შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — Karasunsky District — Svetlana Medvedevaჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — 28770 Colmenar Viejo — amhernandoჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — 85459 Berglern — Christoph Moningჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — 627 00 Brno-Slatina — Svatava Čoupkováჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — Gambell — alcedo77ჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — Apanasenkovsky District — Andrey Semenovჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — 85459 Berglern — Christoph Moningჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — Konakovsky District — Roman Blinov
1/8

ჩიბუხელა

Lymnocryptes minimus

Svetlana Medvedeva · Karasunsky District

მთავარი მონაცემები

ზომა
18–25 სმ; ფრთები 30–41 სმ; 33–73 გ
კვება
მწერები, მიწის ჭიები, მოლუსკები; თესლიც
სტატუსი საქართველოში
გადამფრენი და ზამთრის სტუმარი
დაფიქსირებული რეგიონები
აჭარა; თბილისი; სამცხე-ჯავახეთი; მცხეთა-მთიანეთი; სამეგრელო-ზემო სვანეთი; გურია; კახეთი
ჰაბიტატი
ჭაობები, ტორფნარები, ტენიანი მდელოები
ოჯახი
Scolopacidae
დაცვა
მსოფლიოში LC (2016); საქართველოში LC (2021, დაუმტკიცებელი)

მიმოხილვა

ჩიბუხელა საქართველოში

ჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) ყველაზე პატარა ჩიბუხაა და თავისი გვარის ერთადერთი სახეობა. ჭაობის ბალახში ისე კარგად არის შენიღბული, რომ მიწაზე ეკვრის და მხოლოდ მაშინ აფრინდება, როცა თითქმის ფეხს დაადგამთ. ბუდობს ჩრდილოეთ ევროპისა და ციმბირის ჭაობებში და ტუნდრაში, ზამთარს კი ევროპაში, აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში ატარებს. საქართველოში გადამფრენი და ზამთრის სტუმარია, ყველგან მცირერიცხოვანი. ჩიბუხას ჰგავს, მაგრამ უფრო პატარაა, ნისკარტი მოკლე აქვს და აფრენისას ჩუმად, მოკლე მანძილზე მიფრინავს. თუ ჭაობში ფრინველი სულ ახლოს უხმოდ აფრინდა და მალევე ისევ დაეშვა, დიდი ალბათობით ჩიბუხელა იყო.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ჩიბუხელა

პატარა, მკვრივი წყლისპირა ფრინველია მოკლე ფეხებითა და სწორი ნისკარტით, რომელიც სხვა ჩიბუხებთან შედარებით მოკლეა. ზემოდან ყავისფრად ჭრელია, ზურგზე ორი მოყვითალო ზოლით, ქვემოდან ღია. ყველაზე სანდო ნიშანი თავის ნახატია: შუაში ღია ზოლი არ აქვს.

ჩიბუხელა (Lymnocryptes minimus) — 28770 Colmenar Viejo — amhernandoamhernando · 28770 Colmenar Viejo · 2023
  1. სიგრძე 18–25 სმ-ია, ფრთების გაშლილი სიგანე 30–41 სმ, წონა 33–73 გ. ნისკარტი დაახლოებით 4 სმ-ია, ჩიბუხასაზე მოკლე. ზურგი შავ-ყავისფერია, მწვანე ლითონისებრი ელფერით და გრძივი მოყვითალო ზოლებით, რომლებიც ფრენისასაც კარგად ჩანს. ფრთები წვეტიანი და ვიწრო აქვს, კუდი სოლისებრი.

  2. თვალზე მუქი ზოლი გასდევს. ჩიბუხასა და Gallinago-ს გვარის სხვა სახეობებს თავის შუაში ღია ზოლი აქვთ, ჩიბუხელას კი არა: მის ნაცვლად თხემის გვერდებზე ორი ღია ზოლი აქვს, წარბისგან მუქი ზოლით გამოყოფილი. მიწაზე მდგომი მთელი სხეულით ზამბარასავით აქანავებს, და ეს მოძრაობა ადვილად დასამახსოვრებელია.

