ლობებიანი არგიოპა

Argiope lobata

შიდა ქართლი და კახეთიადამიანისთვის რისკიუვნებელი

სწრაფი მიმოხილვა

მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით

კვება

მწერები ქსელში

სტატუსი საქართველოში

დასტურდება

ზომა

მდედრი 17–26 მმ

ჰაბიტატი

თბილი ბალახი / მშრალი ბუჩქნარი

ოჯახი

Araneidae

ადამიანის რისკი

უვნებელი

ადამიანთან ურთიერთობა

ლობიან არგიოპას შხამი ნადავლის დასამორჩილებლად სჭირდება. ადამიანისთვის მისი ნაკბენი, როგორც წესი, სერიოზულ სამედიცინო რისკს არ წარმოადგენს. ნაკბენი იშვიათია და ჩვეულებრივ მხოლოდ ადგილობრივ ტკივილს, სიწითლეს ან მცირე შეშუპებას იწვევს. ლობიანი არგიოპა ადამიანზე თავდასხმას არ ცდილობს და საფრთხის შემთხვევაში, როგორც წესი, თავის დაღწევას ან თავდაცვას ცდილობს. ადამიანის დაკბენა იშვიათია და ძირითადად მაშინ შეიძლება მოხდეს, როდესაც ობობას შემთხვევით ეხებიან, აჭერენ ან ხელში აჰყავთ. მნიშვნელოვანია, რომ მისი ნაკბენი არ უნდა აგვერიოს გიურზას ან გველგესლის ნაკბენში და არც შავი ქვრივის (Latrodectus) ნაკბენთან არის გასაიგივებელი. ლობიანი არგიოპას დიდი და თვალსაჩინო ქსელი ზაფხულსა და შემოდგომაზე შეიძლება შეგხვდეთ მშრალ ბალახში, ბუჩქებზე და სხვა მცენარეულობაში. ქსელის არსებობა თავისთავად საფრთხეს არ წარმოადგენს. მისი განადგურება საჭირო არ არის, თუ ის გზას ან ადამიანისთვის საჭირო სივრცეს არ ბლოკავს — ობობა მავნებელი არ არის და ბუნებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მწერების რაოდენობის რეგულირებაში. რა უნდა გააკეთოთ ნაკბენის შემთხვევაში? თუ ლობიანმა არგიოპამ გიკბინათ, ნაკბენის ადგილი ჩამოიბანეთ საპნითა და წყლით და დააკვირდით სიმპტომებს. უმეტეს შემთხვევაში საკმარისია ადგილობრივი სიმპტომების დაკვირვება და საჭიროების შემთხვევაში ცივი კომპრესის გამოყენება ტკივილისა და მცირე შეშუპების შესამცირებლად. ნებისმიერი ნაკბენის შემთხვევაში შესაძლებელია ინდივიდუალური ან ალერგიული რეაქციის განვითარება. თუ განვითარდა სახის ან ყელის მნიშვნელოვანი შეშუპება, სუნთქვის გაძნელება ან საერთო მდგომარეობის გაუარესება, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას და დარეკეთ 112-ზე. არ ეცადოთ ობობის ხელში აყვანას ან დაჭერას, განსაკუთრებით მისი ქსელის ახლოს. თუ ობობის მოშორება აუცილებელია, უმჯობესია ეს უსაფრთხო დისტანციიდან გააკეთოთ. გაითვალისწინეთ, რომ ეს არის საგანმანათლებლო ინფორმაცია და არა სამედიცინო ოქმი. ნებისმიერი ნაკბენის შემთხვევაში სიმპტომების მიმდინარეობა შესაძლოა ინდივიდუალურად განსხვავდებოდეს.

მიმოხილვა

ლობებიანი არგიოპა საქართველოში

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) ობობაა ოჯახიდან Araneidae — ორბისებრი ქსელის მქსოველები. მიღებული სახელია Argiope lobata (Pallas, 1772); თავდაპირველი აღწერა იყო Aranea lobata. World Spider Catalog სახეობას accepted-ად იღებს და გვარის Argiope ტიპურ სახეობად ასახელებს. ქართულად ფართოდ დამკვიდრებული სახელი არ არის; ამ გვერდზე გამოიყენება აღწერითი სახელი ლობებიანი არგიოპა — მუცლის გვერდითი წანაზარდების მიხედვით. ინგლისურად lobed argiope; აგრეთვე black-lobed garden orb-web spider. Nentwig et al. მდედრის სხეულს სახეობის დონეზე 16.8–25.5 მმ-ს უთითებს, მამრისას — 5.2–7.5 მმ. Otto 2022 სახეობას საქართველოს ჩამონათვალში ასახელებს. ეს ქვეყნის დონის დადასტურებაა და არა თანაბარი გავრცელება თორმეტივე რეგიონში. შხამი აქვს მწერის დასამარცხებლად; ადამიანისთვის სამედიცინოდ მნიშვნელოვანი არ არის. IUCN-ს სახეობა არ აქვს შეფასებული. 2014 წლის საქართველოს წითელ ნუსხაში არ არის — იქ ობობასნაირებიდან შეტანილია ტივის ობობა (Dolomedes plantarius).

