შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
შავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — მესტია, სვანეთი — Luca Boscainშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი — ნიკოლოზ დონაძეშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — მცხეთა-მთიანეთი — Christoph Moningშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — მცხეთა-მთიანეთი — Christoph Moningშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — მცხეთა-მთიანეთი — ნიკიტა ტიუნოვიშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — სამეგრელო-ზემო სვანეთი — Pavel Shukovშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი — ნიკოლოზ დონაძეშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — ბახმარო, გურია — ნიკოლოზ დონაძეშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — მცხეთა-მთიანეთი — Pavel Shukovშავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — მესტია, სვანეთი — Luca Boscain
1/10

შავი ბოლოცეცხლა

Phoenicurus ochruros

მოუსმინეთ ხმას

Luca Boscain · მესტია, სვანეთი საქართველოს ველში

მთავარი მონაცემები

კვება
პატარა უხერხემლოები, კენკრა
სტატუსი საქართველოში
მკვიდრი, მობუდარი, გადამფრენი
ზომა
13–14,5 სმ
ჰაბიტატი
კლდეები, ქვიანი ადგილები, შენობები
ოჯახი
Muscicapidae
კონსერვაცია
ნაკლ. საფრთხე

მიმოხილვა

შავი ბოლოცეცხლა საქართველოში

შავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) კლდეების ფრინველია, რომელმაც შენობებიც აითვისა: თავდაპირველად მთის ქვიან ადგილებსა და კლდეებზე ცხოვრობდა, 1900-იანი წლებიდან კი ქალაქებსა და დიდ საწარმოო ნაგებობებშიც ბუდობს. საქართველოში მკვიდრი და მობუდარია, გადაფრენისას აქ სხვა ფრინველებიც გაივლიან. 13–14,5 სმ სიგრძისაა. მამალი მუქი ნაცრისფერი ან შავია, ორივე სქესს კი ნარინჯისფერ-წითელი კუდი აქვს. თუ ქვის კედელზე ან კლდის შვერილზე პატარა მუქ ფრინველს დაინახავთ, რომელიც მოწითალო კუდს გამუდმებით ათრთოლებს, დიდი ალბათობით ისაა.

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ შავი ბოლოცეცხლა

13–14,5 სმ სიგრძის მუქი ბოლოცეცხლაა ნარინჯისფერ-წითელი კუდით. მამალი მუქი ნაცრისფერი ან შავია, შავი მკერდით; დედალი ნაცრისფერ-მოყავისფროა.

შავი ბოლოცეცხლა (Phoenicurus ochruros) — ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი — ნიკოლოზ დონაძენიკოლოზ დონაძე · ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი · 2026
  1. სიგრძე 13–14,5 სმ-ია, წონა 12–20 გ. მამალი ზემოდან მუქი ნაცრისფერი ან შავია, შავი მკერდით. კუდზედა და კუდი ნარინჯისფერ-წითელია, მხოლოდ შუა ორი ბუმბული აქვს მუქი მოწითალო-ყავისფერი.

  2. მუცლის ფერი ქვესახეობის მიხედვით იცვლება: დასავლეთის ფრინველებს მოშავო-ნაცრისფერი აქვთ, აღმოსავლეთისას ნარინჯისფერ-წითელი. კავკასიის მამლებს მოწითალო მუცელი და ფრთაზე სუსტად გამოხატული ღია ლაქა აქვთ. დედალი ნაცრისფერიდან ნაცრისფერ-მოყავისფრომდეა, ნარინჯისფერ-წითელი კუდზედათი და კუდით.

  3. ჩვეულებრივ ბოლოცეცხლასთან შედარებით დედალი უფრო ნაცრისფერია, იღლიის ბუმბული და ფრთის ქვედა საფარიც ნაცრისფერი აქვს, და არა მოყვითალო ან ნარინჯისფერი. წითელმუცელა ბოლოცეცხლა (Phoenicurus erythrogastrus) გაცილებით დიდია, 18 სმ, მამალს კი თეთრი ქუდი და ფრთაზე დიდი თეთრი ლაქა აქვს. ამიტომ ზომასა და თავს შეხედეთ.

