მინდვრის თაგვი
Apodemus agrarius
bird-scope · Eastern Administrative District
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- სხეული 7,5–12 სმ, 16–38 გ
- კვება
- თესლი, ხილი, მწვანე ნაწილები, მწერები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი
- ჰაბიტატი
- ტყისპირები, ყანები, ბაღები, ჭაობები
- ოჯახი
- Muridae
- კონსერვაცია
- LC / LC
მინდვრის თაგვი (Apodemus agrarius) ადვილად საცნობია: ზურგის შუაზე შავი ზოლი გასდევს. ტყისპირების, ყანების, ბაღებისა და ჭაობების პატარა მღრღნელია. საქართველოში ნაპოვნია გაგრაში, ბიჭვინთაში, გუდაუთაში, სოხუმსა და მუხურში. ზოგ წელს ძალიან მრავლდება და მარცვლეულს აზიანებს. სხვა მღრღნელების მსგავსად დაავადებებს ატარებს, ამიტომ მას შიშველი ხელით ნუ შეეხებით.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ მინდვრის თაგვი
პატარა, ოდნავ მოყვითალო ან მოწითალო-მურა თაგვია, ზურგის შუაზე მკვეთრი შავი ზოლით. ყურები და თვალები შედარებით პატარაა. მუცელი მონაცრისფრო-თეთრია. სახლის თაგვისგან სწორედ ეს ზოლი განასხვავებს.
სხეული 7,5–12 სმ-ია, კუდი 6,5–11,5 სმ, წონა 16–38 გ. კუდი სხეულის სიგრძისაა ან ოდნავ მოკლე ან გრძელი, ზემოდან მუქი, ქვემოდან ღია. მდედრს ოთხი წყვილი ძუძუ აქვს.
ზურგი მოყვითალოდან მოწითალო-მურამდეა, შუაზე უფრო ან ნაკლებად მკაფიო შავი ზოლით. მუცელი მონაცრისფრო-თეთრია. ზოგ ცხოველს ზოლი სუსტად უჩანს, ამიტომ ფოტოზე ზურგი კარგად უნდა ჩანდეს.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ტყისა და ტყის ზოლების კიდეებს ეტანება. გვხვდება ყანებში, ბაღებში, ლერწმიანებსა და ჭაობებში, შემოდგომაზე კი ზოგჯერ ბეღლებსა და შენობებშიც შედის. ხშირ ბუჩქნარსა და მაყვლიანს ირჩევს, სადაც ხეები თითქმის არ დგას. საქართველოში ნაპოვნია გაგრაში, განთიადში, ბიჭვინთაში, გუდაუთაში, ლიხნში, სოხუმში, წებელდაში, ახალ კინღსა და მუხურში.
თესლს, კვირტებს, ხილსა და კენკრას ჭამს, სეზონის მიხედვით სხვადასხვა წილით. რაციონს მწერებით, ჭიებითა და მოლუსკებით ავსებს. მცენარის მწვანე ნაწილებსა და ფესვებსაც ჭამს. სოროში საკვების მარაგს ინახავს.
მიწაზე ცხოვრობს და სხვა ტყის თაგვებზე ნაკლებად დაცოცავს. ზაფხულში უმეტესად ღამით ან შებინდებისას აქტიურია, ზამთარში კი დღისით. ზამთრის ძილი არ იცის. მარტივ სოროს 30–40 სმ სიღრმეზე თხრის, სამი-ოთხი გასასვლელით და მშრალი მცენარეებით მოფენილი ბუდით. კარგად ცურავს. გაზაფხულსა და ზაფხულში მრავლდება. ნაშიერში 1–10 ბოკვერია, საშუალოდ 5–6, წელიწადში კი სამიდან ხუთამდე ნაშიერი ჰყავს. კარგ წელს რიცხოვნობა ძალიან სწრაფად იზრდება და ზოგჯერ აფეთქებასავით მატულობს.
მსოფლიო მასშტაბით მინდვრის თაგვი ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2016). საქართველოში 2021 წლის ეროვნული შეფასებითაც ნაკლებად საფრთხეშია (LC), რიცხოვნობა კი სტაბილურია. დიდ არეალზე ცხოვრობს და ადამიანის მიერ შეცვლილ ლანდშაფტს, ყანებსა და ბაღებს კარგად ეგუება. რიცხოვნობა არარეგულარულად მერყეობს, ზოგ წელს მკვეთრად იზრდება.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები მინდვრის თაგვთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, დასავლეთ საქართველოში. ნაპოვნია გაგრაში, ბიჭვინთაში, გუდაუთაში, სოხუმსა და წებელდაში, ასევე მუხურსა და ახალ კინღში. ტყისპირებს, ყანებს, ბაღებსა და ჭაობებს ეტანება, ხშირ ბუჩქნარსა და მაყვლიანში.
ზურგის შუაზე შავი ზოლი გასდევს. ზურგი მოყვითალო ან მოწითალო-მურაა, მუცელი მონაცრისფრო-თეთრი, ყურები და თვალები კი შედარებით პატარა. სახლის თაგვი უფრო მუქია და ზოლი არ აქვს. დასადგენად ფოტო გადაიღეთ და ცხოველს ხელს ნუ ახლებთ.
თავს არ გესხმით, მაგრამ დაავადებების მატარებელი შეიძლება იყოს. სახეობა ტკიპისმიერი ენცეფალიტის, ტულარემიისა და რიკეტსიოზის გამომწვევებს უკავშირდება. მღრღნელისგან დაავადება ნაკბენით, ნაკაწრით, შარდით, განავლით ან რწყილებით გადადის. ამიტომ ცოცხალ ან მკვდარ თაგვს შიშველი ხელით ნუ შეეხებით.
არა, საფრთხის ქვეშ არ არის. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2016), საქართველოში კი 2021 წლის ეროვნული შეფასებითაც ნაკლებად საფრთხეშია (LC), სტაბილური რიცხოვნობით. პირიქით, მასობრივი გამრავლების წლებში ყანების მავნებელია.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
