პონტოს ტყის თაგვი
Apodemus ponticus
Alexander Goncharov · Adler
მთავარი მონაცემები
- კვება
- თესლი, მარცვალი, კაკალი, მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი
- ზომა
- სხეული 8,3–10,3 სმ, კუდი 9,7–10,4 სმ
- ჰაბიტატი
- შერეული ტყე, ტყესტეპი, ბუჩქნარი
- ოჯახი
- Muridae
- კონსერვაცია
- LC / LC
პონტოს ტყის თაგვი (Apodemus ponticus) თითქმის მხოლოდ კავკასიაში ცხოვრობს: სამხრეთ რუსეთში, საქართველოში, სომხეთსა და აზერბაიჯანში, ასევე ჩრდილო-დასავლეთ ირანში. ყვითელყელა თაგვს (Apodemus flavicollis) იმდენად ჰგავს, რომ დიდხანს მის ნაწილად ან ჰიბრიდადაც თვლიდნენ. შერეულ ტყეებში, ტყესტეპში, ბალახიან მინდვრებსა და ხშირ ბუჩქნარებში ცხოვრობს. ღამით აქტიურია, თესლს, მარცვალსა და კაკალს ჭამს და მარაგს აგროვებს. ხელით ნუ დაიჭერთ: სხვა მღრღნელების მსგავსად დაავადებების მატარებელი შეიძლება იყოს.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ პონტოს ტყის თაგვი
საშუალო ზომის ტყის თაგვია, სხეულზე ოდნავ გრძელი კუდით. გარეგნობით ყვითელყელა თაგვს ძალიან ჰგავს. ირანულ პოპულაციებში მას ყელზე დიდი, მკაფიოდ გამოკვეთილი ლაქით არჩევენ.
სხეული 8,3–10,3 სმ-ია, კუდი 9,7–10,4 სმ, ყური 1,4–2,1 სმ, უკანა ტერფი 2,1–2,4 სმ. წონის შესახებ ცალკე მონაცემები არ არსებობს.
ყვითელყელა და სხვა ტყის თაგვებისგან გარეგნობით ძნელად განირჩევა. ზუსტი გარჩევა გაზომვებს, ქრომოსომებს ან გენეტიკურ ანალიზს მოითხოვს. ამიტომ ფოტოთი მხოლოდ გვარის დონემდე, „ტყის თაგვამდე“ დაადგენთ, და ცხოველს ხელს ნუ ახლებთ.
შერეული ტყის, ტყესტეპის, ბალახიანი მინდვრებისა და ხშირი ბუჩქნარის თაგვია. არეალი კავკასიას მოიცავს: სამხრეთ რუსეთს, საქართველოს, სომხეთსა და აზერბაიჯანს. 2013 წელს ჩრდილო-დასავლეთ ირანშიც, ზაგროსის მთების დასავლეთ ფერდობზე იპოვეს, შესაძლოა ერაყშიც გვხვდებოდეს. საქართველოში მისი ზუსტი ადგილსამყოფელები ცოტაა აღწერილი.
თესლს, მარცვალს, კაკალსა და მწერებს ჭამს, სხვადასხვა წილით. საკვების მარაგს აგროვებს და ინახავს, მათ შორის კაკალს.
მიწაზე ცხოვრობს და ღამით აქტიურია. სოროს თვითონ თხრის ან მიწის ბუნებრივ სიცარიელეს იყენებს. გაზაფხულსა და ზაფხულში მრავლდება, ნაშიერში საშუალოდ ხუთი ბოკვერია. მისი სოციალური ცხოვრებისა და ტერიტორიის შესახებ მონაცემები არ არსებობს.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები პონტოს ტყის თაგვთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. საქართველო მისი კავკასიური არეალის ნაწილია, სამხრეთ რუსეთთან, სომხეთსა და აზერბაიჯანთან ერთად. შერეულ ტყეებს, ტყესტეპს, ბალახიან მინდვრებსა და ხშირ ბუჩქნარებს ეტანება. ქვეყნის შიგნით მისი ზუსტი გავრცელება ცოტაა აღწერილი.
გარეგნობით თითქმის ვერ განასხვავებთ. ორივე საშუალო ზომის ტყის თაგვია, გრძელი კუდით. ირანში პონტოს ტყის თაგვს ყელზე დიდი, მკაფიო ლაქით არჩევენ, ზუსტად კი მხოლოდ გაზომვებით, ქრომოსომებით ან გენეტიკური ანალიზით. ფოტო გადაიღეთ და ცხოველს ხელს ნუ ახლებთ.
სადავოა. დიდხანს ყვითელყელა თაგვის ნაწილად ან ჰიბრიდად თვლიდნენ. 1996 წელს ქრომოსომებისა და ცილების ანალიზით ცალკე სახეობად აღიარეს. ზოგი მკვლევარი დღესაც ყვითელყელა თაგვის სინონიმად თვლის, ამიტომ მისი სტატუსი ახალი კვლევებით შეიძლება შეიცვალოს.
არა, საფრთხის ქვეშ არ არის. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2016), საქართველოში კი 2021 წლის ეროვნული შეფასებითაც ნაკლებად საფრთხეშია (LC), სტაბილური რიცხოვნობით. დაცულ ტერიტორიებზეც ცხოვრობს.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
