პაწია თაგვი
Micromys minutus
Edward Lin · Neipu Township, Pingtung County
მთავარი მონაცემები
- სტატუსი საქართველოში
- მოწყვლადი, რიცხოვნობა კლებულობს
- ზომა
- თავ-ტანი 4,8–8 სმ, 4–11 გ
- ჰაბიტატი
- ლერწმიანები, მაღალბალახიანი ადგილები
- ოჯახი
- Muridae
- კონსერვაცია
- VU / LC
პაწია თაგვი (Micromys minutus) ევროპის ყველაზე პატარა მღრღნელია: ზრდასრული 4–11 გ-ს იწონის. გრძელი, მოსახვევი კუდით ღეროებს ეჭიდება და ლერწმისა თუ მაღალი ბალახის ღეროებზე მრგვალ ბუდეს წნავს. საქართველოში დასავლეთის რამდენიმე ადგილასაა ნაპოვნი: აფხაზეთში, გაგრასა და სოხუმთან, გურიაში, ნატანებთან, ასევე ანიხვასა და დედალაურთან. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით მოწყვლადია და რიცხოვნობა კლებულობს. თუ ლერწმიანში ბალახისგან მოწნულ ბურთს ნახავთ ღეროებზე დამაგრებულს, შეიძლება სწორედ მისი ბუდე იყოს.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ პაწია თაგვი
ძალიან პატარა, მოწითალო-მურა თაგვია თეთრი მუცლით, ბლაგვი დრუნჩითა და მოკლე ყურებით. ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანი გრძელი კუდია, რომლითაც ღეროებს ეჭიდება. სახლის თაგვზე დაახლოებით ორჯერ მსუბუქია.
თავ-ტანი 4,8–8 სმ-ია, კუდი 3,9–7,2 სმ, წონა 4–11 გ. ყურები მოკლეა, კუდი გრძელი და ოდნავ მოსახვევი: მცენარის ღეროს ეხვევა და ასვლისას წონასწორობას უნარჩუნებს.
ზურგი ნარინჯისფერ-მურაა, ზოგჯერ მოყვითალო ან მოწითალო ელფერით, და მკვეთრად გამოირჩევა თეთრი ან მოკრემისფრო მუცლისგან. კუდი ჩვეულებრივ ორფეროვანია, წვერზე უბეწვო.
სახლის თაგვი უფრო დიდია და ზურგი ერთფეროვანი მონაცრისფრო-მურა აქვს, ნარინჯისფერი ელფერის გარეშე. პაწია თაგვის დასადგენად ყველაზე კარგი ნიშანი მისი მრგვალი, ბალახისგან მოწნული ბუდეა.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
მაღალი ბალახისა და ლერწმის თაგვია. ყველაზე მეტად ლერწმიანებს ეტანება, ზაფხულში მარცვლეულის ყანებშიც ცხოვრობს, მოსავლის აღების შემდეგ კი ღობეებსა და ბუჩქნარში გადადის. ძირითადად დაბლობის სახეობაა, 1700 მ-მდე. საქართველოში ნაპოვნია აფხაზეთში (გაგრა, ნოვო-ტროიცკოე, სოხუმი), გურიაში (ნატანები), ასევე ანიხვასა და დედალაურთან. შავი ზღვის სანაპიროზე მისი გავრცელების სამხრეთი საზღვარი ქობულეთამდე აღწევს.
ძირითადად მცენარეულით იკვებება, მაგრამ ყველისმჭამელია: თესლი, ნაყოფი, ფესვები, ხავსი და სოკო. ზაფხულში მწერებსა და მათ მატლებსაც ჭამს, ყვავილის ნექტარსაც. ყანებთან მცხოვრები თაგვები მარცვლეულის თესლით იკვებება.
ძირითადად ღამით აქტიურია, თუმცა ზოგჯერ დღისითაც. დროის დიდ ნაწილს მიწაზე ატარებს, მაგრამ შესანიშნავად ძვრება ღეროებზე, კუდითა და თათებით ეჭიდება. გამრავლების ბუდეს, 6–13 სმ დიამეტრის ბურთს, ლერწმის ან ისლის ღეროებზე, მიწიდან 20–50 სმ სიმაღლეზე წნავს. გაზაფხულსა და ზაფხულში მრავლდება: მდედრს 2–12 ემბრიონი აქვს, ბელები თვალს 8–10 დღეში ახელენ, 6–7 კვირაში კი სქესობრივად მწიფდებიან. ზამთარს მიწაში გათხრილ სოროებში ან თივის ზვინებში ატარებს, ზამთრის ძილს არ იცის.
საქართველოში მოწყვლადია (VU B2a, 2021 წლის ეროვნული შეფასება), რიცხოვნობა კლებულობს, ქვეყანაში მისი გავრცელების არეალი კი დაახლოებით 4706 კმ²-ია. საქართველოს 2006 წლის წითელ ნუსხაშიც მოწყვლადადაა შეტანილი, მცირე და ფრაგმენტირებული არეალის გამო. მსოფლიო მასშტაბით საფრთხის ქვეშ არ არის (LC, 2019). ბევრგან მისი რიცხოვნობა ბუნებრივი ლანდშაფტების გარდაქმნის გამო მცირდება. იაპონიაში მას ჭაობების დაშრობა, პესტიციდები და ბალახოვანი ადგილების კლება აზიანებს.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები პაწია თაგვთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, ევროპაში. ზრდასრული პაწია თაგვი 4–11 გ-ს იწონის, დაახლოებით სახლის თაგვის ნახევარს. თავ-ტანი 4,8–8 სმ-ია, კუდი თითქმის ამავე სიგრძის. ახალშობილი ბელი გრამზე ნაკლებს იწონის.
დასავლეთ საქართველოს რამდენიმე ადგილასაა ნაპოვნი: აფხაზეთში, გაგრასთან, ნოვო-ტროიცკოესა და სოხუმთან, გურიაში, ნატანებთან, ასევე ანიხვასა და დედალაურთან. ლერწმიანებსა და მაღალბალახიან ადგილებს ეტანება. ქვეყანაში მისი არეალი დაახლოებით 4706 კმ²-ია.
როგორც ბალახისგან მოწნული ბურთი, 6–13 სმ დიამეტრით. ლერწმის ან ისლის ღეროებზეა დამაგრებული, მიწიდან 20–50 სმ სიმაღლეზე. გარე ფენა იმავე მცენარის ფოთლებისგანაა, რომელზეც ბუდე კიდია. თუ ასეთ ბუდეს ნახავთ, ნუ შეეხებით: მასში შეიძლება ბელები იყოს.
არა, თავს არ ესხმის. თუმცა რამდენიმე დაავადების, მათ შორის ტულარემიისა და ლეპტოსპიროზის, გამომწვევის ბუნებრივი მატარებელია. ამიტომ თაგვს შიშველი ხელით ნუ შეეხებით.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
