საქართველოს სახეობები — ქვეწარმავლები, ამფიბიები, ფრინველები, ძუძუმწოვრები, ობობები, მორიელები და მწერები. აღწერები, ფოტოები და ამოცნობის ნიშნები.
137
სახეობა ატლასში
945 ფოტო · 12 რეგიონი
დაიწყე აქედან
ფრინველები, ძუძუმწოვრები, ობობები, მორიელები და მწერები კატალოგში წარმოდგენილია იმავე სარედაქციო და სამეცნიერო სტანდარტით, როგორც ქვეწარმავლები და ამფიბიები.
აღმოჩენა
მოძებნე სახეობა, ან დააზუსტე ტიპით, რისკით, ჰაბიტატითა და რეგიონით.
10 სახეობა
Vipera dinniki
დინიკის გველგესლა (Vipera dinniki) საქართველოში — დიდი კავკასიონის გავრცელება, ამოცნობის ნიშნები, ჰაბიტატი, ზომა და ნაკბენის სამედიცინო რისკი.
გვხვდება
აფხაზეთი, სამეგრელო — ზემო სვანეთი, რაჭა — ლეჩხუმი — ქვემო სვანეთი +1
Macrovipera lebetinus
გიურზა: აღმოსავლეთ საქართველოს მაღალი რისკის შხამიანი გველგესლა, რომელიც ზოგჯერ ხვლიკიჭამია გველში ერევათ.
გვხვდება
ქვემო ქართლი, კახეთი, თბილისი
Vipera kaznakovi
კავკასიური გველგესლა (Vipera kaznakovi) შხამიანი გველია, რომელიც საქართველოში ძირითადად დასავლეთის ნოტიო კოლხურ ტყეებსა და შავი ზღვის სანაპიროს მიმდებარე ზონებში გვხვდება. ზრდასრული ჩვეულებრივ დაახლოებით 45–60 სმ სიგრძისაა. აქვს შედარებით მსხვილი სხეული, ვერტიკალური გუგა და ხშირად მკვეთრი წითელ-ნარინჯისფერი შეფერილობა.
გვხვდება
აფხაზეთი, სამეგრელო — ზემო სვანეთი, გურია +5
Vipera ammodytes
ცხვირრქოსანი გველგესლა (Vipera ammodytes) საქართველოში — მცირე კავკასიონის მშრალი ჰაბიტატები, ამოცნობის ნიშნები, გავრცელება და ნაკბენის მაღალი სამედიცინო რისკი.
გვხვდება
აჭარა, სამცხე — ჯავახეთი, შიდა ქართლი +3
Vipera darevskii
კრიტიკულად საფრთხის ქვეშ მყოფი მაღალმთიანი გველგესლა — ჯავახეთის ქედის, ერუშეთისა და ახალციხის მაღლობის ენდემი.
გვხვდება
სამცხე — ჯავახეთი
Vipera renardi
პატარა, შხამიანი სტეპის გველგესლა — საქართველოში იშვიათია; გვხვდება ღია სტეპებსა და მთისწინეთში.
გვხვდება
კახეთი, თბილისი
Malpolon insignitus
დიდი უკანა შხამკბილებიანი დღის გველი ამოწეული „წარბით“ და მრგვალი გუგით — არა გველგესლა. საქართველოში დადასტურებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთის მშრალ ზონაში.
გვხვდება
კახეთი
Latrodectus tredecimguttatus
ყარაყურთი (Latrodectus tredecimguttatus) საქართველოში — ამოცნობის ნიშნები, გავრცელების ჩანაწერები, ჰაბიტატი, ზომა, ქცევა და რამდენად საშიშია ადამიანისთვის.
გვხვდება
სამცხე — ჯავახეთი, შიდა ქართლი, კახეთი +1
Mesobuthus eupeus
ჭრელი მორიელი (Mesobuthus eupeus) საქართველოში — ტაქსონომია, გავრცელება, ამოცნობის ნიშნები, ჰაბიტატი, ნესტრით ჩხვლეტის რისკი და წყაროები.
გვხვდება
სამცხე — ჯავახეთი, შიდა ქართლი, მცხეთა — მთიანეთი +3
Olivierus caucasicus
კავკასიური მორიელი (Olivierus caucasicus) საქართველოში — თბილისთან დაკავშირებული გავრცელება, ამოცნობის ნიშნები, ზომა, ჰაბიტატი და რამდენად საშიშია მისი ჩხვლეტა ადამიანისთვის.
გვხვდება
თბილისი
ნაჩვენებია 10 / 10
რეგიონული ატლასი
გადაატარე რეგიონს — ნახე სახეობების რაოდენობა და გავრცელებული სახეობები, შემდეგ გახსენი სრული გვერდი.
განახლებები
პროფილები ახალი ტექსტით, ტაქსონომიით ან ფოტოებით.
საველე კონტექსტი
საქართველო შავ ზღვას, კავკასიონსა და აღმოსავლეთის მშრალ ზოლს შორისაა — მოკლე გეოგრაფიულ სივრცეში თავს იყრის მაღალმთისა და კოლხური ტყის გველგესლები, მდინარეებისა და ჭაობების წყლის გველები, მშრალი მთისწინეთის სწრაფი უშხამო გველები და ფართოდ გავრცელებული უფეხო ხვლიკი, რომელსაც ხშირად გველად მიიჩნევენ. ქვეწარმავლების პროფილები ორენოვანია, საქართველოსთვის სპეციფიკური არეალითა და საველე ფოტოგრაფიით.