ბოლო განახლება 15 სექტემბერი 2026

გალერეა

ლობებიანი არგიოპა ფოტოებში

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) — გარდაბანი — იოანე როსტიაშვილი — ფოტო: იოანე როსტიაშვილი
გარდაბანი · 3 აგვისტო 2026
საქართველოს ველში

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) — ელბა, იტალია — Aenea289 — ფოტო: Aenea289 · Wikimedia Commons
ელბა, იტალია · 12 აგვისტო 2019

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) — შიდა ქართლი და კახეთი

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) — ისრაელი — ისრაელი · 17 იანვარი 2023

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) — სეტი–მარსეიანი, ერო, საფრანგეთი — Christian Ferrer — ფოტო: Christian Ferrer · Wikimedia Commons
სეტი–მარსეიანი, ერო, საფრანგეთი · 26 ივლისი 2020

ლობებიანი არგიოპა (Argiope lobata) — ვილვეირაკი, ერო, საფრანგეთი — Christian Ferrer — ფოტო: Christian Ferrer · Wikimedia Commons
ვილვეირაკი, ერო, საფრანგეთი · 30 აგვისტო 2015

გავრცელება

სად გვხვდება ლობებიანი არგიოპა საქართველოში

გამოკვეთილი რეგიონები აჩვენებს, სად არის ეს სახეობა დაფიქსირებული.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ლობებიანი არგიოპა

დიდი ორბისებრი ობობა ვერცხლისფერი, გვერდებზე ლობებიანი მუცლით. მდედრი მამრზე გაცილებით დიდია; მამრის მუცელი ლობებიანი არ არის.

მდედრის სხეულის სიგრძე სახეობის დონეზე 16.8–25.5 მმ-ია (Nentwig et al.); მამრისა — 5.2–7.5 მმ. ფეხები არ შედის ამ ციფრში. საქართველოსთვის ცალკე გაზომილი სერია ამ გვერდზე არ არის.
მდედრის თავმკერდი (პროსომა) პრიალა ვერცხლისფერია. მუცელი (ოპისტოსომა) დორსალურად ვერცხლისფერ-ნაცრისფერია; გვერდებზე აქვს წანაზარდები (ლობები) — ეს არის ველის მთავარი ნიშანი. ლობების არეში ხანდახან მოყავისფრო კონტრასტია. ქვედა მხარე უფრო მუქია. ფეხები მოყვითალო-ყავისფერია შავი რგოლებით. მამრი უფრო ერთფეროვანი მოყვითალოა და მუცელი გვერდით არ არის ლობებიანი.
ქსელი ორბისებრია, ხშირად ბალახში ან დაბალ ბუჩქზე. შუაში შეიძლება თეთრი ზიგზაგი იყოს (სტაბილიმენტუმი). ზრდასრული მდედრი ხშირად თავით ქვემოთ ზის ცენტრში.
საქართველოში იმავე გვარიდან არის არგიოპა (Argiope bruennichi). მას ყვითელ-შავი განივი ზოლები აქვს მუცელზე და გვერდითი ლობები არ აქვს. ბაღის ორბისებრებს (მაგ. Araneus) ჯვრისებრი ან სხვა ნიმუში აქვთ, არა ეს ლობები. მშრალ ბუჩქნარში შეიძლება შავი ქვრივიც (Latrodectus) იყოს — ის პატარაა, მუცელი სფერულია და ლობები არ აქვს; ამ ატლასში მისი პროფილი ჯერ არ არის.