ფერი

შავინაცრისფერინარინჯისფერიყავისფერი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

გავრცელება

სად გვხვდება შავი ბოლოცეცხლა საქართველოში

თავდაპირველად მთის ქვიან ადგილებში, განსაკუთრებით კლდეებზე ცხოვრობს. დაახლოებით 1900 წლიდან ქალაქებშიც დასახლდა: იქ შიშველ ადგილებსა და კლდისმაგვარ შენობებს ირჩევს, მათ შორის დიდ საწარმოო კომპლექსებს. ბუდეს კლდისა და კედლის ნაპრალში ან ღრუში, ან შენობის შვერილზე იკეთებს. საქართველოში გორში მარტში, ყაზბეგში კი მაისშია გადაღებული.

შავი ბოლოცეცხლის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ცხრა რეგიონშია: მცხეთა-მთიანეთი, სამეგრელო-ზემო სვანეთი, სამცხე-ჯავახეთი, კახეთი, აფხაზეთი, გურია, ქვემო ქართლი, აჭარა და შიდა ქართლი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ფოტოჩანაწერი
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად პატარა უხერხემლოებით იკვებება, რომლებსაც მიწაზე და ჰაერში იჭერს. მატლებსა და კენკრასაც ჭამს. გამვლელ მწერებს ფრენისას იჭერს და ზოგჯერ ჰაერში ერთ ადგილას ფრთების ფართხალით ჩერდება.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Luca Boscain · მესტია, სვანეთი
ნიკოლოზ დონაძე · ბაკურიანი, სამცხე-ჯავახეთი
Christoph Moning · მცხეთა-მთიანეთი
Christoph Moning · მცხეთა-მთიანეთი

Luca Boscain · ნიკოლოზ დონაძე · Christoph Moning · ნიკიტა ტიუნოვი · Pavel Shukov

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები შავი ბოლოცეცხლასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ. საქართველოში მკვიდრი და მობუდარია, ანუ მთელი წელი რჩება, გადაფრენისას კი აქ სხვა ფრინველებიც გაივლიან. გორში მარტში, ყაზბეგში კი მაისშია გადაღებული. მთაშიც და დასახლებებშიც ეძებეთ.

კლდეებსა და ქვიან ადგილებში, აგრეთვე შენობებზე: კედლებზე, სახურავებსა და საწარმოო ნაგებობებზე. ხშირად შვერილზე ან კედელზე ზის და კუდს ათრთოლებს. 1900-იანი წლებიდან ქალაქებსა და საწარმოო ადგილებშიც ბუდობს.

ნარინჯისფერ-წითელი კუდი და კუდზედა ორივე სქესს აქვს. მამალი მუქი ნაცრისფერი ან შავია, შავი მკერდით; კავკასიელ მამლებს მოწითალო მუცელიც აქვთ. დედალი ნაცრისფერ-მოყავისფროა. კუდს ხშირად ათრთოლებს.

წითელმუცელა ბოლოცეცხლა გაცილებით დიდია, 18 სმ, მამალს კი თეთრი ქუდი და ფრთაზე დიდი თეთრი ლაქა აქვს. შავი ბოლოცეცხლა 13–14,5 სმ-ია და თეთრი ქუდი არ აქვს. ორივეს ნარინჯისფერ-წითელი კუდი აქვს, ამიტომ თავსა და ფრთას დააკვირდით.

ძირითადად პატარა უხერხემლოებს და მათ მატლებს, რომლებსაც მიწაზე და ჰაერში იჭერს. კენკრასაც ჭამს. ზოგჯერ ჰაერში ერთ ადგილას ჩერდება.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

7 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.