შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
ოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Alicante — jjulio2000ოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Općina Raša — Beat Akeretოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Ionian Islands — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Tokai — pigericოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Ionian Islands — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Hyères — inspecteurgadget2ოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Ionian Islands — Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbHოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Spain — ffryns27
1/8

ოქროსფერი კარჩხანა

Sparus aurata

jjulio2000 · Alicante

მთავარი მონაცემები

კვება
მიდიები, ხამანწკები, კიბოსნაირები, თევზი
სტატუსი საქართველოში
შავი ზღვის სანაპირო, გახშირდა; ეროვნულ შეფასებაში NT
ზომა
ჩვეულებრივ, 35 სმ; 70 სმ-მდე და 17,2 კგ-მდე
სიღრმე
1–150 მ, ჩვეულებრივ 30 მ-მდე
ჰაბიტატი
ზღვის ბალახი, ქვიშა; გაზაფხულზე ლაგუნები და შესართავები
ოჯახი
Sparidae
დაცვა
მსოფლიოში LC, 2014; საქართველოში NT, 2021

მიმოხილვა

ოქროსფერი კარჩხანა საქართველოში

ოქროსფერ კარჩხანას (Sparus aurata) თვალებს შორის გადაჭიმული ოქროსფერი ზოლი ჰქვია სახელად: aurata ლათინურად „ოქროსფერს“ ნიშნავს. ხმელთაშუა ზღვის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირფასი სარეწაო თევზია და მსოფლიოში ერთ-ერთი მთავარი ფერმული ზღვის თევზი. ძლიერი კბილებით მიდიებსა და ხამანწკებს ამსხვრევს. შავ ზღვაში ადრე იშვიათი იყო, ბოლო ათწლეულში კი საქართველოს სანაპიროსთან ჩვეულებრივ სახეობად იქცა. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საქართველოში საფრთხესთან ახლოს მყოფია (NT), შავი ზღვის თევზების 2014 წლის ჩამონათვალში მოწყვლადია (VU), მსოფლიოში კი საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2014).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ ოქროსფერი კარჩხანა

მაღალი, ოვალური, გვერდებიდან შებრტყელებული თევზია დიდი თავითა და ციცაბო შუბლით. ზურგი მოცისფრო-ნაცრისფერია, გვერდები ვერცხლისფერი. თვალებს შორის ოქროსფერი ზოლი აქვს, ლაყუჩის სარქველზე დიდი მუქი ლაქა.

ოქროსფერი კარჩხანა (Sparus aurata) — Općina Raša — Beat AkeretBeat Akeret · Općina Raša · 2022
  1. თვალებს შორის, შუბლზე, ოქროსფერი ზოლი გასდევს. ცოცხალ თევზში ის კარგად ჩანს და სახელიც სწორედ მისგან მომდინარეობს.

  2. ლაყუჩის სარქველზე, თვალის უკან, დიდი მუქი ლაქა აქვს, სარქველის კიდე წითელია. ზურგი მოცისფრო-ნაცრისფერია, გვერდები ვერცხლისფერი.

  3. ყბების წინ 4–6 დიდი, წვეტიანი, ეშვის მსგავსი კბილი აქვს, გვერდებზე კი 2–4 რიგი ბლაგვი, მრგვალი საღეჭი კბილი. ზურგის ფარფლში 11 ეკალი და 13–14 რბილი სხივია, ანალურში 3 ეკალი და 11–12 რბილი სხივი.

ფერი

ნაცრისფერილურჯიყვითელიშავიწითელი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება ოქროსფერი კარჩხანა საქართველოში

ზღვის ბალახის ბარდებსა და ქვიშიან ფსკერზე ცხოვრობს, ტალღების ზოლშიც. ჩვეულებრივ, 30 მ სიღრმემდე გვხვდება, ზრდასრულები კი 150 მ-მდე ჩადიან. მოზარდები ნაპირთან ცხოვრობენ, დიდი თევზები უფრო ღრმად. მლაშე წყალს კარგად იტანს და გაზაფხულზე ხშირად შედის სანაპირო ლაგუნებსა და მდინარეთა შესართავებში. ატლანტის ოკეანეში ბრიტანეთის კუნძულებიდან სენეგალამდე გვხვდება, კანარის კუნძულების ჩათვლით, ასევე მთელ ხმელთაშუა ზღვასა და შავ ზღვაში. შავ ზღვაში XX საუკუნის დასაწყისიდანაა ცნობილი და დიდხანს იშვიათ თევზად ითვლებოდა. ბოლო ათწლეულში საქართველოსა და ყირიმის სანაპიროებთან მისი რიცხოვნობა საგრძნობლად გაიზარდა და „იშვიათი“ სახეობიდან „ჩვეულებრივ“ სახეობად გადავიდა.

ჩანაწერები ჯერ არ გვაქვს

ამ სახეობის დადასტურებული დაკვირვება ატლასში ჯერ არ არის, ამიტომ არ ვიცით, საქართველოს რომელ რეგიონებში გვხვდება.

გაგვიზიარე დაკვირვება

ნახე ეს სახეობა? ფოტო და ადგილი საკმარისია.

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად მტაცებელია: ჭამს ნიჟარიან მოლუსკებს, მათ შორის მიდიებსა და ხამანწკებს, ასევე კიბოსნაირებსა და თევზს. ძლიერი ბლაგვი კბილებით ნიჟარებს ამსხვრევს. ზოგჯერ ზღვის წყალმცენარეებსაც ჭამს. ფერმაში გრანულირებული საკვებით კვებავენ.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

jjulio2000 · Alicante
Beat Akeret · Općina Raša
Falk Viczian Solarboot-Projekte gGmbH · Ionian Islands
pigeric · Tokai

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები ოქროსფერი კარჩხანასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროსთან. ადრე აქ იშვიათი იყო, ბოლო ათწლეულში კი ჩვეულებრივ სახეობად იქცა. 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საფრთხესთან ახლოს მყოფია (NT).

ეს სადავოა. საქართველოში მას შემოყვანილად მიიჩნევენ და ქვეყნის არამკვიდრი ფაუნის 2025 წლის ნუსხაშიც შედის. მეორე შეხედულებით, ის ხმელთაშუა ზღვიდან ბუნებრივად შემოსული თევზია, შავ ზღვაში XX საუკუნის დასაწყისიდან ცნობილი.

თვალებს შორის ოქროსფერი ზოლით და ლაყუჩის სარქველზე დიდი მუქი ლაქით, რომლის კიდე წითელია. სხეული მაღალი და ოვალურია, ზურგი მოცისფრო-ნაცრისფერი, გვერდები ვერცხლისფერი. ზღვის კარჩხანას კუდის ღეროზე მუქი რგოლი აქვს, ოქროსფერ კარჩხანას კი არა.

ჩვეულებრივ, 35 სმ-ია, ყველაზე დიდი კი 70 სმ-ს აღწევს და 17,2 კგ-ს იწონის. ფერმებში, ჩვეულებრივ, 300–600 გ-იან თევზს ზრდიან.

ადამიანისთვის უვნებელია. საქართველოში 2021 წლის ეროვნული შეფასებით საფრთხესთან ახლოს მყოფია (NT), შავ ზღვაში 2014 წლის ჩამონათვალით მოწყვლადი (VU). მსოფლიოში საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC, 2014).

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

14 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.