ხონთქარა სურმულეტუსი
Mullus surmuletus
Kaila Wheatley Kornblum · Cornwall
მთავარი მონაცემები
- კვება
- კრევეტები, გვერდულები, ჭიები, მოლუსკები, თევზები
- სტატუსი საქართველოში
- მკვიდრი; რიცხოვნობა უცნობია
- ზომა
- ჩვეულებრივ, 25 სმ; 40 სმ-მდე, 1 კგ-მდე
- სიცოცხლის ხანგრძლივობა
- 11 წლამდე
- ჰაბიტატი
- ქვიანი, ქვიშიანი და ლამიანი ფსკერი, ჩვეულებრივ, 5–60 მ
- ოჯახი
- Mullidae
- დაცვა
- მსოფლიოში LC, 2015; საქართველოში DD, 2021
ხონთქარა სურმულეტუსი (Mullus surmuletus) ფსკერის თევზია, ნიკაპზე ორი გრძელი ულვაშით. ჩვეულებრივ, 25 სმ-ია, მაგრამ 40 სმ-მდე და 1 კგ-მდე იზრდება. ხონთქარასგან დამრეცი შუბლით, უფრო გრძელი ულვაშებით, გვერდების ზოლებით და ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ნიშნებით გამოირჩევა. საქართველოს მკვიდრი სახეობაა, შავი ზღვის თევზების ჩამონათვალი მას საქართველოს, რუსეთისა და თურქეთის წყლებისთვის ასახელებს. აქაური რიცხოვნობა უცნობია: 2021 წლის ეროვნულ შეფასებაში მონაცემები არასაკმარისია (DD), მსოფლიოში კი საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2015). თუ წითელ, ულვაშიან თევზს ზურგის ფარფლზე მუქი ზოლები აქვს, ეს ხონთქარა სურმულეტუსია.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ ხონთქარა სურმულეტუსი
წაგრძელებული, წითელი ფსკერის თევზია, ნიკაპზე ორი გრძელი ულვაშით. თავი ნაკლებად ციცაბოა, გვერდებზე სიგრძივი ზოლები გასდევს. ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ნიშნები აქვს. ყველაზე ადვილად ხონთქარაში შეიძლება აგერიოთ.

შუბლი დამრეცია, ხონთქარასავით ციცაბო არ არის. ულვაშები გრძელია, მკერდის ფარფლზე გრძელიც კი. ხონთქარას შუბლი თითქმის ვერტიკალური აქვს და ულვაშები უფრო მოკლე.
სხეულზე წითელი და მოყვითალო-მურა სიგრძივი ზოლები გასდევს. ხონთქარას სხეული არათანაბრად წითელია, ზოლების გარეშე. ზოლები ორი სახეობის გასარჩევად კარგი ნიშანია.
ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ზოლები და ლაქები აქვს. ამ ნიშნით ის ხონთქარასგან ყველაზე მარტივად გაირჩევა. ორივე სახეობას ხშირად ერთი სახელით მოიხსენიებენ, ამიტომ ფარფლს ყურადღებით დახედეთ.
ფერი
ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
ზღვის ფსკერის თევზია და ნაპირთან ახლოს ცხოვრობს. ზრდასრული უსწორმასწორო, ქვიან ფსკერს ამჯობინებს, მაგრამ ქვიშიან და ლამიან ფსკერზეც გვხვდება, 100 მ-ზე ნაკლებ სიღრმეზე. ჩვეულებრივ, 5–60 მ სიღრმეზეა, იონიის ზღვაში კი 305–409 მ-ზეც დაუჭერიათ. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ატლანტიკაში დასავლეთ ნორვეგიიდან და ლა-მანშიდან სენეგალამდე და კანარის კუნძულებამდე, დასავლეთ ბალტიკაში, ხმელთაშუა, მარმარილოს და შავ ზღვებში. ჩრდილოეთის ზღვაში იშვიათია. შავ ზღვაში საქართველოს, რუსეთისა და თურქეთის წყლებშია ცნობილი.
ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს
ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.
გაგვიზიარე დაკვირვებანახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.
ფსკერის ცხოველებით იკვებება: კრევეტებით, გვერდულებით, მრავალჯაგრიანი ჭიებით, მოლუსკებით და ფსკერის პატარა თევზებით. საკვებს ულვაშებით ეძებს ფსკერზე.
დიდ გუნდებს არ ქმნის. მწიფდება დაახლოებით 16 სმ სიგრძეზე. ქვირითობს მაისიდან ივლისამდე, ქვირითი და ლარვა კი წყლის სისქეში დაცურავს. 11 წლამდე ცოცხლობს.
მსოფლიოში ხონთქარა სურმულეტუსი საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2015). შავი ზღვის თევზების 2014 წლის ჩამონათვალში ის ატლანტიკურ-ხმელთაშუაზღვიური სახეობაა, შეფასებული არ არის (NE) და მხოლოდ საქართველოს, რუსეთისა და თურქეთის წყლებისთვის არის მითითებული. 2021 წლის ეროვნულ შეფასებაში საქართველოსთვის მონაცემები არასაკმარისია (DD, 2021), რიცხოვნობის ტენდენცია უცნობია. სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს.
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები ხონთქარა სურმულეტუსთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ, საქართველოს მკვიდრი სახეობაა და შავი ზღვის თევზების ჩამონათვალი მას საქართველოს წყლებისთვის ასახელებს. აქაური რიცხოვნობა და მისი ტენდენცია უცნობია. 2021 წლის ეროვნულ შეფასებაში მონაცემები არასაკმარისია (DD).
ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ზოლები და ლაქები აქვს, ხონთქარას კი არა. გვერდებზე წითელი და მოყვითალო-მურა ზოლები გასდევს, შუბლი დამრეცია, ულვაშები უფრო გრძელი. ხონთქარას შუბლი თითქმის ვერტიკალურია და სხეული ზოლების გარეშე.
ჩვეულებრივ, 25 სმ-ია, მაგრამ 40 სმ-მდე და 1 კგ-მდე იზრდება. ხონთქარაზე დიდი იზრდება. მწიფდება დაახლოებით 16 სმ სიგრძეზე და 11 წლამდე ცოცხლობს.
ფსკერის ცხოველებს: კრევეტებს, გვერდულებს, მრავალჯაგრიან ჭიებს, მოლუსკებს და პატარა თევზებს. საკვებს ფსკერზე ულვაშებით ეძებს. ზრდასრული ძირითადად უსწორმასწორო, ქვიან ფსკერზე ცხოვრობს და იქ ეძებს ნადირს.
არა, ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC), საქართველოში კი მონაცემები არასაკმარისია (DD). სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.





















