შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
წითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Berg Municipality — Christoph Moningწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Luján de Cuyo — Hugo Hulsbergწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Marin County — inkasaurწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Karangasem Regency — Solop Vovaწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Dubensky District — Pakalnis Danielწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Sitka — Matt Goffწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Krasnoselsky District — Ekaterina Sichinavaწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Dubensky District — Fyodor Pakalnisწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Paul Haწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — ქვემო ქართლი — Irina Kalashnikovaწითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — ქვემო ქართლი — ნიკიტა ტიუნოვი
1/11

წითელკისერა ტივტივა

Phalaropus lobatus

Christoph Moning · Berg Municipality

მთავარი მონაცემები

1 ნახვა
ზომა
18–20 სმ; ფრთები 32–41 სმ; 28–48 გ
კვება
წვრილი მწერები და კიბოსნაირები
სტატუსი საქართველოში
გადამფრენი
დაფიქსირებული რეგიონები
ქვემო ქართლი
ჰაბიტატი
ტუნდრის ჭაობები; გადაფრენისას ტბები; ზამთარში ღია ზღვა
ოჯახი
Scolopacidae
დაცვა
მსოფლიოში LC (2019); საქართველოში LC

მიმოხილვა

წითელკისერა ტივტივა საქართველოში

წითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) პატარა ფრინველია, რომელიც ჭაობის ფრინველისთვის უჩვეულოდ ცურავს: წყალზე პატარა, სწრაფ წრეებს აკეთებს, ქმნის მორევს და მისგან აწეულ საკვებს ნისკარტით კრეფს. ბუდობს ჩრდილოეთ ამერიკისა და ევრაზიის არქტიკაში, ზამთარს კი ტროპიკულ ზღვებში, ღია წყალზე ატარებს. მასთან სქესების როლი შებრუნებულია: დედალი უფრო დიდი და ფერადია, კვერცხებზე კი მამალი ზის. საქართველოში გადამფრენია და ყველაზე ხშირად აპრილ–მაისში ჩანს, ზოგჯერ ათეულობით ფრინველი ერთად. ადამიანს ნაკლებად ერიდება, ამიტომ ტბის ნაპირიდან კარგად დააკვირდებით.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ წითელკისერა ტივტივა

ძალიან პატარა ფრინველია, დაახლოებით 18 სმ, წვრილი, სწორი, ნემსივით ნისკარტით. ხშირად წყალზე ცურავს, როგორც პატარა იხვი, და ტრიალებს. ზაფხულის დედალს ნაცრისფერ ფონზე წაბლისფერი კისერი და თეთრი ყელი აქვს, ზამთარში კი ნაცრისფერ-თეთრია, თვალზე შავი ლაქით.

წითელკისერა ტივტივა (Phalaropus lobatus) — Luján de Cuyo — Hugo HulsbergHugo Hulsberg · Luján de Cuyo · 2025
  1. სიგრძე 18–20 სმ-ია, წონა 28–48 გ, გაშლილი ფრთები 32–41 სმ. ტივტივებს შორის ყველაზე პატარაა. თითებზე ფრთისებრი კანის ნაკეცები აქვს, რომლებიც ცურვაში ეხმარება.

  2. ბუდობის დროს დედალი ზემოდან მუქი ნაცრისფერია, კისერი და მკერდის ზედა ნაწილი წაბლისფერი აქვს, სახე შავი, ყელი თეთრი. მამალი იგივე ფერებისაა, ოღონდ უფრო მკრთალი. ფრენისას ფრთაზე თეთრი ზოლი უჩანს.

  3. ზამთრისა და შემოდგომის ბუმბულში ზემოდან ნაცრისფერია, ქვემოდან თეთრი, თვალში და მის უკან კი შავი ზოლი გასდევს. ასეთ დროს წითელ ტივტივას ძალიან ჰგავს, მაგრამ მისი ნისკარტი წვრილი და ნემსისებრია, წითელი ტივტივასი კი უფრო სქელი. ამიტომ შემოდგომაზე ტივტივას გარჩევისას ნისკარტს დააკვირდით.

