წითელნისკარტა გრატა
Emberiza cirlus
Oscar Thomas · Otago
მთავარი მონაცემები
- კვება
- ზაფხულში მწერები, ზამთარში თესლი
- სტატუსი საქართველოში
- დაუდგენელი
- ზომა
- დაახლოებით 15,5 სმ
- ჰაბიტატი
- მინდვრები, ღობე-ბუჩქნარი
- ოჯახი
- Emberizidae
- კონსერვაცია
- NE
წითელნისკარტა გრატა (Emberiza cirlus) საქართველოში მხოლოდ ძველი ცნობებითა და ლიტერატურით არის ცნობილი. ბოლო ათწლეულებში ახალი ჩანაწერი არ არსებობს, ფოტო ან ხმის ჩანაწერიც არ არის, ამიტომ აქ მისი სტატუსი დაუდგენელია. მთავარი არეალი სამხრეთ ევროპა, ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები და ჩრდილოეთ აფრიკაა, სადაც მთელი წელი ერთ ადგილას ცხოვრობს. მამალს ყვითელი სახე, შავი ყელი და შავი ზოლი თვალზე აქვს. დედალი ჩვეულებრივი გრატის დედალს ძალიან ჰგავს, ამიტომ ზურგის ბოლოს დააკვირდით: ის მორუხო-ყავისფერია, არა წაბლისფერი.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ წითელნისკარტა გრატა
დაახლოებით 15,5 სმ სიგრძის გრატაა. მამალს ყვითელი სახე, შავი ყელი და შავი ზოლი თვალზე აქვს. დედალი ჩვეულებრივი გრატის დედალს ჰგავს.

მამალს ყვითელი თავი, შავი ქუდი, შავი ზოლი თვალზე და შავი ყელი აქვს. მკერდზე მომწვანო ზოლი გასდევს, ქვედა მხარე ყვითელია, ზურგი კი ყავისფერი და მკვეთრად ზოლიანი. სიგრძე დაახლოებით 15,5 სმ-ია, გაშლილი ფრთებით 22–25,5 სმ.
დედალი ჩვეულებრივი გრატის დედალს ძალიან ჰგავს. მას ზოლიანი, მორუხო-ყავისფერი კუდზედა, ანუ ზურგის ბოლო კუდის თავზე, და წაბლისფერი მხრები აქვს.
ჩვეულებრივ გრატას (Emberiza citrinella) წაბლისფერი კუდზედა აქვს, წითელნისკარტა გრატას კი მორუხო-ყავისფერი. მამალს შავი ყელი და შავი ზოლი თვალზე გამოარჩევს. დედალს მხოლოდ ერთი ნიშნით ნუ განსაზღვრავთ: კუდზედასაც და მხრებსაც დააკვირდით.
რომელ სახეობებს ჰგავს
მინდვრების, ბალახიანი და ნათესი ნაკვეთების ნარევ ადგილებს ირჩევს, სადაც ხშირი ღობე-ბუჩქნარი და ბუჩქები დგას. მზიან ფერდობებს ანიჭებს უპირატესობას, ქალაქის მწვანე სივრცეებშიც ბინადრობს. საქართველოში მისი ჰაბიტატი აღწერილი არ არის, რადგან აქ ყოფნა მხოლოდ ისტორიული ცნობებით არის ცნობილი.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
ზაფხულში ძირითადად უხერხემლოებს ჭამს, მაგალითად კალიებსა და ჭრიჭინებს. ამავე მწერებით კვებავს ბარტყებსაც. ზამთარში წვრილ თესლზე გადადის, რომელსაც ნამჯიან და დასვენებულ მინდვრებში აგროვებს.
გადამფრენი არ არის: მთელი წელი ერთ ადგილას რჩება. ზამთარში გუნდებად იკრიბება. მამლის გალობა ერთფეროვანი, ჭახჭახა ტრელია. ბუდობის სეზონი აპრილიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე გრძელდება. ბუდეს დაბლა, ხშირ ღობე-ბუჩქნარში ან ბუჩქებში იკეთებს. დედალი 2–5 კვერცხს დებს და 12–13 დღე მარტო ჩეკავს. სეზონში ჩვეულებრივ ორჯერ ბუდობს, ზოგჯერ სამჯერაც.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები წითელნისკარტა გრატასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დადასტურებით არა. საქართველოში მხოლოდ ძველი ცნობებითა და ლიტერატურით არის ცნობილი. ბოლო ათწლეულებში ახალი ჩანაწერი არ არის, ფოტო ან ხმის ჩანაწერიც არ არსებობს. ამიტომ მისი სტატუსი აქ დაუდგენელია.
სამხრეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვის კუნძულებსა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. მინდვრების, ღობე-ბუჩქნარისა და ბუჩქების ნარევ ადგილებს ირჩევს, განსაკუთრებით მზიან ფერდობებზე. მე-19 საუკუნეში ახალ ზელანდიაშიც შეიყვანეს.
მამალს ყვითელ სახეზე, შავ ყელსა და თვალზე გამავალ შავ ზოლზე იცნობთ. ქვედა მხარე ყვითელია, მკერდზე მომწვანო ზოლით. დედალი ჩვეულებრივი გრატის დედალს ჰგავს. ზურგის ბოლოს დააკვირდით: მორუხო-ყავისფერია, ჩვეულებრივ გრატას კი წაბლისფერი აქვს.
სიგრძე დაახლოებით 15,5 სმ-ია, გაშლილი ფრთებით კი 22–25,5 სმ. ზომით ჩვეულებრივ გრატას ჰგავს. ამიტომ ზომა კი არა, ფერები გადამწყვეტია.
ზაფხულში ძირითადად კალიებს, ჭრიჭინებსა და სხვა უხერხემლოებს. ამავე მწერებით კვებავს ბარტყებს. ზამთარში წვრილ თესლს ჭამს ნამჯიან და დასვენებულ მინდვრებში.
არა. მთელი წელი ერთ ადგილას ცხოვრობს და ზამთარში გუნდებად იკრიბება. ამიტომ საქართველოში მისი რეგულარული გადაფრენა მოსალოდნელი არ არის. აქაური ცნობები ისტორიულია და შემოწმებას საჭიროებს.
ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად ითვლება (LC, 2018). საქართველოში ეროვნულად შეფასებული არ არის (NE). ველური ფრინველია, ამიტომ ნუ დაიჭერთ.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.






















