ძირითადად მიწაზე მცხოვრებ ცხოველებს ჭამს, რომლებსაც ხერხემალი არ აქვთ — მაგალითად, მწერებს, ობობებსა და ჭიაყელებს. საკვებს მიწაზე ხტუნვით ან დაბალი ტოტიდან ჩამოსვლით პოულობს. შემოდგომასა და ზამთარში კენკრასა და თესლსაც ჭამს.
გულწითელა
Erithacus rubecula
მოუსმინე ხმას
Tatyana Khimera · მცხეთასაქართველოს ველში
პატარა ტყის ფრინველი ნარინჯისფერი სახითა და მკერდით. საქართველოში ბუდობს და მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება.
მთავარი მონაცემები ერთი შეხედვით
- კვება
- უხერხემლოები
- სტატუსი საქართველოში
- მობუდარი, მთელი წელი
- ზომა
- დაახლ. 14 სმ
- ჰაბიტატი
- ტყე / ბაღები
- ოჯახი
- Muscicapidae
- გლობალური სტატუსი
- ნაკლებად საფრთხის ქვეშ
გულწითელა (Erithacus rubecula) პატარა მომღერალი ფრინველია: ზრდასრულს ნარინჯისფერი სახე და მკერდი აქვს, ახალგაზრდას კი ჯერ არა. საქართველოში ბუდობს და მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება, ძირითადად ტყეში და ხშირი მცენარეულობის ადგილებში. ადამიანისთვის საშიში არ არის. ზამთარში ბაღებსა და პარკებშიც შეიძლება ნახოთ.
ამოცნობა
როგორ ამოვიცნოთ გულწითელა
ბეღურის ზომის მომღერალი ფრინველია. სახე და მკერდი ნარინჯისფერი აქვს, ზურგი ზეთისხილისფერ-ყავისფერი, მუცელი კი ღია ფერის. მამალი და დედალი გარეგნულად ერთნაირია. ახალგაზრდა ფრინველი ლაქებიანი ყავისფერია და ნარინჯისფერი მკერდი არ აქვს.
სხეულის სიგრძე დაახლოებით 14 სმ-ია, ფრთების შლილი — 20–22 სმ. წონა ხშირად 14–21 გ-ია. სხეული მომრგვალებულია, ნისკარტი წვრილი და მუქი, ფეხები მოყავისფრო. ფრთაზე დიდი თეთრი ლაქა ან გრძელი ნარინჯისფერი კუდი არ აქვს.
ზრდასრულს შუბლი, ლოყები, ყელი და მკერდი ერთნაირად ნარინჯისფერ-ჟღალი აქვს. ზურგი ზეთისხილისფერ-ყავისფერია. მკერდის გვერდზე ხშირად მოცისფრო-რუხი ზოლი აქვს. მუცელი ღია ფერისაა, შუაში თითქმის თეთრი. ბუნებაში მამრი და მდედრი გარეგნობით არ განირჩევა. ახალგაზრდა ყავისფერ-ქვიშისფერია და ხშირი ღია ლაქები აქვს. სახე და მკერდი ნარინჯისფერი არ აქვს.
ბულბული უფრო დიდია და ნარინჯისფერი სახე არ აქვს. ბაღის კუდაწითელასა (Phoenicurus phoenicurus) და შავ კუდაწითელას (Phoenicurus ochruros) ჟღალი კუდი აქვთ. ახალგაზრდა გულწითელას ზრდასრულის ნარინჯისფერი მკერდი ჯერ არ აქვს, ამიტომ მხოლოდ ამ ნიშნით ნუ ამოიცნობთ.
რომელ სახეობებს ჰგავს
საქართველოში გულწითელა ხშირ ტყეში, ხეებს შორის ბუჩქებში და ტყის პირას ეძებეთ. საკვებს ხშირად მიწაზე, ბუჩქებთან ახლოს ეძებს, სადაც ღია ადგილებიცაა. ზამთარში ბაღებსა და პარკებშიც შეიძლება შეგხვდეთ. 2016 წლის 24 ივნისს ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ფოტო გადაუღეს.
