წითურა ღორჯო
Ponticola cephalargoides
Yurij Ivancea · Primorsky District
მთავარი მონაცემები
- კვება
- ძირითადად კიბოსნაირები; ჭიები, მოლუსკები, პატარა თევზები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი; ზუსტი ადგილი უცნობია
- ზომა
- 25 სმ-მდე
- ჰაბიტატი
- სანაპირო ზღვა, ღორღიანი და ქვიანი ფსკერი; მარილიანობა 3–15 ‰
- ოჯახი
- Gobiidae
- დაცვა
- მსოფლიოში DD, 2025; საქართველოში VU, 2021
წითურა ღორჯო (Ponticola cephalargoides) მხოლოდ შავ და აზოვის ზღვებში ცხოვრობს და სანაპირო ზოლის ღორღიან, კენჭოვან და ქვიან ფსკერს ეტანება. 25 სმ-მდე იზრდება. მისი ცნობილი ადგილები შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, დუნაიდან კერჩის სრუტემდე, და აზოვის ზღვაშია. საქართველოში მკვიდრ სახეობად ითვლება და 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მოწყვლადია (VU), თუმცა ქართული სანაპიროდან კონკრეტული ადგილი ცნობილი არ არის. თუ ღორჯოს ზურგის ფარფლზე ვიწრო ყვითელ-ნარინჯისფერ არშიას შეამჩნევთ, ის შეიძლება ამ სახეობას ან რატანს ეკუთვნოდეს.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ წითურა ღორჯო
წაგრძელებული, საკმაოდ მაღალი და მასიური ღორჯოა, გვერდებიდან ოდნავ შეკუმშული. ზეთისხილისფერ ფონზე ზურგზე მოყვითალო და მოყავისფრო ლაქებია, გვერდებზე კი ბევრი წვრილი ლაქა. ყველაზე კარგად ზურგის პირველი ფარფლის ვიწრო მოყვითალო-ნარინჯისფერი ზედა კიდე ჩანს.
ზურგის პირველ ფარფლს ვიწრო მოყვითალო-ნარინჯისფერი ზედა კიდე აქვს. ზურგის მეორე ფარფლზე ვიწრო ხაზებია, რომლებიც სწორ რიგებს არ ქმნის, და მის ზედა კიდეზე ღია არშია არასოდეს არის. რატანსაც აქვს ყვითელი ან ნარინჯისფერი არშია, ოღონდ უფრო განიერი, ამიტომ მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
კუდის ღერო მოკლე, მაღალი და გვერდებიდან შეკუმშულია, Ponticola-ს გვარის ყველა სახეობაზე მაღალი. თავის სიმაღლე სიგანეს აღემატება, ლოყები ამობურცულია, თვალები დიდი. პირი დიდია, ზედა ტუჩი განიერი, პირის კუთხეები კი თვალის გუგის ქვემოთ მთავრდება.
ახალგაზრდებს მოკლე და მაღალი ტანი აქვთ, ზრდასრულებს უფრო წაგრძელებული. ქვირითობისას მამლები მუქდება. 25 სმ-მდე იზრდება.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ზღვის ფსკერის თევზია, რომელიც სანაპირო ზოლში 3–15 ‰ მარილიანობის წყალში ცხოვრობს. ღორღიან, კენჭოვან ან ქვიან ფსკერს ეტანება, ხშირად ნაპირიდან მოშორებით, მათ შორის წყალქვეშა მეჩეჩებზე. წყლის აცივებისას ღრმად გადადის, გაზაფხულზე კი არაღრმა წყალს უბრუნდება. ცნობილი ადგილები შავი ზღვის ჩრდილოეთშია, დუნაის, დნესტრის და ოდესის მიდამოებიდან კერჩის სრუტემდე, ასევე აზოვის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. საქართველოს სანაპიროდან კონკრეტული ადგილი ცნობილი არ არის.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
სქესობრივად ორი წლისა მწიფდება, მდედრი 8 სმ სიგრძისას. ქვირითობს მარტიდან მაისის დასაწყისამდე. ქვირითს ორ ულუფად, ქვებს შორის დებს. 13,5–18 სმ სიგრძის მდედრი, ზომის მიხედვით, 300-დან 1000-მდე კვერცხს დებს.
მსოფლიოში წითურა ღორჯოს შესახებ მონაცემები არასაკმარისია (DD, 2025). შავი ზღვის თევზების 2014 წლის ჩამონათვალში ის შავი ზღვის ენდემად არის მიჩნეული და შეუფასებელია (NE). შავი ზღვის ზოგ ნაწილში რიცხოვნობა შემცირდა, რუმინეთის წყლებში კი იშვიათია. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში ის მოწყვლადია (VU), კლების ტენდენციით, თუმცა კლების მიზეზი უცნობია. საქართველოს წითელ ნუსხაში არ არის.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები წითურა ღორჯოსთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
ეროვნული შეფასებით, დიახ: საქართველოში ის მკვიდრ სახეობად ითვლება. თუმცა მისი ცნობილი ადგილები შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილსა და აზოვის ზღვაშია. ქართული სანაპიროდან კონკრეტული ადგილი ცნობილი არ არის.
მასიური, მაღალი ღორჯოა ზეთისხილისფერი ფონით და მოყვითალო-მოყავისფრო ლაქებით. ზურგის პირველ ფარფლს ვიწრო მოყვითალო-ნარინჯისფერი ზედა კიდე აქვს, კუდის ღერო კი მოკლე და მაღალია. რატანსაც ყვითელი ან ნარინჯისფერი არშია აქვს, ოღონდ უფრო განიერი, ამიტომ ერთ ნიშანს ნუ დაეყრდნობით.
25 სმ-მდე იზრდება. მდედრი 8 სმ სიგრძისას უკვე მწიფდება. 13,5–18 სმ სიგრძის მდედრი 300-დან 1000-მდე კვერცხს დებს.
ძირითადად კიბოსნაირებს. ამას გარდა ჭამს ჭიებს, მოლუსკებს და პატარა თევზებს.
საქართველოში, 2021 წლის ეროვნული შეფასებით, მოწყვლადია (VU) და მისი რიცხოვნობა მცირდება. მსოფლიოში მის შესახებ მონაცემები არასაკმარისია (DD, 2025). საქართველოს წითელ ნუსხაში არ არის.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.

















