შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ბრტყელთავა ღორჯო (Ponticola platyrostris) — Gelendzhik — krylenkoslბრტყელთავა ღორჯო (Ponticola platyrostris) — Khostinksii — kotia
1/2

ბრტყელთავა ღორჯო

Ponticola platyrostris

krylenkosl · Gelendzhik

მთავარი მონაცემები

4 ნახვა
კვება
ჭიები, გვერდულები, კიბორჩხალები, მოლუსკები, პატარა თევზები
სტატუსი საქართველოში
შავი ზღვის ენდემი
დაფიქსირებული ადგილები
ბათუმი, ბუკნარი, სოხუმი
ზომა
22,5 სმ-მდე
ჰაბიტატი
კლდოვანი და ქვიანი სანაპირო, ცისტოზირა; 0,5–2 მ
ოჯახი
Gobiidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2025; საქართველოში VU, 2021

მიმოხილვა

ბრტყელთავა ღორჯო საქართველოში

ბრტყელთავა ღორჯო (Ponticola platyrostris) შავი ზღვის ენდემია და ღია ზღვის კლდოვან სანაპიროს ბინადარია. აღმოსავლეთით კერჩის სრუტიდან კავკასიის მთელ სანაპიროს გასდევს ბათუმამდე. საქართველოში ბათუმთან და ბუკნართან, აჭარაში, ასევე სოხუმთან, აფხაზეთში, არის ნანახი. 22,5 სმ-მდე იზრდება. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში მოწყვლადია (VU). თუ ზღვის ნაპირთან ქვებს შორის ბრტყელცხვირა, ტუჩებგასქელებულ ღორჯოს დაინახავთ, ის დიდი ალბათობით ეს სახეობაა.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ბრტყელთავა ღორჯო

წაგრძელებული, საკმაოდ მაღალი ღორჯოა, გვერდებიდან ოდნავ შეკუმშული. ფონი მონაცრისფრო-მოყავისფროა, გვერდებზე ბევრი წვრილი ღია წერტილით, რომლებიც ბადისებრ ნახატს ქმნის. მთავარი ნიშანი თავია: წინა მესამედში ზემოდან დაბრტყელებული, ზედა ტუჩი კი განიერი და უკანა ნაწილში გასქელებული.

ბრტყელთავა ღორჯო (Ponticola platyrostris) — Khostinksii — kotiakotia · Khostinksii · 2010
  1. თავი შედარებით მოკლეა, წინა მესამედში ზემოდან მკვეთრად დაბრტყელებული, სიმაღლე სიგანეზე ნაკლები აქვს. ზედა ტუჩი განიერია და უკან ძლიერ არის გასქელებული. ქვედა ყბა თვალის წინა კიდის დონეზე მთავრდება. სხვა ღორჯოსგან სწორედ ბრტყელი ცხვირით და სქელი ტუჩით გამოარჩევთ.

  2. გვერდებზე უამრავი წვრილი ღია წერტილი ბადისებრ ნახატს ქმნის, მუცელი ღია ნაცრისფერია. ზურგის პირველ ფარფლზე რამდენიმე მუქი ზოლია, დანარჩენ ფარფლებზე ნაცრისფერი ან მოყავისფრო წერტილებისგან შედგენილი ზოლები. ზურგი ზურგის პირველი ფარფლის წინ ამობურცულია.

  3. ზურგის ფარფლებში 7 ეკალი და 15–20 რბილი სხივია, ანალურ ფარფლში 1 ეკალი და 11–14 რბილი სხივი. მუცლის დისკო ანალურ ხვრელამდე არ აღწევს. 22,5 სმ-მდე იზრდება.

ფერი

ნაცრისფერიყავისფერითეთრი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება ბრტყელთავა ღორჯო საქართველოში

ღია ზღვის სანაპიროს არაღრმა წყლის ბინადარია, ლიმანებს არ ეტანება. ხისტ ფსკერზე, კენჭებს, ქვებს და კლდეებს შორის ცხოვრობს, ცისტოზირას ტყავისებრ წყალმცენარეებსაც არ ერიდება. ნაპირთან ჩვეულებრივ 0,5–2 მ სიღრმეზეა, ზოგჯერ ნაპირიდან მოშორებით, ხრეშიან ფსკერზეც გვხვდება. არეალი შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილს, ყირიმის სანაპიროს და აზოვის ზღვის ნაწილს მოიცავს, აღმოსავლეთით კი კერჩის სრუტიდან კავკასიის სანაპიროს გასწვრივ ბათუმამდე ვრცელდება. საქართველოში ნანახია ბათუმთან და ბუკნართან (აჭარა) და სოხუმთან (აფხაზეთი).

ბრტყელთავა ღორჯოს რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ერთ რეგიონშია: აფხაზეთი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ჭამს ჭიებს, გვერდულა კიბოსნაირებს, კიბორჩხალებს, მოლუსკების მოზარდებს და პატარა თევზებს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

kotia · Khostinksii
krylenkosl · Gelendzhik

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ბრტყელთავა ღორჯოსთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. მისი არეალი კავკასიის სანაპიროს გასწვრივ ბათუმამდე ვრცელდება. ნანახია ბათუმთან და ბუკნართან, აჭარაში, და სოხუმთან, აფხაზეთში.

თავის წინა ნაწილი ზემოდან დაბრტყელებული აქვს, ზედა ტუჩი კი განიერი და უკან გასქელებული. ტანი მონაცრისფრო-მოყავისფროა, გვერდებზე წვრილი ღია წერტილების ბადით. ზურგის პირველ ფარფლზე რამდენიმე მუქი ზოლია.

ღია ზღვის კლდოვან და ქვიან სანაპიროზე, ჩვეულებრივ 0,5–2 მ სიღრმეზე. ცისტოზირას წყალმცენარეებს შორისაც გვხვდება. ლიმანებს არ ეტანება.

ქვირითობს აპრილ–მაისში, ნაპირთან, 0,3–1 მ სიღრმეზე, ქვებს შორის. მამალი ბუდეს ამზადებს და იცავს. მდედრი 225-დან 915-მდე კვერცხს დებს.

საქართველოში, 2021 წლის ეროვნული შეფასებით, მოწყვლადია (VU) და მისი რიცხოვნობა მცირდება. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2025). საქართველოს წითელ ნუსხაში არ არის.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

14 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.