ზოლიანი ლავრაკი
Morone saxatilis
theharborsvideoproject · Nantucket
მთავარი მონაცემები
- ზომა
- ჩვეულებრივ, 50–90 სმ; 200 სმ-მდე, 57 კგ-მდე
- კვება
- თევზები, კიბოსნაირები, კალმარები, ჭიები
- სტატუსი საქართველოში
- უცხო, იშვიათი; შავი ზღვის სანაპირო
- სიცოცხლის ხანგრძლივობა
- 30 წლამდე
- ჰაბიტატი
- სანაპირო წყლები, ყურეები; ქვირითობს მდინარეებში
- ოჯახი
- Moronidae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2019; საქართველოში NE, 2021
ზოლიანი ლავრაკი (Morone saxatilis) 200 სმ-მდე იზრდება და 57 კგ-მდე იწონის, 30 წლამდე ცოცხლობს. სამშობლო ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტიკური სანაპიროა: ზღვაში ცხოვრობს, გასამრავლებლად კი მდინარეებში ადის. სპორტული თევზჭერისა და მოშენებისთვის ბევრ ქვეყანაში შეიყვანეს, საბჭოთა კავშირში 1965 წელს. შავ ზღვაში იშვიათია და საქართველოს, რუსეთისა და უკრაინის წყლებშია აღრიცხული. საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს უცხო თევზების სიაში შედის. თუ ზღვაში ვერცხლისფერი თევზი დაიჭირეთ გვერდებზე მუქი გრძივი ზოლებით, ის, დიდი ალბათობით, ზოლიანი ლავრაკია.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ზოლიანი ლავრაკი
დიდი, მოგრძო, ვერცხლისფერი თევზია, ლავრაკის აგებულებით. მთავარი ნიშანი გვერდებზე მუქი გრძივი ზოლებია. ზოლები ლაყუჩების უკნიდან იწყება და კუდის ფარფლის ძირამდე აღწევს.

ვერცხლისფერ გვერდებზე რამდენიმე მუქი გრძივი ზოლი გასდევს ლაყუჩების უკნიდან კუდამდე. ასეთი ზოლები ჩვეულებრივ ლავრაკს არ აქვს, ის თითქმის ერთფეროვანია. ეს ზოლები ყველაზე სანდო ნიშანია.
ზურგის ფარფლებში სულ 9–11 ეკალი და 10–13 რბილი სხივია. ანალურ ფარფლში 3 ეკალი და 7–13 რბილი სხივია. სხეული ნაკადისებრია, ტიპური ლავრაკისებრის ფორმის.
ზრდასრული, ჩვეულებრივ, 50–90 სმ-ია და 2–9 კგ-ს იწონის, ზომა კი ასაკსა და სქესზეა დამოკიდებული. ყველაზე დიდი ცნობილი თევზი 56 კგ-ს იწონიდა. შავ ზღვაში დაჭერილ დიდ ლავრაკს ყურადღებით დახედეთ: ზოლები მაშინვე გეტყვით, რომელი სახეობაა.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ზრდასრული სანაპირო წყლებში ცხოვრობს და ხშირად ყურეებშია, გაზაფხულზე კი გასამრავლებლად მდინარეებში ადის. ზოგი პოპულაცია მთლიანად მტკნარ წყალში, ტბებსა და წყალსაცავებში ცხოვრობს. 8–25 °C წყალში ბინადრობს. ბუნებრივად ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტიკურ სანაპიროზე გვხვდება, კანადაში მდინარე წმინდა ლავრენტიდან ლუიზიანამდე. შეყვანილია ამერიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, ეკვადორში, ირანში, რუსეთში, თურქეთში, სამხრეთ აფრიკაში და სხვაგან. შავ ზღვაში იშვიათია და საქართველოს წყლებშიც არის აღრიცხული.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
ხარბი და არარჩევითი მტაცებელია. ლარვა ზოოპლანქტონს ჭამს, მოზარდი წვრილ კრევეტებს და სხვა კიბოსნაირებს, ჭიებს და მწერებს. ზრდასრული მრავალნაირ თევზზე ნადირობს, მათ შორის ქაშაყზე, გველთევზაზე და კამბალაზე, და ასევე კალმარს, კიბორჩხალას და ზღვის ჭიებს ჭამს.
გამსვლელი თევზია: ცხოვრების დიდ ნაწილს ზღვაში ატარებს, ქვირითს კი მტკნარ ან მომლაშო წყალში ყრის. გაზაფხულზე მდინარეებში ადის და ქვირითობის წინ კვებას წყვეტს. მდედრი ერთ სეზონში რამდენჯერმე ქვირითობს, მაგრამ ყოველწლიურად არა. საბჭოთა კავშირში ის 1965 წელს შეიყვანეს აშშ-დან, მაგრამ ეს შეყვანა, შეფასებით, ვერ დამკვიდრდა. რუსეთსა და თურქეთში კი დამკვიდრებულად ითვლება. შავ ზღვაში ის დღესაც იშვიათი თევზია.
მსოფლიოში ზოლიანი ლავრაკი საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2019). კანადაში, მდინარე წმინდა ლავრენტიში, მისი პოპულაცია 1996 წელს გაქრა ჭარბი თევზჭერისა და ფსკერის ღრმად გაწმენდის გამო, 2002 წელს კი ხელახლა შეიყვანეს. შავი ზღვის თევზების 2014 წლის ჩამონათვალში ის იშვიათ სახეობადაა მიჩნეული და შეფასებული არ არის (NE). საქართველოში შემოყვანილ სახეობად ითვლება და 2021 წლის ეროვნულ შეფასებაშიც შეფასებული არ არის (NE).
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ზოლიანი ლავრაკთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, მაგრამ იშვიათად და როგორც უცხო სახეობა. ის საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს უცხო თევზების სიაშია. შავ ზღვაში საქართველოს გარდა რუსეთისა და უკრაინის წყლებშიც არის აღრიცხული.
ის ჩრდილოეთ ამერიკის თევზია და ადამიანმა შეიყვანა. საბჭოთა კავშირში 1965 წელს აშშ-დან შემოიყვანეს, მაგრამ ეს შეყვანა, შეფასებით, ვერ დამკვიდრდა. რუსეთსა და თურქეთში დამკვიდრებულად ითვლება, შავ ზღვაში კი დღესაც იშვიათია.
ზოლებით. ზოლიან ლავრაკს გვერდებზე მუქი გრძივი ზოლები გასდევს ლაყუჩებიდან კუდამდე. ჩვეულებრივი ლავრაკი თითქმის ერთფეროვანი ვერცხლისფერ-რუხია, ზოლების გარეშე.
ზრდასრული, ჩვეულებრივ, 50–90 სმ-ია და 2–9 კგ-ს იწონის. მაქსიმალური სიგრძე 200 სმ-ია, ყველაზე დიდი თევზი კი 56–57 კგ-ს იწონიდა. 30 წლამდე ცოცხლობს.
ადამიანისთვის არა, ის უვნებელია და პოპულარული სპორტული თევზია. ბუნებისთვის კი შეიძლება საშიში იყოს, თუ უკონტროლოდ გაუშვებენ. დიდი მტაცებელია და ადგილობრივ თევზებს შეიძლება ზიანი მიაყენოს.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.





