ფერი

ნაცრისფერითეთრიშავიწითელი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება წითელკისერა ტივტივა საქართველოში

ბუდობს არქტიკულ ტუნდრაში, ჭაობიან ადგილებში, ჩრდილოეთ ამერიკისა და ევრაზიის ჩრდილოეთში. ბუდობის გარეთ თითქმის მთელ დროს ღია წყალზე ატარებს და ზამთრობს ტროპიკულ ზღვებში, სადაც ერთმანეთს დინებები ხვდება და წყალი ამოდის. სკანდინავიის ფრინველები, სავარაუდოდ, არაბეთის ზღვაში ზამთრობენ. საქართველოში გადამფრენია და გზად ტბებთან და ჭაობებთან ჩერდება. ყველაზე მეტი ჩანაწერი ქვემო ქართლიდანაა, კუმისის ტბიდან და გარდაბნის მუნიციპალიტეტიდან. რამდენიმე ჩანაწერი კახეთიდანაც არის, დედოფლისწყაროსა და საგარეჯოს მხრიდან. 2021 წლის 13 აპრილს ქვემო ქართლში 80 ფრინველი დაითვალეს, 2019 წლის სექტემბერში ჭოროხის დელტაში, აჭარაში, კი 28.

წითელკისერა ტივტივას რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ერთ რეგიონშია: ქვემო ქართლი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

წვრილი მწერებითა და კიბოსნაირებით იკვებება. საკვებს წყლის ზედაპირიდან კრეფს: პატარა, სწრაფ წრეებზე ცურავს, ქმნის მორევს და მისი ცენტრიდან ნისკარტით იღებს იმას, რაც მორევმა ზედაპირზე ამოიტანა. ითვლება, რომ ეს ხერხი ზედაპირული წყლის ფსკერიდან საკვებს აწევს. ღია ზღვაში იქ იკვებება, სადაც დინებები ხვდება ერთმანეთს და საკვები ზედაპირზე ამოდის.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Christoph Moning · Berg Municipality
Hugo Hulsberg · Luján de Cuyo
inkasaur · Marin County
Solop Vova · Karangasem Regency

Christoph Moning · Hugo Hulsberg · inkasaur · Solop Vova · Pakalnis Daniel · Matt Goff · Ekaterina Sichinava · Fyodor Pakalnis · Paul Ha · Irina Kalashnikova · ნიკიტა ტიუნოვი

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები წითელკისერა ტივტივასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, გადამფრენ ფრინველად. ყველაზე ხშირად აპრილ–მაისში ჩანს, ნაკლებად აგვისტო–სექტემბერში. გზად ტბებთან და ჭაობებთან ჩერდება, ზოგჯერ ათეულობით ფრინველი ერთად. ბუდობა ან ზამთრობა საქართველოში ცნობილი არ არის.

ყველაზე მეტი ჩანაწერი ქვემო ქართლიდანაა, კუმისის ტბიდან და გარდაბნის მუნიციპალიტეტიდან. რამდენიმე ჩანაწერი კახეთიდანაც არის, დედოფლისწყაროსა და საგარეჯოს მხრიდან. ეძებეთ ღია წყალზე, სადაც პატარა ფრინველები ტრიალებენ.

ასე იკვებება. პატარა, სწრაფ წრეებზე ცურავს და წყალში მორევს ქმნის. მორევი ზედაპირზე წვრილ მწერებსა და კიბოსნაირებს ამოიტანს, ტივტივა კი მათ ნისკარტით კრეფს. ეს მისი ყველაზე ადვილად საცნობი ჩვევაა.

უფრო პატარაა და ნისკარტი წვრილი, ნემსისებრი აქვს, წითელ ტივტივას კი უფრო სქელი. ზაფხულში წითელკისერა ტივტივას მხოლოდ კისერი და მკერდის ზედა ნაწილი აქვს წაბლისფერი, წითელ ტივტივას კი მთელი ქვედა მხარე. ზამთარში ორივე ნაცრისფერ-თეთრია, ამიტომ ნისკარტს დააკვირდით.

დიახ. ტივტივებთან სქესების როლი შებრუნებულია: დედალი უფრო დიდი და ფერადია და მამლისთვის იბრძვის. კვერცხების დადების შემდეგ კრუხობასა და ბარტყების მოვლას მამალი იღებს თავზე. დედალი ამ დროს, შესაძლოა, სხვა მამალი მოძებნოს.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

9 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.