შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ჭრელი ნემსთევზა (Syngnathus variegatus) — Chornomors'kyi — Dmitriy Fetisovჭრელი ნემსთევზა (Syngnathus variegatus) — Chornomors'kyi — Dmitriy Fetisovჭრელი ნემსთევზა (Syngnathus variegatus) — Chernomorsk — Aleksandr Levon
1/3

ჭრელი ნემსთევზა

Syngnathus variegatus

Dmitriy Fetisov · Chornomors'kyi

მთავარი მონაცემები

2 ნახვა
ზომა
35–36 სმ-მდე, 30 გ-მდე
კვება
კიბოსნაირები, მწერების ლარვები, ქვირითი, წვრილი თევზი
სტატუსი საქართველოში
შავი ზღვის სანაპირო წყლები; ზუსტი ადგილი უცნობია
ჰაბიტატი
წყალმცენარეები და ქვები სანაპიროსთან, 2–40 მ
ოჯახი
Syngnathidae
დაცვა
მსოფლიოში EN, 2026; საქართველოში DD, 2021

მიმოხილვა

ჭრელი ნემსთევზა საქართველოში

ჭრელი ნემსთევზა შავი და აზოვის ზღვების ენდემია: მსოფლიოში სხვაგან არსად ცხოვრობს. ძალიან გრძელი, ხორკლიანი თევზია, სქელი, მაღალი დინგით. 35–36 სმ-მდე იზრდება, მაგრამ მხოლოდ 30 გ-მდე იწონის. ზურგსა და გვერდებზე მუქი ლაქები და მურა განივი ზოლები ჭრელ, ზოლიან იერს აძლევს. ქვირითს მამალი ატარებს კუდის ქვეშ მდებარე სამშობიარო ჩანთაში. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნის წყლებშია აღრიცხული, საქართველოსიც. მსოფლიოში საფრთხის ქვეშ მყოფია (EN, 2026). საქართველოს 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მის შესაფასებლად მონაცემები არასაკმარისია (DD). ადამიანისთვის უვნებელია.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ჭრელი ნემსთევზა

ძალიან გრძელი, დაბალი, გვერდებიდან შეუბრტყელებელი თევზია, ხორკლიანი სხეულითა და მკვეთრი წიბოებით. ყველაზე მეტად სქელი, მასიური და მაღალი დინგი გამოარჩევს. ზურგის ფარფლზე ირიბი ზოლები და კუდის ფარფლზე მუქი განივი ზოლი აქვს.

ჭრელი ნემსთევზა (Syngnathus variegatus) — Chornomors'kyi — Dmitriy FetisovDmitriy Fetisov · Chornomors'kyi · 2026
  1. დინგი შედარებით გრძელი, მასიური და მაღალია: თავის სიგრძეში 1,6–2-ჯერ ეტევა, სიმაღლე კი თავის სიგრძის 8–12%-ია. ამით განსხვავდება წვრილდინგა ნემსთევზასგან, რომელსაც უფრო წვრილი და დაბალი დინგი აქვს.

  2. ტანზე 17–19, იშვიათად 20 რგოლია, კუდზე 38–41, ზოგჯერ 37. მკერდის სარტყლის ორივე ნახევარი უძრავია და ქვემოდან შეზრდილი, წინა კიდეზე კი მკვეთრი ჭდე აქვს. აქვს ზურგის, მკერდისა და ანალური ფარფლები.

  3. ზურგის ფარფლზე სამი, ზოგჯერ მეტი, ირიბი სიგრძივი მონაცრისფრო-მურა ზოლია, მუქი წერტილებისგან შედგენილი. კუდის ფარფლზე, ჩვეულებრივ, მუქი განივი ზოლია. ფონის ფერი ცვალებადია, ამიტომ ამ ნიშნებს უფრო ენდეთ, ვიდრე ზოგად შეფერილობას.

