მცირეაზიური თაგვი
Apodemus mystacinus
Tuğçe Nur İlbaş · Meydan
მთავარი მონაცემები
- კვება
- თესლი, რკო, მწერები, ლოკოკინები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი
- ზომა
- სხეული 9,8–13,2 სმ, 25–57 გ
- ჰაბიტატი
- კლდოვანი ტყეები, ბუჩქნარები, 2700 მ-მდე
- ოჯახი
- Muridae
- კონსერვაცია
- LC / LC
მცირეაზიური თაგვი (Apodemus mystacinus) მსხვილი, ნაცრისფერი თაგვია, თეთრი მუცლითა და სხეულზე გრძელი კუდით. ქვიან, კლდოვან ტყეებსა და ბუჩქნარებში ცხოვრობს, ზღვის დონიდან 2700 მ-მდე. არეალი ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილს, მცირე აზიასა და დასავლეთ საქართველოს მოიცავს. ღამით აქტიურია, ადვილად დაცოცავს ხეებზე და ქვებს შორის იმალება. სხვა მღრღნელების მსგავსად დაავადებების მატარებელი შეიძლება იყოს, ამიტომ ხელით ნუ დაიჭერთ.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ მცირეაზიური თაგვი
დიდი, გრძელკუდიანი თაგვია: ზურგი ნაცრისფერია, მუცელი სუფთა თეთრი ან ძალიან ღია ნაცრისფერი. ყურები ნაცრისფერია, თათები თეთრი. მცირე და კავკასიურ ტყის თაგვებზე მსხვილია და ზურგზე მურა ან მოყვითალო ელფერის ნაცვლად ნაცრისფერი ჭარბობს.
სხეული 9,8–13,2 სმ-ია, კუდი 9,8–14,5 სმ, წონა 25–57 გ. კუდი ჩვეულებრივ სხეულზე გრძელია, ზემოდან მუქი, ქვემოდან ღია. მდედრს სამი წყვილი ძუძუ აქვს.
ზურგი ზოგადად ნაცრისფერია, მოყავისფრო-ნაცრისფრიდან მოყვითალომდე. მუცელი სუფთა თეთრი ან ძალიან ღია ნაცრისფერია. თავის ქალით ტყის სხვა თაგვებს ძალიან ჰგავს და ზუსტად მხოლოდ გაზომვებით განირჩევა, ამიტომ ფოტოზე ზომისთვის რამე საგანიც მოაქციეთ.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ქვიანი და კლდოვანი ტყის თაგვია, სადაც ბალახი და ბუჩქი იშვიათია. გვხვდება ზღვის დონიდან 2700 მ-მდე. თურქეთში მუხნარებსა და წიწვოვან ტყეებში, ქვიან ადგილებში ცხოვრობს, დეგრადირებულ ტყეში, ბუჩქნარებსა და ქვიან საძოვრებზეც. ქვის ღობით შემოსაზღვრულ ბაღებში, ვენახებსა და ყანებშიც შედის. საქართველოში დასავლეთ ნაწილშია ცნობილი.
ძირითადად თესლს ჭამს: სარეველების, ფიჭვისა და მარცვლეულის თესლს, რკოსა და ხარნუბის ნაყოფს. რაციონს მწერებითა და ლოკოკინებით ავსებს. ზოგჯერ ფრინველის კვერცხსა და ბარტყებსაც ჭამს.
ღამით აქტიურია და ძირითადად მიწაზე მოძრაობს, თუმცა ხეებზე ადვილად დაცოცავს. მიწაში სოროს თხრის ან ქვების ქვეშ იმალება. ბუდეს წაქცეულ მორებში, ქვის გროვებსა და ნაპრალებში იკეთებს. მცირე ტერიტორიაზე ცხოვრობს: აქტიურობის რადიუსი 8–15 მ-ია. ყოველთვის მცირერიცხოვანია და რიცხოვნობა არ მერყეობს. რეგიონის მიხედვით მთელი წელი ან სეზონურად მრავლდება, წელიწადში ჩვეულებრივ სამ-ოთხ ნაშიერს აჩენს. მაკეობა 23–26 დღეა, ნაშიერში ხუთამდე ბოკვერია. გამრავლების სეზონში მამრები ერთმანეთის მიმართ აგრესიულები ხდებიან.
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელეთ თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები მცირეაზიური თაგვთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, დასავლეთ საქართველოში. აქ მისი არეალის ჩრდილოეთი კიდეა, რომელიც თურქეთიდან და ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთიდან აღწევს. ქვიან, კლდოვან ტყეებსა და ბუჩქნარებს ეტანება, ზღვის დონიდან 2700 მ-მდე. ქვის ღობიან ბაღებსა და ვენახებშიც შედის.
მცირეაზიური თაგვი მსხვილია, 57 გ-მდე, ზურგი ნაცრისფერი აქვს, მუცელი სუფთა თეთრი, თათები თეთრი, კუდი კი ჩვეულებრივ სხეულზე გრძელი. მცირე და კავკასიური ტყის თაგვები უფრო პატარაა, 34 გ-მდე, და ზურგზე მურა ან მოყვითალო ელფერი აქვთ. ზუსტი გარჩევა ხშირად მხოლოდ გაზომვებით ხერხდება. ამიტომ ფოტო გადაიღეთ და ცხოველს ხელს ნუ ახლებთ.
ძირითადად თესლს: სარეველების, ფიჭვისა და მარცვლეულის თესლს, რკოსა და ხარნუბს. რაციონს მწერებითა და ლოკოკინებით ავსებს. ზოგჯერ ფრინველის კვერცხსა და ბარტყებსაც ჭამს. საკვებს ღამით ეძებს, მიწაზეც და ხეებზეც.
არა, საფრთხის ქვეშ არ არის. მსოფლიოში ნაკლებად საფრთხეშია (LC, 2021), საქართველოში კი 2021 წლის ეროვნული შეფასებითაც ნაკლებად საფრთხეშია (LC), სტაბილური რიცხოვნობით. ყოველთვის მცირერიცხოვანია, მაგრამ რიცხოვნობა მკვეთრად არ იცვლება.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