დაფიქსირებულია (ფოტოდაკვირვებები)საველე ჩანაწერი
ჩანაწერები ცოტაა · 3
გულწითელას რუკა საქართველოს iNaturalist-ის საჯარო ფოტოდაკვირვებებს ეყრდნობა. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან: რუკაზე მონიშნულია მხოლოდ საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონები; დანარჩენი რეგიონები მონიშნული არ არის. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და არა პოპულაციის სიმჭიდროვეს.
მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია
ინტერაქტიული რუკა იტვირთება.
- საველე ჩანაწერი
- რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
- ფოტოჩანაწერი
- ჩანაწერების მქონე რეგიონი
გალობს მაღალი, წკრიალა ხმებით, რომლებსაც მოკლე პაუზები ყოფს. მამალიც და დედალიც იცავს თავის ტერიტორიას; მისი გალობა ბუდობის სეზონის გარეთაც შეიძლება გაიგონოთ. ბუდეს ჩვეულებრივ მიწასთან ახლოს, ფესვებს შორის, ფერდობზე ან ღრუში იკეთებს. ერთ ბუდეში, ჩვეულებრივ, 4–6 კვერცხს დებს; კვერცხებზე ჯდომა დაახლოებით ორ კვირას გრძელდება. დადასტურებულია, რომ საქართველოში ბუდობს.
მსოფლიო მასშტაბით გულწითელას საფრთხე მცირეა. საქართველოს 2014 წლის ოფიციალურ წითელ ნუსხაში შეტანილი არ არის. 2024 წლის სამეცნიერო ჩამონათვალში მითითებული ეროვნული კატეგორია ოფიციალური წითელი ნუსხის სტატუსი არ არის. 2021 წლის ევროპული შეფასებით, საქართველოში 2013–2017 წლებში გულწითელას 48 900–490 000 წყვილი ბუდობდა. ეს ფართო შუალედია და არა ზუსტი აღრიცხვა.
Charles J. Sharp · სტრატფილდ-ბრეიკი, ოქსფორდშირი
Tatyana Khimera · მცხეთა
Donsky · მცხეთა
cerera1 · ქობულეთი
დაკავშირებული გიდები
გააგრძელე თემატური გვერდებით
კითხვები
ხშირად დასმული კითხვები
მოკლე პასუხები გულწითელასთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.
დიახ. საქართველოში ბუდობს და მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება.
ტყეში, ხეების ქვეშ ამოსულ მცენარეებს შორის და ტყის პირზე გვხვდება. ზამთარში ბაღებსა და პარკებშიც შეიძლება შეგხვდეთ.
ზრდასრულს ნარინჯისფერი სახე და მკერდი აქვს, ზეთისხილისფერ-ყავისფერი ზურგი და ღია მუცელი. ახალგაზრდა ყავისფერია, ლაქები აქვს და მკერდი ჯერ ნარინჯისფერი არ არის.
სხეულის სიგრძე დაახლოებით 14 სმ-ია, ფრთების შლილი — 20–22 სმ, წონა კი ჩვეულებრივ 14–21 გ.
ძირითადად მიწაზე მცხოვრებ მწერებს, ობობებსა და ჭიაყელებს ჭამს. შემოდგომასა და ზამთარში კენკრასა და თესლსაც ჭამს.
ადამიანისთვის საშიში არ არის და საქართველოს 2014 წლის ოფიციალურ წითელ ნუსხაში შეტანილი არ არის. ველური ფრინველი არ დაიჭიროთ და ბუდეს ნუ მიუახლოვდებით.
წყაროები
რას ეყრდნობა პროფილი
სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.
მოამზადა Reptiles.ge-ის რედაქციამ, აქ ჩამოთვლილი წყაროების მიხედვით.
