ჯიქი სამი ბოკვრით ზანგეზურში: ნახჩევანში ბოკვრები ახლა ყოველ წელს ჩნდება

ვიდეოში ზრდასრული ჯიქი თავის სამ ბოკვერთან ერთად ბალახიან ფერდზე მოძრაობს. ჩანაწერი IDEA-მ (International Dialogue for Environmental Action) თავის სოციალურ ქსელებში გამოაქვეყნა. Report-მა ამბავი 23 ოქტომბერს გაავრცელა და ვიდეოს ავტორად სწორედ IDEA დაასახელა.

კადრზე კამერის დროის ნიშნული 2026 წლის 20 ოქტომბერს, დილის 09:58-ს აჩვენებს. ზუსტად სად დგას კამერა პარკში, წყარო არ ამბობს. არც ის წერია, ზრდასრული ცხოველი ადრე ცნობილი ინდივიდია თუ ახალი.

ფოტოხაფანგებით მონიტორინგი ზანგეზურის ეროვნულ პარკში 13 წელია მიმდინარეობს. ნახჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს ცნობით, ამ ხნის განმავლობაში ზანგეზურის მთებში 15-ზე მეტი ბოკვერი დაიბადა და გაიზარდა. Report-მა ეს მონაცემები 2 ოქტომბერს გამოაქვეყნა.

ცვლილება სიხშირეშიც ჩანს. სამინისტროს სიტყვით, ადრე ახალშობილ ბოკვრებს დაახლოებით ორ წელიწადში ერთხელ ხედავდნენ, ახლა კი ყოველ წელს ხედავენ. ამიტომ სამბოკვრიანი ოჯახი ამ ფონზე მოულოდნელი არ არის: ის ზუსტად იმ სურათში ჯდება, რომელსაც სამინისტრო აღწერს.

სამინისტროს ცნობით, ზანგეზურის მთებში დაბადებული ჯიქები ზრდასრულობის მიღწევის შემდეგ მეზობელ ქვეყნებში გადადიან. ერთ-ერთმა მათგანმა თურქეთის შავი ზღვის რეგიონამდე მიაღწია. რომელი ცხოველი იყო ეს, როდის მოხდა და როგორ დაადგინეს მისი წარმოშობა, ცნობაში არ წერია.

ზანგეზურის ეროვნული პარკი აკადემიკოს ჰასან ალიევის სახელს ატარებს და ნახჩევანის მთებშია. სამინისტროს 2 ოქტომბრის კადრზე სამი ლოგოა: აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსი, IDEA-სი და WWF-ისა. რამდენი კამერა დგას პარკში და რამდენი ზრდასრული ჯიქი ცხოვრობს იქ, წყაროები არ აკონკრეტებს.

საქართველოში, სომხეთსა და ნახჩევანში ერთი და იგივე ქვესახეობა, სპარსული ლეოპარდი (Panthera pardus tulliana) ცხოვრობს. IUCN-ის 2023 წლის შეფასებით, ის საფრთხის ქვეშ მყოფია (Endangered). საქართველოში ჯიქი იშვიათი მოხეტიალეა; მის შესახებ მეტი სახეობის პროფილზეა: კავკასიური ჯიქი.

რამდენად შორს დადის ზრდასრული ჯიქი, კარგად ჩანს სამფეხა ლეოპარდ არენზე. მას სომხეთის სამხრეთში 2019 წლიდან იცნობდნენ, 2025 წლის სექტემბერში კი ალგეთის ეროვნულ პარკში დაფიქსირდა. წყაროები არც არენს და არც საქართველოში ნანახ სხვა ჯიქს ზანგეზურთან არ აკავშირებს. საქართველოს სხვა ძუძუმწოვრები ატლასში ცალკე გვერდზეა თავმოყრილი.

დადასტურებულია: IDEA-ს ვიდეოში ზანგეზურის ეროვნულ პარკში ზრდასრული ჯიქი სამ ბოკვერთან ერთად ჩანს. სამინისტროს ცნობით, 13 წლის მონიტორინგის განმავლობაში აქ 15-ზე მეტი ბოკვერი დაიბადა და გაიზარდა, ბოკვრებს კი ახლა ყოველ წელს ხედავენ.

დადგენილი არ არის: კამერის ზუსტი ადგილი; ზრდასრული ცხოველი ადრე ცნობილია თუ არა; ბოკვრების სქესი; რამდენი ზრდასრული ჯიქი ცხოვრობს პარკში. ვიდეოს შესახებ ერთადერთი პირველწყარო IDEA-ს სოციალური ქსელია, ხოლო სამინისტროს მონაცემები Report-ის გავლით ვიცით.