შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — Saména — Sylvain Le Brisხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — Pyrénées-Orientales — Hubert Lagrangeხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — Haute-Corse — Nicolas Stettlerხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — 80077 Ischia NA — Regno d Nettunoხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — United Kingdom — annahdხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — 44.849821 — Maximilian Wagnerხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — Tiboulen — Sylvain Le Bris
1/7

ხალებიანი სმარიდულა

Spicara maena

Sylvain Le Bris · Saména

მთავარი მონაცემები

კვება
ფსკერის წვრილი უხერხემლოები, ზოოპლანქტონი
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი; ეროვნულ შეფასებაში NE
ზომა
მამრი 25 სმ-მდე, მდედრი 21 სმ-მდე; 160 გ-მდე
სიღრმე
15–130 მ, უფრო ხშირად 100 მ-მდე
ჰაბიტატი
ქვიშიანი და ლამიანი ფსკერი, ქვები, ზღვის ბალახი
ოჯახი
Sparidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2014; საქართველოში NE, 2021

მიმოხილვა

ხალებიანი სმარიდულა საქართველოში

ხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) სქესს ცვლის: ყველა თევზი ჯერ მდედრია, დიდი ზომის თევზები კი მხოლოდ მამრები არიან. ზურგი ცისფერ-ნაცრისფერი აქვს, გვერდები ვერცხლისფერი, მკერდის ფარფლის ბოლოს ზემოთ კი დიდი მუქი ლაქა. ქვირითობისას მამრი ფსკერზე ბუდეს თხრის, მდედრი კი მასში წებოვან ქვირითს ყრის. შავ ზღვაში მკვიდრი სახეობაა და საქართველოს სანაპირო წყლებშიც გვხვდება. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2014), 2021 წლის ეროვნულ შეფასებაში კი საქართველოსთვის შეფასებული არ არის (NE). ჩვეულებრივ სმარიდულასთან ხშირად ერევათ: ხალებიანი უფრო მაღალტანიანია და გვერდით ხაზზე ნაკლები ქერცლი აქვს.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ხალებიანი სმარიდულა

საკმაოდ მაღალტანიანი, გვერდებიდან შებრტყელებული პატარა თევზია. ზურგი ცისფერ-ნაცრისფერია, გვერდები ვერცხლისფერი, მცირე მუქი წინწკლებით. მკერდის ფარფლის ბოლოს ზემოთ, როგორც წესი, ერთი დიდი მუქი ლაქა აქვს.

ხალებიანი სმარიდულა (Spicara maena) — Pyrénées-Orientales — Hubert LagrangeHubert Lagrange · Pyrénées-Orientales · 2025
  1. მკერდის ფარფლის წვერის ზემოთ დიდი, ოთხკუთხა მუქი ლაქა აქვს. ზურგი ცისფერ-ნაცრისფერი ან მოიისფროა, გვერდები ვერცხლისფერი, მასზე გაფანტული მცირე მუქი წინწკლებით. ზურგის ფარფლი ცისფერ-ნაცრისფერია, მუცლის ფარფლები მოთეთრო-ნაცრისფერი.

  2. ქვირითობისას მამრი ფერს იცვლის: ზურგი და გვერდები მომწვანო-მურა ხდება, თავსა და გვერდებზე ცისფერი ლაქები და ხაზები უჩნდება, ზურგის ფარფლი მუქ ლურჯად იფერება. მდედრის ზურგი ზეთისხილისფერ-მურა ხდება, ფარფლები კი ვარდისფერ-ნარინჯისფერი.

  3. ზედა ყბა წინ გამოწევადია, ყბებზე წვრილი კბილების რამდენიმე რიგია. ზურგის ერთიან ფარფლში 11 ეკალი და 12 რბილი სხივია, ანალურში 3 ეკალი და 9–10 რბილი სხივი. გვერდით ხაზზე 68–70 ქერცლია: ჩვეულებრივ სმარიდულაზე ნაკლები, სხეულიც კი უფრო მაღალი აქვს.

ფერი

ნაცრისფერილურჯიშავი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება ხალებიანი სმარიდულა საქართველოში

ფსკერთან ახლოს ცხოვრობს: ქვიშიან და ლამიან ფსკერზე, ქვებზე და პოზიდონიის ზღვის ბალახის მდელოებში. 15-დან 130 მ-მდე სიღრმეზე გვხვდება, უფრო ხშირად 100 მ-მდე. კონტინენტური შელფის, ანუ ნერიტული ზონის თევზია. ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში ესპანეთის გალისიიდან მავრიტანიამდე ცხოვრობს, აზორის, მადეირისა და კანარის კუნძულების ჩათვლით. ბინადრობს ხმელთაშუა, მარმარილოს და შავ ზღვებში. შავ ზღვაში ბულგარეთის, საქართველოს, რუსეთის, თურქეთისა და უკრაინის სანაპიროებიდანაა ცნობილი.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ფსკერის წვრილი უხერხემლოებით და ზოოპლანქტონით იკვებება. ორივე საკვებს გუნდად ეძებს, ფსკერთან და მის ზემოთ წყალში.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Sylvain Le Bris · Saména
Hubert Lagrange · Pyrénées-Orientales
Nicolas Stettler · Haute-Corse
Regno d Nettuno · 80077 Ischia NA

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ხალებიანი სმარიდულასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. შავ ზღვაში მკვიდრი სახეობაა და საქართველოს სანაპირო წყლებშიც გვხვდება. ფსკერთან ახლოს, ქვიშიან და ლამიან ადგილებში და ზღვის ბალახში ცხოვრობს. 2021 წლის ეროვნულ შეფასებაში მისი სტატუსი შეფასებული არ არის (NE).

ორივეს მკერდის ფარფლის ზემოთ მუქი ლაქა აქვს, ამიტომ ხშირად ერევათ. ხალებიანი სმარიდულა უფრო მაღალტანიანია, გვერდებზე მცირე მუქი წინწკლები აქვს. გვერდით ხაზზე 68–70 ქერცლი აქვს, ჩვეულებრივ სმარიდულას კი 75–81.

მამრი 25 სმ-მდე იზრდება, მდედრი 21 სმ-მდე, ჩვეულებრივ კი 14 სმ-მდეა. ყველაზე მძიმე ცნობილი თევზი 160 გ-ს იწონიდა. მამრები უფრო დიდია, რადგან დიდი თევზები სქესის შეცვლის შემდეგ მამრები ხდებიან.

დიახ. ყველა თევზი სიცოცხლეს მდედრად იწყებს, ზრდასთან ერთად კი ნაწილი მამრად იქცევა. ეგეოსის ზღვაში სქესი 14,5–15 სმ სიგრძეზე იცვლება, ადრიატიკაში 17,5–18 სმ-ზე. ამის შემდეგ მამრი ფსკერზე ბუდეს თხრის, სადაც მდედრი ქვირითს ყრის.

არა, ადამიანისთვის უვნებელია. მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2014), საქართველოში სპეციალური დაცვის სტატუსი არ აქვს. მცირე სარეწაო თევზია და ბადეებსა და ტრალში თანმხლებ ნადავლად ხვდება.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

10 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.