შინაარსზე გადასვლა
ReptilesReptiles
რუხი იხვი (Mareca strepera) — Kluuvi — Antti Henttonenრუხი იხვი (Mareca strepera) — Chesterfield County — silvertop41რუხი იხვი (Mareca strepera) — Krasnodar Krai — Maxim Filatovრუხი იხვი (Mareca strepera) — Robert Lake — Bridget Spencerრუხი იხვი (Mareca strepera) — Moskovsky District — Anatoly Strilaრუხი იხვი (Mareca strepera) — South Richland — Liam Hutchesonრუხი იხვი (Mareca strepera) — Chesterfield County — bwood708
1/7

რუხი იხვი

Mareca strepera

მოუსმინეთ ხმას

Antti Henttonen · Kluuvi

მთავარი მონაცემები

ზომა
47–58 სმ; ფრთები 78–85 სმ; მამალი საშუალოდ 990 გ, დედალი 850 გ
კვება
წყლის მცენარეები, წყალმცენარეები; ზაფხულში უხერხემლოებიც
სტატუსი საქართველოში
ბინადარი და გადამფრენი
დაფიქსირებული რეგიონები
სამცხე-ჯავახეთი; ქვემო ქართლი
ჰაბიტატი
ტბები, ჭაობები, ნოტიო მდელოები
ოჯახი
Anatidae
დაცვა
მსოფლიოში LC (2016); საქართველოში LC

მიმოხილვა

რუხი იხვი საქართველოში

რუხი იხვი (Mareca strepera) გარეული იხვის ზომის, მაგრამ უფრო მოხდენილი და მოკრძალებული ფერის იხვია. შორიდან მამალიც ერთფეროვანი რუხი ჩანს, ახლოს კი მკერდზე წვრილი, ტალღისებრი ნახატი, შავი კუდისძირი და ფრთაზე თეთრი სარკე უჩანს. საქართველოში მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება: ბინადარიც არის და გადამფრენიც. ყველაზე ხშირად სამცხე-ჯავახეთის ტბებზე ჩანს, ასევე ქვემო ქართლში. ადამიანისთვის საშიში არ არის, მსოფლიოშიც და საქართველოშიც საჭიროებს ნაკლებ ზრუნვას (LC).

ამოცნობა

როგორ ამოვიცნოთ რუხი იხვი

საშუალო ზომის, მოხდენილი იხვია, გარეულ იხვზე ოდნავ პატარა. მამალი რუხია, შავი კუდისძირით, დედალი კი მურა და გარეული იხვის დედალს ძალიან ჰგავს. ორივე სქესს ფრთაზე თეთრი სარკე აქვს, რომელიც ფრენისასაც ჩანს და მოსვენებისასაც.

რუხი იხვი (Mareca strepera) — Chesterfield County — silvertop41silvertop41 · Chesterfield County · 2024
  1. გამრავლების დროს მამალი რუხია: მკერდსა და გვერდებზე წვრილი შავი, ტალღისებრი ნახატი აქვს, კუდისძირი კი შავი. ფრთაზე ღია წაბლისფერი ლაქა და კაშკაშა თეთრი სარკე უჩანს. ზაფხულის ბოლოს დედალს ემსგავსება, მაგრამ ფრთის ნახატი რჩება.

  2. დედალი ღია მურაა და გარეული იხვის (Anas platyrhynchos) დედალს ძალიან ჰგავს. მისგან განსხვავდება მუქი, ნარინჯისფერკიდეებიანი ნისკარტით, უფრო პატარა ზომით, თეთრი სარკითა და თეთრი მუცლით. თუ მურა იხვს ფრთაზე თეთრი სარკე აქვს, რუხ იხვს უყურებთ.

  3. თეთრშუბლა იხვს (Mareca penelope) ფრთაზე მწვანე სარკე აქვს, რუხს კი თეთრი. რუხი იხვი მშვიდი ფრინველია. მამალი დაბლა, ყორანივით ყრანტალებს და უსტვენს, დედალი კი გარეული იხვის დედალივით, ოღონდ უფრო მაღალი ხმით ყიყინებს.

ფერი

ნაცრისფერიყავისფერიშავითეთრინარინჯისფერი

ფერები პირობითადაა ნაჩვენები. მხოლოდ ფერით სახეობას ნუ განსაზღვრავთ.

