შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ზღვის მამალი (Chelidonichthys lucerna) — Portugal — Ana Santosზღვის მამალი (Chelidonichthys lucerna) — Ille-et-Vilaine — Pierre Corbrionზღვის მამალი (Chelidonichthys lucerna) — Hérault — Xavier Rufray
1/3

ზღვის მამალი

Chelidonichthys lucerna

Ana Santos · Portugal

მთავარი მონაცემები

3 ნახვა
კვება
კიბოსნაირები, წვრილი თევზები, მოლუსკები
სტატუსი საქართველოში
შავი ზღვის სანაპირო; ეროვნულ შეფასებაში EN
ზომა
ჩვეულებრივ, 30 სმ; 82,8 სმ-მდე და 6,6 კგ-მდე
სიღრმე
20–318 მ; ზაფხულში 10 მ-მდე ამოდის
ჰაბიტატი
ქვიშიანი, ლამიანი და ხრეშიანი ფსკერი; ახალგაზრდები შესართავებშიც
ოჯახი
Triglidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2015; საქართველოში EN, 2021

მიმოხილვა

ზღვის მამალი საქართველოში

ზღვის მამალი (Chelidonichthys lucerna) თავისი ოჯახის ყველაზე დიდი თევზია: 82,8 სმ-მდე იზრდება და 6,6 კგ-მდე იწონის. გულმკერდის ფარფლის ქვედა სამი სხივი ცალკე, თითებივით აქვს გამოყოფილი. ამ „ფეხებზე“ ფსკერზე ისვენებს და მათით ქვიშაში საკვებს ეძებს. ფართო გულმკერდის ფარფლები ზემოდან ცისფერია, მწვანე ლაქებითა და წითელი კიდით. საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროსთან გვხვდება და აქ ქვირითობს კიდეც. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში საფრთხის ქვეშ მყოფია (EN) და რიცხოვნობა მცირდება, მსოფლიოში კი საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2015). თუ ბადეში მოგხვდებათ, ცისფერი ფარფლებითა და მოწითალო ტანით ადვილად იცნობთ.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ზღვის მამალი

წაგრძელებული, მოწითალო ფსკერის თევზია, დიდი, ძვლოვანი, სამკუთხა თავით. გულმკერდის ფარფლები გრძელი და ფართოა, ზემოდან ცისფერი. ქვედა სამი სხივი ფარფლიდან ცალკე, თითებივით არის გამოყოფილი. მსგავს Eutrigla gurnardus-ს ნაცრისფერ-მურა ფერი, თეთრი წინწკლები და მოკლე გულმკერდის ფარფლი აქვს.

ზღვის მამალი (Chelidonichthys lucerna) — Ille-et-Vilaine — Pierre CorbrionPierre Corbrion · Ille-et-Vilaine · 2024
  1. გულმკერდის ფარფლი გრძელია და ანალური ფარფლის წინა ნაწილამდე სწვდება. ზემოდან ცისფერია, შუაში მწვანე ლაქებით და წითელი კიდით. Eutrigla gurnardus-ს ეს ფარფლი მოკლე აქვს და მხოლოდ ანალური ფარფლის დასაწყისს აღწევს.

  2. თავი დიდი, ძვლოვანი და სამკუთხაა, ბევრი ქედითა და ეკლით, მაგრამ კეფაზე ღრმა ღარი არ აქვს. დინგის წვერზე ორი ეკლიანი წანაზარდია, თვალები შედარებით პატარაა. ზურგის ორი ფარფლიდან პირველში 8–10 ეკალია, მეორეში 16–17 რბილი სხივი.

  3. ზემოდან მუქი მოწითალო-მურა ან ვარდისფერ-წითელია, ქვემოთ ვარდისფერი. გვერდითი ხაზის ქერცლი გლუვია, მკერდი და მუცლის წინა ნაწილი კი ქერცლის გარეშეა. ჩვეულებრივ, 30 სმ-ია, ყველაზე დიდი ცნობილი თევზი 82,8 სმ-ს და 6,6 კგ-ს აღწევდა.