  3. ჩიბუხასგან ქცევითაც გაარჩევთ. ჩიბუხა აფრენისას ზიგზაგით, უცნაურად მიფრინავს. ჩიბუხელა კი ზამთარში ჩუმია, ბოლო წამამდე უძრავად წევს და აფრენის შემდეგ სწრაფად, მოკლე მანძილზე მიფრინავს და ისევ ბალახში ეშვება. ამიტომ ხშირად მხოლოდ მაშინ შეამჩნევთ, როცა უკვე სულ ახლოს ხართ.

ფერი

ყავისფერიშავიყვითელითეთრი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება ჩიბუხელა საქართველოში

ბუდობს ჩრდილოეთ ევროპისა და რუსეთის ჭაობებში, ტორფნარებში, ტუნდრასა და დაბალბალახიან ტენიან მდელოებზე, სკანდინავიიდან აღმოსავლეთ ციმბირამდე. ტაიგის ჭაობებსა და დატბორილ მდელოებზეც ბუდობს. ზამთარს ბრიტანეთში, ევროპის ატლანტიკისა და ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროებზე, აფრიკაში, ახლო აღმოსავლეთსა და ინდოეთში ატარებს. საქართველოში გადამფრენი და ზამთრის სტუმარია, ყველგან მცირერიცხოვანი. ჭაობიან ადგილებსა და მდინარეების დაჭაობებულ, ლელქაშიან ნაპირებზე ჩერდება. ყველაზე ხშირად აჭარაში ჩანს, ნაკლებად თბილისში, სამცხე-ჯავახეთში, მცხეთა-მთიანეთში, სამეგრელოში, გურიასა და კახეთში. ჩვეულებრივ ერთი ან ორი ფრინველი ჩანს, იშვიათად ექვსამდე.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად მწერებითა და მიწის ჭიებით იკვებება. ჭამს მწერების მატლებს, მოლუსკებსა და სხვა პატარა უხერხემლოებს, აგრეთვე თესლსა და მცენარეულ საკვებს. საკვებს რბილ ტალახში ეძებს: ნისკარტს ჩაყოფს ან თვალით შენიშნულს ზედაპირიდან კრეფს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Svetlana Medvedeva · Karasunsky District
amhernando · 28770 Colmenar Viejo
Christoph Moning · 85459 Berglern
Svatava Čoupková · 627 00 Brno-Slatina

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ჩიბუხელასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, გადამფრენ და ზამთრის სტუმარ ფრინველად, მაგრამ ყველგან მცირერიცხოვანია. ყველაზე ხშირად მარტ–აპრილსა და ოქტომბერ–ნოემბერში ჩანს, ცალკეული ფრინველი დეკემბერსა და იანვარშიც. ყველაზე მეტი დაკვირვება აჭარიდანაა. ფარული ცხოვრების გამო მისი ნახვა ძნელია.

ჩიბუხელა უფრო პატარაა და მოკლე ნისკარტი აქვს. თავის შუაში ღია ზოლი არ აქვს, ზურგზე კი მწვანე ლითონისებრი ელფერი დაკრავს. აფრენისას ჩუმად, მოკლე მანძილზე მიფრინავს, ჩიბუხა კი ზიგზაგით. მიწაზე მთელი სხეულით ზამბარასავით აქანავებს.

ჭაობის ბალახში ჭრელი ბუმბული კარგად შენიღბავს. საფრთხისას მიწაზე ეკვრის და უძრავად რჩება, აფრინდება კი მხოლოდ მაშინ, როცა ორ მეტრზე ახლოს მიხვალთ. აფრენის შემდეგ მალევე ისევ ბალახში ეშვება. ამიტომ ჩიბუხელას უმეტესად შემთხვევით აფრთხობენ.

ძირითადად მწერებს და მიწის ჭიებს. ჭამს მატლებს, მოლუსკებს, თესლსა და მცენარეულ საკვებსაც. საკვებს რბილ ტალახში ეძებს, ნისკარტის ჩაყოფით ან თვალით.

სიგრძე 18–25 სმ-ია, ფრთების გაშლილი სიგანე 30–41 სმ, წონა 33–73 გ. ეს ყველაზე პატარა ჩიბუხაა. ნისკარტი დაახლოებით 4 სმ-ია.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

8 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.