ფერი

ყავისფერინაცრისფერიწითელითეთრი

ფონი ღია მურიდან და ნაცრისფრიდან, თითქმის მარმარილოსებრიდან მოწითალომდე ან მუქ მურამდე იცვლება. ზურგსა და გვერდებზე არასწორი ფორმის მუქი ლაქები და წერტილებია. მურა განივი ზოლები ღია შუალედებთან ერთად სხეულს შესამჩნევად ზოლიანს ხდის. მუცელი მონაცრისფრო ან რძისფერ-თეთრია.

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება ჭრელი ნემსთევზა საქართველოში

სანაპირო ზოლის ზღვის თევზია. წყალქვეშა მცენარეულობის ბუჩქნარში ან მის ახლოს ცხოვრობს, ასევე კლდეებსა და წყალმცენარეებით დაფარულ ქვებს შორის, ფსკერთან ან წყლის სისქეში. ჩვეულებრივ, 2,5–3 მ-ზე ღრმად გვხვდება, 15 მ-მდე და უფრო ღრმადაც, 40 მ-მდე. ძლიერ გამტკნარებულ წყალს ერიდება. მხოლოდ შავ და აზოვის ზღვებში ცხოვრობს. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნის წყლებშია აღრიცხული, საქართველოსიც. უკრაინაში ოდესის, თენდრისა და კარკინიტის ყურეებში, ყირიმის სანაპიროსთან და ქერჩის სრუტეშია ცნობილი, სადაც ქვიან ადგილებში, ზღვის მცენარეებს, განსაკუთრებით ცისტოზირას (Cystoseira), შორის 10–15 მ სიღრმეზე ცხოვრობს. საქართველოს სანაპიროზე მისი ზუსტი ადგილსამყოფელი ცნობილი არ არის.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

უხერხემლოებით იკვებება: კიბოსნაირებით, მწერების ლარვებით და სხვა წვრილი ცხოველებით. ჭამს თევზის ქვირითს, მოზარდებს და წვრილ თევზსაც. საკვებს წყალმცენარეებსა და ქვებს შორის, ფსკერთან ან წყლის სისქეში პოულობს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Dmitriy Fetisov · Chornomors'kyi
Dmitriy Fetisov · Chornomors'kyi
Aleksandr Levon · Chernomorsk

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ჭრელი ნემსთევზასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნის წყლებშია აღრიცხული, საქართველოსიც. ზუსტი ადგილსამყოფელი და რიცხოვნობა საქართველოში უცნობია. ამიტომ 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მონაცემები არასაკმარისია (DD).

მხოლოდ შავ და აზოვის ზღვებში, ეს მისი ენდემური არეალია. სანაპიროსთან, წყალმცენარეებით დაფარულ ქვებსა და კლდეებს შორის ცხოვრობს, ჩვეულებრივ, 3 მ-ზე ღრმად. ძლიერ გამტკნარებულ წყალს ერიდება.

სქელი, მასიური და მაღალი დინგით. ზურგსა და გვერდებზე მუქი ლაქები და მურა განივი ზოლები აქვს, ზურგის ფარფლზე ირიბი ზოლები, კუდის ფარფლზე მუქი განივი ზოლი. ფონის ფერი ცვალებადია, ამიტომ დინგსა და ფარფლების ნახატს უფრო ენდეთ.

კიბოსნაირებს, მწერების ლარვებს და სხვა უხერხემლოებს. ჭამს თევზის ქვირითს, მოზარდებს და წვრილ თევზსაც. საკვებს წყალმცენარეებსა და ქვებს შორის პოულობს.

აპრილის ბოლოდან სექტემბრის დასაწყისამდე, სანაპიროსთან მცენარეულობაში. მამალი სამშობიარო ჩანთაში რამდენიმე მდედრის ქვირითს იღებს და შთამომავლობას ატარებს. 27–32 სმ სიგრძის მდედრები 198-დან 969-მდე ქვირითს იძლეოდნენ.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

12 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.