შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ძუძუმწოვრები3 წთ კითხვა

სომხეთის გნდასარში ახალი ლეოპარდი დააფიქსირეს: მას მცველის პატივსაცემად „აღასი“ დაარქვეს

ფოტოხაფანგებმა ლეოპარდი 9 და 13 ოქტომბერს გადაიღეს. WWF-Armenia-ს ცნობით, ეს ტერიტორიაზე 2025 წლიდან დაფიქსირებული მეორე ლეოპარდია.

სპარსული ლეოპარდი ატლასის სახეობის პროფილიდან. ეს საილუსტრაციო ფოტოა და არა აღასი ან გნდასარის კადრი.
ატლასის ფოტო. სპარსული ლეოპარდი ატლასის სახეობის პროფილიდან. ეს საილუსტრაციო ფოტოა და არა აღასი ან გნდასარის კადრი. ფოტო: ThunderJag · Wikimedia Commons · 12 ივლისი 2018

2026 წლის 9 და 13 ოქტომბერს სომხეთში, სოფელ ზანგაკატუნში, გნდასარის თემის მიერ დაცულ ტერიტორიაზე ფოტოხაფანგებმა ახალი ლეოპარდი გადაიღეს. WWF-Armenia-ს ცნობით, ცხოველს აღასი დაარქვეს — ტერიტორიის მცველის სახელი, რომელიც აქ 2018 წლიდან, მისი შექმნიდან მუშაობს. ამბავი 20 ოქტომბერს Armenpress-მა და სომხეთის საზოგადოებრივმა რადიომ გაავრცელეს.

რა დააფიქსირეს

ფოტოხაფანგებმა ლეოპარდი ორჯერ, 9 და 13 ოქტომბერს გადაიღეს. კამერები გნდასარის თემის მიერ დაცულ ტერიტორიაზე დგას, სომხეთში, სოფელ ზანგაკატუნში. WWF-Armenia-ს ცნობით, ეს მეორე ლეოპარდია, რომელიც ტერიტორიაზე 2025 წლიდან დაფიქსირდა. პირველ ცხოველზე წყაროები დეტალებს არ იძლევა.

ორგანიზაცია ლეოპარდს „ახალს“ უწოდებს. როგორ დაადგინეს, რომ ეს ადრე უცნობი ინდივიდია, ცნობებში არ წერია. ცხოველის სქესი არც ერთ წყაროში არ არის მითითებული.

სახელი მცველის პატივსაცემად

ლეოპარდს აღასი დაარქვეს. ასე ჰქვია ტერიტორიის მცველს, რომლის ფოტოხაფანგებმაც ცხოველი გადაიღეს. აღასი ამ ტერიტორიის დაცვაში 2018 წლიდან, მისი შექმნიდან მონაწილეობს. WWF-Armenia მის მრავალწლიან შრომას ადგილობრივი ძალისხმევის მაგალითად ასახელებს.

სახელი ამბის მთავარ აზრსაც ატარებს. ორგანიზაცია ახალ ჩანაწერს თემზე დაფუძნებული დაცვის ეფექტიანობის ნიშნად მიიჩნევს და ხაზს უსვამს ადგილობრივი ადამიანების როლს ბიომრავალფეროვნების დაცვაში.

ნიამორი და მურა დათვი

Armenpress-ის ცნობით, ტერიტორიაზე ნიამორის რიცხოვნობა გაორმაგდა. WWF-Armenia-ს პრეს-რელიზის მიხედვით, ტერიტორიის შექმნის შემდეგ მურა დათვების რიცხვიც გაორმაგდა. საზოგადოებრივი რადიოს მოკლე ცნობაში არც ერთი ეს ციფრი არ არის.

აბსოლუტური რიცხვები და დათვლის მეთოდი წყაროებში არ ჩანს. ნიამორის შემთხვევაში არც ისაა ნათქვამი, რა პერიოდში გაორმაგდა. ნიამორი კავკასიაში ლეოპარდის ცნობილი მსხვერპლია, თუმცა წყაროები ორ ამბავს ერთმანეთთან მიზეზ-შედეგობრივად არ აკავშირებს.

რა არის გნდასარი

გნდასარი თემის მიერ დაცული ტერიტორიაა: ასეთ ადგილებში ბუნების დაცვაში ადგილობრივი თემი უშუალოდ მონაწილეობს. ტერიტორია 2018 წელს კავკასიის ეკოდერეფნების ფონდის (ECF) პროგრამის ფარგლებში შეიქმნა. პროგრამას WWF-Armenia სომხეთის გარემოს დაცვის სამინისტროსთან ერთად ახორციელებს. დაფინანსება გერმანიის ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ფედერალური სამინისტროდან (BMZ) KfW-ის განვითარების ბანკის გავლით მოდის.

WWF-Armenia-მ ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ ამბავი COP17-ის, ბიომრავალფეროვნების კონვენციის მხარეთა კონფერენციის დროს ქვეყნდება, რომელსაც ერევანი მასპინძლობს. ორგანიზაციის სიტყვით, ბიომრავალფეროვნების საერთაშორისო მიზნები ადგილობრივ დონეზეც მიიღწევა — თემების ჩართულობითა და ხანგრძლივი შრომით.

ლეოპარდები საზღვრის ორივე მხარეს

სომხეთის ლეოპარდები საქართველოსთვის შორეული ამბავი არ არის. სამფეხა ლეოპარდი არენი, რომელსაც სომხეთში 2019 წლიდან იცნობდნენ, 2025 წლის სექტემბერში ალგეთის ეროვნულ პარკში დაფიქსირდა. წყაროები აღასს არენთან ან სხვა ცნობილ ინდივიდთან არ აკავშირებს.

ორივე ქვეყანაში სპარსული ლეოპარდი (Panthera pardus tulliana) ცხოვრობს. IUCN-ის 2023 წლის შეფასებით, ეს ქვესახეობა საფრთხის ქვეშ მყოფია (Endangered). საქართველოში ლეოპარდი იშვიათი მოხეტიალეა; მის შესახებ მეტი სახეობის პროფილზეა: კავკასიური ჯიქი. საქართველოს სხვა ძუძუმწოვრები ატლასში ცალკე გვერდზეა თავმოყრილი.

რა ვიცით და რა არა

დადასტურებულია: WWF-Armenia-ს ცნობით, 9 და 13 ოქტომბერს გნდასარის ტერიტორიაზე ფოტოხაფანგებმა ლეოპარდი გადაიღეს, ეს 2025 წლიდან იქ დაფიქსირებული მეორე ლეოპარდია და მას მცველის სახელი, აღასი დაარქვეს. ორივე წყარო, რომელსაც ეს სტატია ეყრდნობა, WWF-Armenia-ს პრეს-რელიზს ციტირებს.

დადგენილი არ არის: ცხოველის სქესი და ასაკი; როგორ განასხვავეს ის სხვა ლეოპარდებისგან; რა ვიცით პირველ ლეოპარდზე; ნიამორისა და დათვების ზუსტი რიცხვები.

გააგრძელე კითხვა

დაკავშირებული სიახლეები

ყველა სიახლე