შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ხონთქარა (Mullus barbatus) — Girona — Bernat Garrigósხონთქარა (Mullus barbatus) — La Malagueta — Susanne Vogelხონთქარა (Mullus barbatus) — Mediterranean Sea — ihuntaხონთქარა (Mullus barbatus) — Rue du Prévost — Julien Renoultხონთქარა (Mullus barbatus) — Općina Novalja — Roberto Pillonხონთქარა (Mullus barbatus) — Gard — Xavier Rufrayხონთქარა (Mullus barbatus) — Cros de Cagnes — Sylvain Le Brisხონთქარა (Mullus barbatus) — Carnon — Julien Renoultხონთქარა (Mullus barbatus) — Gard — Xavier Rufray
1/9

ხონთქარა

Mullus barbatus

Bernat Garrigós · Girona

მთავარი მონაცემები

ზომა
ჩვეულებრივ, 10–20 სმ; 38,2 სმ-მდე, 680 გ-მდე
კვება
კიბოსნაირები, ჭიები, მოლუსკები
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი, სარეწაო
სიცოცხლის ხანგრძლივობა
10–12 წელი
ჰაბიტატი
ქვიშიანი, ლამიანი და ხრეშიანი ფსკერი, 10–328 მ
ოჯახი
Mullidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2015; საქართველოში LC, 2021

მიმოხილვა

ხონთქარა საქართველოში

ხონთქარა (Mullus barbatus) ფსკერის თევზია, ციცაბო შუბლით და ნიკაპიდან ჩამოშვებული ორი გრძელი ულვაშით. ულვაშებით ფსკერს სინჯავს და ლამსა და ქვიშაში დამალულ პატარა ცხოველებს პოულობს. ჩვეულებრივ, 10–20 სმ-ია, ყველაზე დიდი ცნობილი თევზი კი 38,2 სმ სიგრძისა და 680 გ წონის იყო. საქართველოს მკვიდრი სახეობაა, შავ ზღვაში კი მისი ქვესახეობა Mullus barbatus ponticus ცხოვრობს. ქართული ზღვის თევზჭერის ხუთ მთავარ სარეწაო სახეობას შორისაა. მსოფლიოშიც და საქართველოშიც საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC). თუ ფსკერთან ულვაშებით მთხრელ წითელ თევზს დაინახავთ, შუბლსა და გვერდებს დახედეთ: ციცაბო შუბლი და უზოლო სხეული ხონთქარას ნიშანია.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ხონთქარა

პატარა, წაგრძელებული, გვერდებიდან შეჭყლეტილი თევზია, დიდი თავით და თითქმის ვერტიკალური შუბლით. ნიკაპზე ორი გრძელი ულვაში აქვს. სხეული არათანაბრად წითელია, მუცელი ვერცხლისფერი. ყველაზე ადვილად ხონთქარა სურმულეტუსში შეიძლება აგერიოთ.

ხონთქარა (Mullus barbatus) — La Malagueta — Susanne VogelSusanne Vogel · La Malagueta · 2023
  1. შუბლი ციცაბოა, თითქმის ვერტიკალური, თვალები კი მაღლა უზის. პატარა პირში ჯაგრისისებრი კბილები აქვს, ნიკაპზე ორი გრძელი ულვაში ჰკიდია. ხონთქარა სურმულეტუსს შუბლი უფრო დამრეცი აქვს და ულვაშებიც უფრო გრძელი.

  2. სხეული არათანაბრად წითელია, მუცელი ვერცხლისფერი, ფარფლები ღია ყვითელი. გვერდებზე სიგრძივი ზოლები არ აქვს. ხონთქარა სურმულეტუსს კი გვერდებზე წითელი და მოყვითალო-მურა ზოლები გასდევს.

  3. ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ზოლები და ლაქები არ აქვს. ამ ნიშნით ორი სახეობა ერთმანეთისგან კარგად გაირჩევა. ზურგისა და ანალური ფარფლები მოკლეა, კუდი ორად გაყოფილი.

ფერი

წითელითეთრიყვითელი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება ხონთქარა საქართველოში

კონტინენტური შელფის ფსკერის თევზია: ქვიშიან, ლამიან და ხრეშიან ფსკერზე ცხოვრობს, ნაკლებად ნიჟარიან და კლდოვან ადგილებზე. 10-დან 328 მ-მდე სიღრმეზე გვხვდება. გაზაფხულზე ნაპირს უახლოვდება და ზამთრამდე იქ რჩება, ზოგჯერ მდინარის შესართავებშიც შედის. ზამთრისთვის ღრმა წყალში გადადის. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ატლანტიკაში შოტლანდიიდან და ნორვეგიიდან სენეგალამდე, ხმელთაშუა, მარმარილოს, შავ და აზოვის ზღვებში, აღმოსავლეთით თურქეთამდე და საქართველომდე. საქართველოს სანაპიროსთან შელფი ვიწროა, წყალში კი გოგირდწყალბადია. ამის გამო აქ ფსკერის თევზები, მათ შორის ხონთქარა, ნაკლებადაა, ვიდრე ქაფშია და ქარსალა.

ხონთქარას რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები მხოლოდ აფხაზეთშია.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ფსკერის პატარა უხერხემლოებით იკვებება: კიბოსნაირებით, ჭიებითა და მოლუსკებით. ფსკერზე ნელა მიცურავს და ულვაშებით ქვიშასა და ლამს სინჯავს. ასე პოულობს ნადირს, რომელიც გრუნტშია დამალული.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Bernat Garrigós · Girona
Susanne Vogel · La Malagueta
ihunta · Mediterranean Sea
Julien Renoult · Rue du Prévost

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ხონთქარასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, საქართველოს შავი ზღვის მკვიდრი სახეობაა, აქ მისი ქვესახეობა Mullus barbatus ponticus ცხოვრობს. ქართული ზღვის თევზჭერის ხუთ მთავარ სარეწაო სახეობას შორისაა. ვიწრო შელფის გამო კი აქ ფსკერის თევზები ნაკლებადაა, ვიდრე ქაფშია და ქარსალა.

ხონთქარას შუბლი თითქმის ვერტიკალურია, სხეული არათანაბრად წითელი, ზოლების გარეშე. ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ნიშნები არ აქვს. ხონთქარა სურმულეტუსს შუბლი დამრეცი აქვს, ულვაშები უფრო გრძელი, გვერდებზე სიგრძივი ზოლები და ზურგის პირველ ფარფლზე მუქი ნიშნები.

ჩვეულებრივ, 10–20 სმ-ია. ყველაზე დიდი ცნობილი თევზი 38,2 სმ სიგრძისა და 680 გ წონის იყო. 10–12 წლამდე ცოცხლობს, მწიფდება კი მეორე-მესამე წელს.

ფსკერის პატარა კიბოსნაირებს, ჭიებსა და მოლუსკებს. ფსკერზე ნელა მიცურავს და ორი ულვაშით ქვიშასა და ლამს სინჯავს. ასე პოულობს გრუნტში დამალულ ნადირს.

არა, ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოშიც და საქართველოშიც საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC), საქართველოში რიცხოვნობა სტაბილურია. სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს, მაგრამ ძვირფასი სარეწაო თევზია.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

13 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.