შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
მემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — Limansky District — Oleh Kovtunმემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — 34110 Frontignan — Xavier Rufrayმემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — 34110 Frontignan — Pierre Corbrionმემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — Croatia — Roberto Pillonმემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — 34140 Bouzigues — Laura Molteniმემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — 66420 Le Barcarès — Sylvain Le Brisმემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — 34110 Frontignan — Xavier Rufray
1/7

მემცენარე ღორჯო

Zosterisessor ophiocephalus

Oleh Kovtun · Limansky District

მთავარი მონაცემები

კვება
კიბოსნაირები; ორი წლის შემდეგ თევზიც
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი; მონაცემები არასაკმარისია (DD)
ზომა
29,9 სმ-მდე; 5 წლამდე
ჰაბიტატი
ლაგუნები, ყურეები, ლიმანები; ლამიანი ფსკერი, ზღვის ბალახი
მარილიანობა
ჩვეულებრივ, 6–18 ‰; იშვიათად 30 ‰-მდე
ოჯახი
Gobiidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2025; საქართველოში DD, 2021

მიმოხილვა

მემცენარე ღორჯო საქართველოში

მემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) ერთ-ერთი მსხვილი ღორჯოა: 29,9 სმ-მდე იზრდება. ხმელთაშუა ზღვიდან შავ და აზოვის ზღვებში გადმოვიდა და იქ დამკვიდრდა. მლაშე ლაგუნებს, ყურეებსა და ლიმანებს ირჩევს, სადაც ფსკერი ლამიანია და ზღვის ბალახი იზრდება. მტკნარ წყალში ვერ ცხოვრობს, ამიტომ მდინარეებში არ შედის. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოს მკვიდრი სახეობაა, მაგრამ მასზე მონაცემები არასაკმარისია (DD). შავ და აზოვის ზღვებში სარეწაო თევზია. თუ სანაპირო ლაგუნაში მსხვილ, მომწვანო ღორჯოს დაიჭერთ, ლოყებზე ღია, მრგვალ ლაქებს დაუწყეთ ძებნა.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ მემცენარე ღორჯო

მსხვილი, მომწვანო-მურა ღორჯოა, ზურგზე უფრო მუქი, მუცელზე ღია. გვერდებზე 11–15 მუქი განივი ზოლი აქვს კლაკნილი კიდეებით. ლოყებზე ბადისებრი მურა ნახატი და ღია, მრგვალი ლაქები აქვს.

მემცენარე ღორჯო (Zosterisessor ophiocephalus) — 34110 Frontignan — Xavier RufrayXavier Rufray · 34110 Frontignan · 2021
  1. ძირითადი ფერი მომწვანო-მურაა, ზურგზე უფრო მუქი, მუცელზე ღია. გვერდებზე 11–15 მუქი მურა განივი ზოლია კლაკნილი კიდეებით, მათ შორის წვრილი, უსწორმასწორო ლაქებია. კუდის ფარფლის ფუძესთან მუქი ლაქაა. მამალი და მდედრი ერთნაირად არის შეფერილი.

  2. ლოყებზე, ტუჩებსა და ლაყუჩის სარქველებზე მოყავისფრო ბადისებრი ნახატი და მურა უჯრედებით შემოვლებული ღია, მრგვალი ლაქებია. ზურგის, კუდისა და მკერდის ფარფლებზე ღია ფონზე სიგრძივი მურა ზოლებია, ანალური ფარფლი და მუცლის საწოვარი კი მუქია. ეს ნიშნები ერთად სხვა ღორჯოებისგან კარგად გამოარჩევს.

  3. კეფა, კისერი, ყელი, მუცელი და მკერდის ფარფლების ფუძე ციკლოიდური ქერცლით არის დაფარული, ლაყუჩის სარქველები კი შიშველია. კანი რბილი და ძალიან ლორწოვანია, ფარფლები შედარებით დიდი. მუცლის საწოვარი ანალურ ხვრელამდე არ აღწევს. საცურაო ბუშტი აქვს.

ფერი

მწვანეყავისფერიზეთისხილისფერი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება მემცენარე ღორჯო საქართველოში

ფსკერზე, ნაპირთან ახლოს ცხოვრობს: მლაშე წყალში, ლაგუნებში, ყურეებსა და ლიმანებში, ლამიან ფსკერზე და ზღვის ბალახის მდელოებში. მარილიანობას ფართო ფარგლებში იტანს, ჩვეულებრივ 6–8-დან 16–18 ‰-მდე, ზოგჯერ 30 ‰-მდეც. მტკნარ წყალში ვერ ცხოვრობს, ამიტომ მდინარეებსა და მათ შესართავებში არ გვხვდება. არეალი ხმელთაშუა, მარმარილოს, შავი და აზოვის ზღვებია. შავ ზღვაში უხვადაა ვარნისა და ბურგასის ყურეებში, მარილიან ტბებსა და ლიმანებში, ასევე სივაშში.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ორ წლამდე მხოლოდ კიბოსნაირებით იკვებება, მერე თევზზეც გადადის. ტუზლის ლაგუნებში ახალგაზრდები ძირითადად გვერდმცურავებს (Gammarus lacustris) და იდოტეას (Idotea balthica) ჭამენ, ზრდასრულები კი ათერინებსა და ღორჯოებს. საკვებში მნიშვნელოვანია კრევეტი Palaemon adspersus-იც. სხვა ფსკერის თევზებს, განსაკუთრებით ღორჯოებს, საკვებისთვის ეჯიბრება. შავი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მისი საკვები ყველაზე მეტად რატანი ღორჯოს საკვებს ემთხვევა.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Oleh Kovtun · Limansky District
Xavier Rufray · 34110 Frontignan
Pierre Corbrion · 34110 Frontignan
Roberto Pillon · Croatia

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები მემცენარე ღორჯოსთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

2021 წლის ეროვნული შეფასებით ის საქართველოს მკვიდრი სახეობაა, მაგრამ მასზე მონაცემები არასაკმარისია. საქართველოს სანაპიროზე მისი ზუსტი ადგილსამყოფელი ცნობილი არ არის. მლაშე ლაგუნებსა და ყურეებს ირჩევს, მტკნარ წყალში კი არ შედის.

მსხვილი, 30 სმ-მდე ღორჯოა, მომწვანო-მურა, გვერდებზე 11–15 მუქი, კლაკნილი ზოლით. ლოყებზე ბადისებრი მურა ნახატი და ღია, მრგვალი ლაქები აქვს. კუდის ფარფლის ფუძესთან მუქი ლაქა უზის.

ახალგაზრდა თევზი მხოლოდ კიბოსნაირებს ჭამს, ორი წლის შემდეგ კი თევზზეც გადადის. ზრდასრულის საკვებში ათერინები, ღორჯოები და კრევეტებია. საკვებისთვის სხვა ღორჯოებს ეჯიბრება.

დიდხანს მას ცალკე, ერთსახეობიან გვარში, Zosterisessor-ში ათავსებდნენ. ახლა ის ისევ Gobius-ის გვარშია, სახელით Gobius ophiocephalus. ორივე სახელი ერთსა და იმავე თევზს ეკუთვნის.

ადამიანისთვის უვნებელია, შავ და აზოვის ზღვებში სარეწაო თევზიცაა. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2025), საქართველოში კი მასზე მონაცემები არასაკმარისია (DD). სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

8 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.