ფერი

წითელივარდისფერილურჯი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება ზღვის მამალი საქართველოში

ქვიშიან, ლამიან-ქვიშიან და ხრეშიან ფსკერზე ცხოვრობს, კონტინენტურ შელფზე, 20-დან 318 მ-მდე სიღრმეზე. 8–24 °C წყალში გვხვდება. გაზაფხულსა და ზაფხულში ნაკლებ სიღრმეზე ადის, ზოგჯერ 10 მ-მდეც, ზამთარში კი ღრმად ჩადის. ახალგაზრდები ლაგუნების, შესართავებისა და მდინარეების ქვედა წელის მლაშე წყალშიც გვხვდება. არეალი აღმოსავლეთ ატლანტიკაში ნორვეგიიდან მავრიტანიამდე გრძელდება, ხმელთაშუა, მარმარილოს და შავი ზღვების ჩათვლით; მადეირასა და აზორის კუნძულებთან არ არის. შავ ზღვაში ყველა სანაპირო ქვეყნიდან, მათ შორის საქართველოდანაა ცნობილი. აზოვის ზღვაში 1972–1979 წლებში ჩნდებოდა, მერე თითქმის ნახევარი საუკუნე არ ჩანდა და 2026 წელს ტაგანროგის ყურეში ისევ იპოვეს.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ფსკერის ცხოველებით იკვებება, ძირითადად კიბოსნაირებით: კიბორჩხალებითა და კრევეტებით. ჭამს წვრილ თევზებს, მოლუსკებსა და მრავალჯაგრიან ჭიებსაც; ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილო-დასავლეთში მის საკვებში თევზებიდან ქაფშია და შავი ღორჯო ჭარბობდა. ახალგაზრდები ძირითადად მიზიდებს ჭამენ, ზრდასთან ერთად კი თევზსა და თავფეხიანებზე გადადიან. ქვიშაში დამალულ ნადირს გულმკერდის ფარფლის თავისუფალი სხივებით პოულობს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Ana Santos · Portugal
Pierre Corbrion · Ille-et-Vilaine
Xavier Rufray · Hérault

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ზღვის მამალთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. შავი ზღვის სანაპიროსთან გვხვდება და აქ მაისიდან სექტემბრამდე ქვირითობს კიდეც. შავ ზღვაში მაინც იშვიათ თევზად ითვლება. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში საფრთხის ქვეშ მყოფია (EN) და რიცხოვნობა მცირდება.

გულმკერდის ფარფლის ქვედა სამი სხივი ცალკეა, თითების მსგავსი. ამ სხივებზე დაყრდნობილი ფსკერზე ისვენებს და მათით ქვიშაში დამალულ საკვებს ეძებს. სხივები შეგრძნების ორგანოებითაა სავსე, ამიტომ ნადირს ქვიშის ქვეშაც გრძნობს.

Chelidonichthys lucerna მოწითალოა, გულმკერდის ფარფლი კი გრძელი აქვს, ზემოდან ცისფერი, მწვანე ლაქებით. Eutrigla gurnardus უმეტესად ნაცრისფერ-მურაა, თეთრი წინწკლებით და ზურგის პირველ ფარფლზე მრგვალი შავი ლაქით. მისი გულმკერდის ფარფლი მოკლეა და მხოლოდ ანალური ფარფლის დასაწყისს აღწევს.

ჩვეულებრივ, 30 სმ-ია. ყველაზე დიდი ცნობილი თევზი 82,8 სმ-ს აღწევდა და 6,6 კგ-ს იწონიდა, რაც ზღვის მამლებს შორის ყველაზე დიდი ზომაა. 15 წლამდე ცოცხლობს, მდედრები კი მამრებზე დიდი იზრდება.

დიახ. სარეწაო და სპორტული თევზია, ხორცი გემრიელია. ახალს ან გაყინულს ყიდიან და შემწვარს ან გამომცხვარს ამზადებენ. ადამიანისთვის უვნებელია.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

11 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.