სახეობრივ სიმდიდრეს აქ სიმაღლე, ტენიანობა და თავშესაფარი ჰაბიტატები განსაზღვრავს. დასავლეთის კოლხური ლანდშაფტები ხელს უწყობს ტენიანობასთან დაკავშირებულ სახეობებს (მაგ. Natrix); აღმოსავლეთის ნახევრადმშრალი აუზები — Macrovipera lebetina-სა და სწრაფ კოლუბრიდებს; ალპური და სუბალპური სარტყელი — კავკასიის ენდემებს, მათ შორის Vipera dinniki-ს. ეს სექცია ქვეწარმავლებზეა — გველები, ხვლიკები და კუები.
ბაყაყები, გომბეშოები, ტრიტონები და კავკასიური სალამანდრა იმავე კატალოგშია, ცალკე გიდებით. ეს სრული ეროვნული სია არ არის — მხოლოდ გამოქვეყნებული პროფილები.
ფრინველის პროფილები იწერება იმავე წესით: დასახელებული წყაროები, გამოგონილი რუკის გარეშე. სია ივსება და სრულ ორნითოფაუნას არ ცვლის.
ძუძუმწოვრის გვერდები იმავე სტრუქტურას იყენებს. გამოქვეყნებული პროფილები ჯერ ცოტაა — არარსებობა სიაში არ ნიშნავს, რომ სახეობა საქართველოში არ არის.
ობობის გვერდები იმავე წესით იწერება: დასახელებული წყაროები, გამოგონილი რუკის გარეშე. სია ივსება ახალი პროფილებით, როცა წყაროიანი გვერდი მზად არის.
საქართველოს გველების მხოლოდ მცირე ნაწილია სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი. ამ ატლასში „შხამიანი“ ნიშნავს ადამიანისთვის საშუალო ან მაღალ რისკს: გიურზა (Macrovipera lebetina), კავკასიური გველგესლა (Vipera kaznakovi), დინიკის გველგესლა (Vipera dinniki), ცხვირრქოსანი გველგესლა (Vipera transcaucasiana), დარევსკის გველგესლა (Vipera darevskii) და ველის გველგესლა (Vipera renardi). სხვა სახეობების უმეტესობა — წენგოსფერი მცურავი, ჩვეულებრივი მცურავი, სწრაფი უშხამო გველები, გლუვი გველი, კატისთვალა — ადამიანისთვის უვნებელია, თუმცა ხშირად არასწორად იდენტიფიცირდება.
უსაფრთხო შეხვედრის წესი მარტივია: ნუ შეეხები ველურ გველს, შეინარჩუნე მანძილი და ისწავლე შენი რეგიონის მსგავსი სახეობები. თითოეულ პროფილში იხილავ იდენტიფიკაციის ნიშნებს, ჰაბიტატსა და კონსერვაციის სტატუსს. ეს საგანმანათლებლო მასალაა და არა გადაუდებელი სამედიცინო რჩევა.
ატლასში გავრცელება აღირიცხება ადმინისტრაციული რეგიონების მიხედვით — პრაქტიკული საველე შრე აფხაზეთიდან და აჭარიდან დასავლეთში კახეთამდე და ქვემო ქართლამდე აღმოსავლეთში, თბილისის ჩათვლით. ერთი სახეობა შეიძლება რამდენიმე რეგიონში გვხვდებოდეს; ენდემები და სიმაღლის სპეციალისტები უფრო ვიწრო არეალით გამოირჩევიან.
რუკით გადადი ადგილიდან ფაუნაზე, შემდეგ გახსენი რეგიონის გვერდი ჰაბიტატების, უსაფრთხოების შენიშვნებისა და ადგილობრივი სიისთვის. კვლევითი სიზუსტისთვის პროფილები ასევე ეყრდნობა GBIF-ს, Reptile Database-სა და IUCN-ის შეფასებებს, სადაც ხელმისაწვდომია.
ნდობა
Reptiles.ge აგროვებს საქართველოს სახეობების ოთხენოვან აღწერებს საველე ფოტოებით, რეგიონული რუკებითა და წყაროების მითითებით — მოლაშქრეებისთვის, სტუდენტებისთვისა და მკვლევარებისთვის.
კატალოგი ბოლოს განახლდა 22 სექტემბერი 2026
თითოეული პროფილი აერთიანებს ტაქსონომიურ იდენტობას, საქართველოსთვის რელევანტურ ჰაბიტატსა და ქცევას, კონსერვაციის სტატუსს, ამოცნობის ნიშნებსა და ხშირ კითხვებს. მასალა განახლდება ახალი ლიტერატურისა და წითელი ნუსხის ცვლილებების მიხედვით.
ძირითადი წყაროებია IUCN-ის წითელი ნუსხა, GBIF, Reptile Database და რეცენზირებული ჰერპეტოლოგიური ლიტერატურა, რომელიც თითოეულ სახეობის გვერდზეა მითითებული.
გამოსახულებები შერჩეულია იდენტიფიკაციისა და საველე კონტექსტისთვის. კრედიტები სახეობის გვერდებზე ჩანს, როცა ფოტოგრაფის მონაცემი ხელმისაწვდომია.
Reptiles ქმნის საქართველოს ცხოველთა ორენოვან ატლასს — აღიარებული წყაროებიდან და განახლებადს ტაქსონომიისა და კონსერვაციის მონაცემების ცვლილებისას. ქვეწარმავლები რჩება ყველაზე სრულ შრედ.
Reptiles-ის შესახებ
