ზაქრო სონღულაშვილი
ადამიანისთვის რისკი
უვნებელისამედიცინო შხამის რისკი არაა
სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი შხამი არ აქვს. მაინც ნუ აიყვანთ — დააკვირდით და დატოვეთ იქ, სადაცაა.
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- მდედრი 17–26 მმ
- კვება
- მწერები ქსელში
- სტატუსი საქართველოში
- დასტურდება
- ჰაბიტატი
- თბილი ბალახი / მშრალი ბუჩქნარი
- ოჯახი
- Araneidae
- ადამიანის რისკი
- უვნებელი
ნაწევრებიანი არგიოპა (Argiope lobata) დიდი ობობაა: მდედრს ვერცხლისფერი მუცელი აქვს, გვერდებზე გამოკვეთილი წანაზარდებით, ლობებით. საქართველოში მისი ნახვა დადასტურებულია. Araneidae-ს ოჯახს ეკუთვნის და მრგვალ ქსელს ქსოვს. მდედრის სხეული, ფეხების გარეშე, დაახლოებით 17–26 მმ-ია, მამრისა კი დაახლოებით 5–8 მმ. ეს ზომები მთელ სახეობას ეხება. შხამი აქვს, მაგრამ მას ნადავლის დასამორჩილებლად იყენებს. ადამიანის ჯანმრთელობისთვის ეს ობობა სერიოზულ საფრთხეს არ ქმნის. მსოფლიო წითელ ნუსხაში შეფასებული არ არის და არც საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში შედის. ქართულად ფართოდ დამკვიდრებული სახელი არ აქვს. სახელი „ნაწევრებიანი არგიოპა“ მუცლის ამ დანაწევრებულ კიდეებს აღწერს.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ნაწევრებიანი არგიოპა
დიდი, თვალსაჩინო ობობაა, რომელიც მრგვალ ქსელს ქსოვს. მდედრის მუცელი ვერცხლისფერია, გვერდებზე კი გამოკვეთილი წანაზარდები, ლობები აქვს. ეს სახეობის ერთ-ერთი მთავარი ამოსაცნობი ნიშანია. მამრი გაცილებით პატარაა და მუცელზე ლობები არ აქვს, ამიტომ მას ამ ნიშნით ვერ ამოიცნობთ.

მდედრი მამრზე გაცილებით დიდია. მისი სხეულის სიგრძე დაახლოებით 16,8–25,5 მმ-ია, მამრისა კი 5,2–7,5 მმ. ეს ზომები მთელ სახეობას ეხება და ფეხებს არ მოიცავს.
მდედრს მუცლის გვერდებზე კარგად შესამჩნევი წანაზარდები, ლობები აქვს. ეს სახეობის ერთ-ერთი მთავარი ამოსაცნობი ნიშანია. მუცელი ვერცხლისფერი ან ნაცრისფერია, სხეულის წინა ნაწილი კი პრიალა ვერცხლისფერი. ფეხები მოყვითალო-ყავისფერია, შავი რგოლებით. მამრი უფრო პატარა და ერთფეროვანია, მუცელზე ლობები არ აქვს, ამიტომ მას ამ ნიშნით ვერ ამოიცნობთ.
ნაწევრებიანი არგიოპა დიდ, მრგვალ ქსელს ქსოვს, ხშირად ბალახში ან დაბალ ბუჩქებზე. ზრდასრული მდედრი ხშირად ქსელის ცენტრში ზის, თავით ქვემოთ. იქვე, ქსელის შუაში, ზოგჯერ თეთრი ზიგზაგისებრი ზოლიც ჩანს.
საქართველოში ნაწევრებიანი არგიოპა ყველაზე მეტად არგიოპას (Argiope bruennichi) შეიძლება ჰგავდეს. არგიოპას მუცელზე მკვეთრი ყვითელ-შავი განივი ზოლები აქვს. ბაღის სხვა ობობებს, რომლებიც მრგვალ ქსელს ქსოვენ, სხვანაირი ნახატი აქვთ. შავი ქვრივი (Latrodectus) უფრო პატარაა, მუცელი კი მომრგვალებული აქვს. მუცლის გვერდებზე ლობები არც არგიოპას აქვს და არც შავ ქვრივს, ამიტომ ამ ნიშნით მათ ნაწევრებიანი არგიოპასგან გაარჩევთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ნაწევრებიანი არგიოპა თბილ, შედარებით მშრალ ბალახოვან ადგილებსა და ბუჩქნარში გვხვდება. საქართველოში ყველაზე ხშირად კახეთსა და ქვემო ქართლში ნახეს, მათ შორის ვაშლოვანის ეროვნული პარკის შესასვლელთან, ასევე თბილისის მიდამოებში. შიდა ქართლში ნადარბაზევის ტბასთან და გორთანაა ნანახი. ეს ნიშნავს, რომ ამ ადგილებში ის ნამდვილად ნახეს, და არა იმას, რომ მთელ ქვეყანაში თანაბრად არის გავრცელებული.