რომელ სახეობებს ჰგავს

გავრცელება

სად გვხვდება რუხი იხვი საქართველოში

ღია ჭარბტენიანი ადგილების ფრინველია: სტეპისა და ველის ტბების, ნოტიო მდელოებისა და ჭაობების, რომელთა ნაპირებზე ხშირი მცენარეულობაა. ბუდობის დროს პატარა, მშვიდ წყლებთან სახლდება და ზედაპირული წყლის მცენარეების ჩრდილში რჩება. ბარტყების გამოჩეკის შემდეგ ღია წყლიან დიდ წყალსატევებზე გადადის. ბუდობს ევროპის ჩრდილოეთ ნაწილში, მთელ პალეარქტიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკის ცენტრში, ზამთარში კი სამხრეთით მიფრინავს. საქართველოში წლის უმეტეს თვეებში ჩანს. ყველაზე ხშირად სამცხე-ჯავახეთშია, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტბებზე, მადატაფასა და ბუღდაშენის ტბებზე, სადაც გაზაფხულსა და ზაფხულში ჩანს. ქვემო ქართლში, მაგალითად, კუმისის ტბაზე, ზამთარში და გაზაფხულზე ჩანს.

რუხი იხვის რუკა iNaturalist-ის საჯარო დაკვირვებებს აერთიანებს. რეგიონები აღებულია ჩანაწერების რეგიონული ცხრილიდან, ხოლო სტატუსი ერთმანეთისგან გამოყოფს საკმარისი ჩანაწერების მქონე რეგიონებსა და რეგიონებს, სადაც ჩანაწერები ცოტაა. ჩანაწერების რაოდენობა დაკვირვების ინტენსივობას ასახავს და პოპულაციის სიმჭიდროვედ არ უნდა განვიხილოთ. საკმარისი ჩანაწერები ორ რეგიონშია: სამცხე-ჯავახეთი და ქვემო ქართლი.

მონაცემები: Reptiles.ge + iNaturalist · მეთოდოლოგია

  • საველე ჩანაწერი
  • რამდენიმე ჩანაწერი ერთ ადგილას
  • ჩანაწერების მქონე რეგიონი

ბიოლოგია

კვება, ქცევა და კონსერვაცია

კვება

ძირითადად მცენარეებით იკვებება: წყლის ბალახოვანი მცენარეების ფოთლებითა და ყლორტებით და წყალმცენარეებით, მაგალითად, Potamogeton-ით, Ruppia-თი და Chara-თი. ცხოველური საკვების წილი მხოლოდ ბუდობის დროს იზრდება: ჭამს მწერებს, მოლუსკებს, კიბოსნაირებს, თავკომბალებსა და თევზის ლიფსიტებს. ბარტყები მწერებით იკვებებიან. საკვებს წყლის ზედა ფენიდან, თავის ჩაყოფით იღებს, მაგრამ სხვა ზედაპირულ იხვებზე უკეთ ყვინთავს. ზოგჯერ საკვებს მყვინთავ ფრინველებს, მაგალითად, მელოტებს ართმევს.

ქცევა

კონსერვაცია

გალერეა

Antti Henttonen · Kluuvi
silvertop41 · Chesterfield County
Maxim Filatov · Krasnodar Krai
Bridget Spencer · Robert Lake

დაკავშირებული გიდები

გააგრძელეთ თემატური გვერდებით

კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

მოკლე პასუხები რუხი იხვთან დაკავშირებულ ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებზე.

დიახ, მთელი წლის განმავლობაში. საქართველოში ბინადარიც არის და გადამფრენიც. ყველაზე ხშირად სამცხე-ჯავახეთის ტბებზე ჩანს.

გაზაფხულსა და ზაფხულში ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის, მადატაფისა და ბუღდაშენის ტბებზე. ზამთარსა და გაზაფხულზე ქვემო ქართლში, მაგალითად, კუმისის ტბაზე.

მამალი რუხია, შავი კუდისძირით, და გარეული იხვის მამალივით მწვანეთავიანი არ არის. დედლები ერთმანეთს ძალიან ჰგვანან, მაგრამ რუხ იხვს ფრთაზე თეთრი სარკე, თეთრი მუცელი და მუქი, ნარინჯისფერკიდეებიანი ნისკარტი აქვს. ზომითაც ოდნავ პატარაა.

სიგრძე 47–58 სმ-ია, გაშლილი ფრთები 78–85 სმ. მამალი საშუალოდ 990 გ-ს იწონის, დედალი 850 გ-ს. გარეულ იხვზე ოდნავ პატარა და უფრო მოხდენილია.

ძირითადად წყლის მცენარეების ფოთლებს, ყლორტებსა და წყალმცენარეებს, რომლებსაც თავის ჩაყოფით იღებს. ბუდობის დროს მწერებს, მოლუსკებსა და სხვა უხერხემლოებსაც ჭამს. ზოგჯერ საკვებს მელოტებს ართმევს.

წყაროები

რას ეყრდნობა პროფილი

6 წყარო

სახეობების პროფილები შედგენილია რეცენზირებული ლიტერატურისა და აღიარებული ბიომრავალფეროვნების მონაცემთა ბაზების საფუძველზე და განახლდება ახალი ტაქსონომიური და კონსერვაციის მონაცემების გამოჩენისას.