველოსიც. ზუსტი ადგილსამყოფელი და რიცხოვნობა საქართველოში უცნობია. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მოწყვლადია (VU) და რიცხოვნობა მცირდება.
ძალიან გრძელი, წვრილი თევზია, გრძელი, წვრილი და დაბალი დინგით. თვალის დიამეტრი დინგის სიმაღლეზე შესამჩნევად დიდია. სხეულზე განივი ზოლები აქვს, ზურგის ფარფლზე წერტილები. ფერი ცვალებადია, ამიტომ დინგის ფორმას უფრო ენდეთ, ვიდრე შეფერილობას.
41 სმ-მდე იზრდება, მაგრამ მხოლოდ 35 გ-მდე იწონის. სქესობრივად, როგორც ჩანს, 12–14 სმ-იდან მწიფდება. გრძელი და ძალიან მსუბუქი თევზია.
აპრილის ბოლოდან აგვისტომდე, შესაძლოა სექტემბრამდე, სანაპიროსთან მცენარეულობაში. მდედრი ქვირითს მამლის სამშობიარო ჩანთაში დებს, კუდის ქვეშ. მამლებს ჩანთაში 44-დან 214-მდე ქვირითი ან ემბრიონი ჰქონდათ.
სანაპიროსთან, სუფთა და ჟანგბადით მდიდარ წყალში. წყალქვეშა მცენარეებში, კლდეებსა და წყალმცენარეებით დაფარულ ქვებს შორის ცხოვრობს, ჩვეულებრივ, 3–15 მ სიღრმეზე. ძლიერ გამტკნარებულ წყალს ერიდება.
ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში მოწყვლადია (VU, 2026), საქართველოშიც მოწყვლადია (VU, 2021). საქართველოს წითელ ნუსხაში არ შედის. თუ ნახავთ, ბუნებაში დატოვეთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.






