მსგავსი სახეობები

რომელ სახეობებს ჰგავს

Argiope bruennichi

არგიოპა

დასავლეთი და აღმოსავლეთი დაბლობი

ბიოლოგია

ჰაბიტატი, კვება, ქცევა და კონსერვაცია

ჰაბიტატი და გავრცელება

სახეობის დონეზე Nentwig et al. ჰაბიტატად თბილ ადგილის ბალახს ასახელებს. Otto კავკასიურ მშრალ ბუჩქნარსა და მდელოს უკავშირებს — აღმოსავლეთ კავკასიის კონტინენტურ, მცირენალექიან ზონას, არა კოლხეთის ნოტიო დაბლობს. ეს ეკორეგიონის დონის აღწერაა და არა საქართველოს ცალკე გაზომილი სიმაღლის სარტყელი. ამ ატლასის რუკაზე რეგიონები იღებება მხოლოდ დასახელებული ჩანაწერით. Seropian et al. 2023 აქვეყნებს ერთ მდედრს ნადარბაზევის ტბის სამხრეთით, გორის აღმოსავლეთით (N41.97820°, E44.28510°; 950 მ; 13 სექტემბერი 2020; Iankoshvili; CaBOL-ID 1004216) — შიდა ქართლი ამ ატლასის ადმინისტრაციული რუკით. ბონის ზოოლოგიური მუზეუმის (ZFMK) ორი ნიმუში, განსაზღვრული Krammer-ის მიერ, მითითებულია ვაშლოვანის ეროვნული პარკის შესასვლელთან, კახეთი (GBIF; თარიღი ამ ჩანაწერზე არ არის). სხვა რეგიონები ამ გვერდზე რუკაზე არ იღებება. GBIF-ზე არის მოქალაქეთა დაკვირვებები სხვა ადგილებშიც; ეს ატლასი მათ რეგიონის შეღებვად არ იღებს. ამ გვერდის ფოტოები საქართველოში გადაღებული არ არის.

კვება

ცალკე ქართული კვების კვლევა ამ გვერდზე არ არის. სახეობის დონეზე მდედრი იჭერს მფრინავ და ხტომა მწერებს ორბისებრ ქსელში. ნადავლი ჯერ აბრეშუმით იხვევა, შემდეგ იკბინება. ეს ზოგადი ტროფიკული ნიშაა და არა გაზომილი ქართული მენიუ. ბაღის „ბიოლოგიურ კონტროლად“ ნუ მიიჩნევთ.

ქცევა

მდედრი დღისით ხშირად ქსელის ცენტრში ზის, თავით ქვემოთ. გვარის Argiope-სთვის ქსელის შუაში ხშირად თეთრი ზიგზაგია — სტაბილიმენტუმი. ფუნქცია სრულად არ არის დადგენილი. სახეობის დონეზე ზრდასრული მდედრები თბილ სეზონზეა თვალსაჩინო. საქართველოდან დასახელებული თარიღია 2020 წლის 13 სექტემბერი ნადარბაზევთან. სრული ეროვნული კალენდარი ამ გვერდზე არ არის გაზომილი. მამრი გაცილებით პატარაა და მუცელი გვერდით არ არის ლობებიანი (Nentwig et al.). არ აიყვანოთ.

კონსერვაცია

IUCN-ს სახეობა არ აქვს შეფასებული. 2014 წლის დადგენილება №190-ში არ არის — ოფიციალურ წითელ ნუსხაში ობობასნაირებიდან შეტანილია ტივის ობობა (Dolomedes plantarius, VU). Otto 2015 კავკასიურ ჩანაწერებს „abundant“-ად აფასებდა (28 ჩანაწერი რუსეთის ჩრდილო კავკასიაში, საქართველოსა და აზერბაიჯანში ერთად); ეს არ არის საქართველოს პოპულაციის ტენდენცია. სომხეთში გვარი Argiope პირველად Kosyan 2022-შია დადასტურებული — მეზობელი ქვეყანაა და არა ქართული არეალი. ველური ობობა არ დაიჭიროთ.

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ლობებიანი არგიოპასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. Otto 2022 სახეობას საქართველოს ჩამონათვალში ასახელებს. ეს ქვეყნის დონის დადასტურებაა.

დასახელებული ჩანაწერებია ნადარბაზევის ტბის სამხრეთი გორის აღმოსავლეთით (შიდა ქართლი, 950 მ, 2020 წლის 13 სექტემბერი) და ვაშლოვანის პარკის შესასვლელი (კახეთი; ZFMK-ის ნიმუშები). ეძებეთ თბილ, მშრალ ბალახსა და ბუჩქნარში. სხვა რეგიონები ამ გვერდზე რუკაზე არ იღებება.

მდედრს ვერცხლისფერი მუცელი აქვს გვერდითი ლობებით. მამრი გაცილებით პატარაა და ლობები არ აქვს. საქართველოში მსგავსია არგიოპა (Argiope bruennichi), რომელსაც ყვითელ-შავი ზოლები აქვს და ლობები არ აქვს.

სახეობის დონეზე მდედრი დაახლოებით 17–26 მმ-ია, მამრი დაახლოებით 5–8 მმ. ფეხები ამ ციფრში არ შედის. ქართული სერია ამ გვერდზე არ არის.

შხამი აქვს მწერისთვის. ადამიანისთვის სამედიცინო რისკი არ აქვს. ნაკბენი იშვიათია და ჩვეულებრივ ადგილობრივია. არ აიყვანოთ. სერიოზული სიმპტომებისას დარეკეთ 112-ზე.

ზრდასრული მდედრები სახეობის დონეზე თბილ სეზონზეა თვალსაჩინო. საქართველოდან დასახელებულია სექტემბრის ჩანაწერი ნადარბაზევთან. სრული ეროვნული კალენდარი აქ არ არის.

IUCN-ს არ აქვს შეფასებული. 2014 წლის წითელ ნუსხაში არ არის.

წყაროები

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.

დაკავშირებული გიდები