ნაწევრებიანი არგიოპა ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოს თბილ, მშრალ ადგილებშია ნანახი. რუკაზე 53 წერტილია. ყველაზე მეტი კახეთსა და ქვემო ქართლშია, დავით გარეჯიდან და ვაშლოვანიდან რუსთავამდე და გარდაბნამდე, შემდეგ თბილისის მიდამოებში. ცალკეული ჩანაწერებია შიდა ქართლიდან, ნადარბაზევის ტბასთან და გორთან, მცხეთა-მთიანეთიდან და იმერეთიდან. დაკვირვებები 2015–2026 წლებისაა, ძირითადად ივლისიდან სექტემბრამდე. 14 წერტილი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიომრავალფეროვნების ბაზიდანაა.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ჩანაწერის მქონე რეგიონი
მდედრი მრგვალ ქსელში ძირითადად მფრინავ და მხტუნავ მწერებს იჭერს. ნადავლს ჯერ ძაფით ახვევს, შემდეგ კი კბენს.
ზრდასრული მდედრები ძირითადად თბილ სეზონზე არიან თვალსაჩინო. საქართველოდან ცნობილი ერთი ჩანაწერი სექტემბრისაა. დღისით მდედრი ხშირად ქსელის ცენტრში ზის, თავით ქვემოთ. ქსელის შუაში ზოგჯერ თეთრი ზიგზაგისებრი ზოლიც ჩანს.
ზაქრო სონღულაშვილი · იოანე როსტიაშვილი · Aenea289 · Christian Ferrer
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ნაწევრებიანი არგიოპასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, გვხვდება. ნაწევრებიანი არგიოპა საქართველოში დადასტურებული სახეობაა.
საქართველოში ნაწევრებიანი არგიოპა ყველაზე ხშირად კახეთსა და ქვემო ქართლში ნახეს, მათ შორის ვაშლოვანის ეროვნული პარკის შესასვლელთან, ასევე თბილისის მიდამოებში. შიდა ქართლში ნადარბაზევის ტბასთან და გორთანაა ნანახი. თუ ამ ობობას ეძებთ, თბილი, მშრალი ბალახოვანი ადგილები და ბუჩქნარი დაათვალიერეთ.
მდედრს მუცლის გვერდებზე გამოკვეთილი ლობები აქვს, თავად მუცელი კი ვერცხლისფერია. ეს ერთ-ერთი მთავარი ამოსაცნობი ნიშანია. მამრი გაცილებით პატარაა და მუცელზე ლობები არ აქვს, ამიტომ მას ამ ნიშნით ვერ ამოიცნობთ. მსგავს არგიოპას (Argiope bruennichi) ყვითელ-შავი ზოლები აქვს, მაგრამ მუცლის გვერდებზე ლობები არ აქვს. ამიტომ ამ ორი ობობის გასარჩევად ჯერ მუცლის გვერდებს დახედეთ.
მდედრის სხეულის სიგრძე დაახლოებით 17–26 მმ-ია. მამრი გაცილებით პატარაა, დაახლოებით 5–8 მმ. ეს ზომები მთელ სახეობას ეხება. სიგრძე ფეხების გარეშეა გაზომილი, ამიტომ ფეხებიანად ობობა უფრო დიდი ჩანს.
დიახ, შხამი აქვს, მაგრამ მას ნადავლის დასამორჩილებლად იყენებს. ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მისი ნაკბენი, როგორც წესი, სერიოზულ საფრთხეს არ ქმნის. ნაკბენი იშვიათია და უმეტესად ნაკბენის ადგილას ტკივილს, სიწითლეს ან მცირე შეშუპებას იწვევს. ობობას ხელში ნუ აიყვანთ. თუ სიმპტომები ძლიერია ან საერთო მდგომარეობა გაგიუარესდათ, დარეკეთ 112-ზე.
თბილ სეზონზე. სწორედ მაშინ არიან ყველაზე თვალსაჩინო ზრდასრული მდედრები. საქართველოში ეს ობობა სექტემბერში ნახეს.
საქართველოს 2014 წლის წითელ ნუსხაში ნაწევრებიანი არგიოპა არ შედის. მსოფლიო წითელ ნუსხაშიც შეფასებული არ არის.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.























