კლდის გრატა
Emberiza cia
Elena Grebennikova · დიდგორი, თბილისი საქართველოს ველში
მთავარი მონაცემები
- კვება
- თესლი, ზაფხულში მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- მთელი წლის რეზიდენტი
- ზომა
- დაახლოებით 16 სმ
- ჰაბიტატი
- კლდოვანი ფერდობები, ხევები
- ოჯახი
- Emberizidae
- კონსერვაცია
- ნაკლ. საფრთხე
კლდის გრატა (Emberiza cia) საქართველოში მთელი წლის მობინადრეა და აქ ბუდობს. მთისწინეთში, მაღლობებსა და მთებში ცხოვრობს: კლდოვან ფერდობებზე, ხევებში, მეჩხერ ტყესა და ტყის პირებზე. სამხრეთ საქართველოს მაღალმთიანეთში დაახლოებით 2200 მ-მდე ბუდობს, ზამთარში კი დაბლა ჩამოდის. მამალს ღია რუხი თავი შავი ზოლებით, წაბლისფერი ზურგი და ერთფეროვანი ჟანგისფერი ქვედა მხარე აქვს. ქვიან ფერდობზე ნანახ რუხთავიან გრატას ჯერ თავის ზოლებზე დააკვირდით.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ კლდის გრატა
დაახლოებით 16 სმ სიგრძის გრატაა. მამალს ღია რუხი თავი შავი ზოლებით და ჟანგისფერი ქვედა მხარე აქვს. ყვითელი ფერი არ აქვს, და ეს ჩვეულებრივი გრატასგან მარტივად გამოარჩევს.

ბუდობის პერიოდის მამალს ღია რუხი თავი შავი ზოლებით, წაბლისფერი ზურგი და ერთფეროვანი მუქი ჟანგისფერი ქვედა მხარე აქვს. სიგრძე დაახლოებით 16 სმ-ია, წონა კი დაახლოებით 25 გ.
დედალი მამლის უფრო მკრთალი ვარიანტია: ზურგი მორუხო-ყავისფერი აქვს, თავის ნახატი კი ნაკლებად კონტრასტული. ახალგაზრდა ფრინველი დედალს ჰგავს, ოღონდ თავზე უფრო მკვეთრი მუქი ზოლები აქვს.
ჩვეულებრივ გრატას (Emberiza citrinella) ყვითელი თავი აქვს, კლდის გრატას კი რუხი, შავი ზოლებით. შავყელა გრატის ახალგაზრდისგან ნისკარტით არჩევთ: იმას მოწითალო ნისკარტი აქვს. თავის ზოლები შორიდანაც კარგად ჩანს, ამიტომ ახლოს მისვლა საჭირო არ არის.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ღია, მშრალ, კლდოვან და ქვიან ადგილებს ირჩევს, სადაც მცენარეულობა მეჩხერია. საქართველოში მთისწინეთში, მაღლობებსა და მთიან რეგიონებში გვხვდება: მეჩხერ ტყეებში, კლდოვან ფერდობებზე, მთის ტყის პირებზე და ხევებში. სამხრეთ საქართველოს მაღალმთიანეთში ბუდობის ზედა ზღვარი დაახლოებით 2200 მ-ია. ზამთარში დაბლა ჩამოდის: მთისწინეთის მინდვრებში, კლდოვან და ქვიან ფერდობებზე და ღია ტყეებში.
კლდის გრატას რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ცხრა რეგიონშია: მცხეთა-მთიანეთი, თბილისი, სამცხე-ჯავახეთი, კახეთი, ქვემო ქართლი, სამეგრელო-ზემო სვანეთი, აფხაზეთი, აჭარა და შიდა ქართლი.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ფოტოჩანაწერი
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
წლის უმეტეს დროს თესლით იკვებება. ბუდობის სეზონში საკვების დიდ ნაწილს მწერები შეადგენს. ბარტყებს მწერებით კვებავს.
საქართველოში მთელი წლის განმავლობაში ცხოვრობს, ზამთარში კი მთიდან ქვემოთ ჩამოდის. გადაფრენის დროსაც გვხვდება. ძახილი მკვეთრი, გაწელილი „ცსი“-ს მსგავსია, გალობა კი ჭიკჭიკისა და სტვენის მონაცვლეობაა. წყვილი ერთგულია და საკუთარ ტერიტორიას იცავს. ბუდეს მიწაზე ან დაბალ ბუჩქში იკეთებს და რბილი მასალით ამოფენს. დედალი 3–5 მორუხო კვერცხს დებს და 12–14 დღე მარტო ჩეკავს. ბარტყებს ორივე მშობელი კვებავს, ისინი კი ბუდეს 10–12 დღეში ტოვებენ.
Elena Grebennikova · Tomasz Gustyn · Axel Gosseries · ნიკიტა ტიუნოვი · Anna Golubeva · Simon Crameri · vyacheslavluzanov · tc271 · axelgosseries · hikuta · lizzi_n
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები კლდის გრატასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. საქართველოში მთელი წლის მობინადრეა და აქ ბუდობს. ფართოდ არის გავრცელებული მთისწინეთში, მაღლობებსა და მთებში. გადაფრენის დროსაც გვხვდება.
კლდოვან და ქვიან ფერდობებზე, ხევებში, მეჩხერ ტყესა და მთის ტყის პირებზე. სამხრეთ საქართველოს მაღალმთიანეთში დაახლოებით 2200 მ-მდე ბუდობს. ზამთარში დაბლა ჩამოდის და მთისწინეთის მინდვრებსა და ღია ტყეებშიც გვხვდება. ცივ თვეებში დაბლობთან ახლოს ეძებეთ.
მამალს ღია რუხი თავი შავი ზოლებით, წაბლისფერი ზურგი და ჟანგისფერი ქვედა მხარე აქვს. დედალი უფრო მკრთალია, თავის ნახატი ნაკლებად კონტრასტული. ყვითელი ფერი არ აქვს. ჩვეულებრივ გრატაში რომ არ აგერიოთ, თავს დახედეთ: იმას ყვითელი აქვს.
სიგრძე დაახლოებით 16 სმ-ია, წონა კი დაახლოებით 25 გ. ზომით სხვა საშუალო გრატებს ჰგავს. ამიტომ ზომას კი არა, თავის ნახატს დააკვირდით.
წლის უმეტეს დროს თესლს. ბუდობის სეზონში საკვების დიდ ნაწილს მწერები შეადგენს. ბარტყებს მწერებით კვებავს.
საქართველოში რჩება, მაგრამ მთიდან ქვემოთ ჩამოდის. ამ დროს მთისწინეთის მინდვრებში, კლდოვან და ქვიან ფერდობებზე და ღია ტყეებში გვხვდება. ზამთარში მის სანახავად მაღლა ასვლა საჭირო არ არის.
ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად ითვლება (LC, 2017), საქართველოში კი ეროვნული შეფასებითაც LC-ა და რიცხოვნობა სტაბილურია. ველური ფრინველია, ამიტომ ნუ დაიჭერთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.






















